Archiwum Cyfrowe Dąbia i Grzegórzek

15/04/2026

Budowa Nowej Huty - Blok Centrum B10 - 1954 r.

Od lewej: ? Ziółko, Antoni Wilk, Jan Hajduga [to ten Jak Hajduga, który ocalał z Pacyfikacji Dąbia], Zdzisław Wilk, Andrzej Żak, Stefan Kogut

Dołem: Antoni Pazurek, Mieczysław Słapak, Adam Pazurek, Wojtek Pazurek, Stanisław Gruszka, Ryszard ?, Zygmunt Hajduga, Józef?, Władysław Dukat, Stanisław Pazurek, ? Wnuk - pomocnik brygadzista - Kazimierz Prochowski

Fotografia ze zbiorów prywatnych p. Zbigniewa Hajdugi

12/04/2026

Inne zdjęcie kamienicy „wodociągów” (obecnie ul. Widok nr 33), które przysłał mi niedawno p. Marian Gondek wraz z opisem.

"Zdjęcie zostało zrobione z naszego ogrodu (ul. Miedziana 42). Po prawej fragment parterowego domu p. Wielgoszów (ul. Miedziana 40?).

Zdjęcie zostało wykonane przez mojego brata, Stanisława, prawdopodobnie na wiosnę 1969 roku, czyli bezpośrednio przed wyburzeniem starych budynków tego obszaru Dąbia".

25/03/2026

Na pierwszym planie płot podwórka Łachetów. W głębi fragment stodoły Tomasików. Plan ostatni: dom wodociągów. Dąbie.

Zdjęcie z kolekcji p. Wandy Bytnar i przez Nią opisane.

19/03/2026

Kolejne zdjęcie z cyklu fotografii wykonanych w latach 30. XX w. przez Stanisława Kudasa. Odtworzone dzięki p. Marianowi Gondkowi. Do rozpoznania osoba i miejsce. Zapewne gdzieś na Dąbiu. Ktoś ma pomysły, gdzie to może być? Albo rozpoznaje Pana ze zdjęcia?

Archiwum Cyfrowe Dąbia i Grzegórzek
sygn. PL_2186_001_3_3_1

18/03/2026

Zdjęcie z cyklu fotografii wykonanych w latach 30. XX w. przez Stanisława Kudasa. Zdjęcia zachowały się w postaci mikrofilmu. Odtworzone dzięki p. Marianowi Gondkowi. Tutaj - ulica Miedziana 42, z tyłu dom Kudasów (mieszkał tam Stanisław z rodziną). Osoby do rozpoznania.

14/03/2026

Bardzo dziękuję za zaproszenie na konferencję, a przede wszystkim za napisane i zgłoszenie referatu na temat Franciszka Bębenka. Pan Piotr Kapusta jak zawsze opowiadał bardzo ciekawie. Tym bardziej cieszę się, bo tematem zainteresowali się młodzi ludzie.

KONFERENCJA NAUKOWA Z REFERATEM O POCHODZĄCYM Z WOŁOWIC FRANCISZKU BĘBENKU JUŻ ZA NAMI.

W sobotę 14 marca 2026 w Instytut Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego odbywała się konferencja naukowa "Gospodarka w cieniu wojny. Państwo, społeczeństwo, zasoby" w trakcie której wygłosiłem referat "Nie tylko Schindler i Pankiewicz. Czy (jak?) pralnia pochodzącego z podkrakowskich Wołowic Franciszka Bębenka pomagała mieszkańcom getta krakowskiego".

Miło mi, że na konferencję przybyła wnuczka Franciszka Bębenka - Pani Danuta Łaciak, ostatni administrator budynku przy Grzegórzeckiej 32a gdzie mieściła się centrala Pralni, Farbiarni i Plisowni Franciszka Bębenka - Pan Ryszard Kocik oraz prowadząca zaprzyjaźniony profil Archiwum Cyfrowe Dąbia i Grzegórzek - Pani Widłak, która zainspirowała mnie do podjęcia tematu.

Cieszę się, że po referacie wywiązała się dyskusja, pojawiały się pytania oraz propozycje wystąpień w mediach dotyczących bohatera dzisiejszego referatu.

Dziękuję Organizatorom za możliwość jego wygłoszenia.

Piotr Kapusta

06/03/2026

Znany już z wcześniejszej fotografii Franciszek Łacheta podczas odwiedzin w domu rodzinnym - I wojna światowa. Dzięki pomocy p. Krzysztofa Pięciaka i p. Bogdana Reutera wiemy już, że służył w k.k. LstIR. nr 16 (cesarsko-Królewski Pułk Pospolitego Ruszenia nr 16). Bardzo dziękuję.

Na zdjęciu widoczni od lewej: Stanisław, Karolina, Franciszek [Łachetowie], sąsiadka, która przychodziła po mleko [nazwisko nieznane], Franciszka i Jan [Łachetowie]. Pozują przed domem Łachetów przy ul. Miedzianej w Krakowie-Dąbiu. Na piersi Franciszka tym razem dwa ordery, oczywiście do rozpoznania (kadr w komentarzu). Mnie zastanawiają wiązki słomy w rękach żony i córki Franciszka.

Zdjęcie dzięki uprzejmości p. Wandy Bytnar

Archiwum Cyfrowe Dąbia i Grzegórzek
sygn. sygn. PL_2186_001_18_1_21

03/03/2026

Franciszek Łacheta, urzędnik stoł. król. miasta Krakowa, żołnierz I wojny światowej (między innymi na froncie włoskim) pozuje w mundurze c.k. Armii, prawdopodobnie na podwórzu swojego domu przy ul. Miedzianej.

Tylko zrządzenie losu ocaliło go od śmierci w wieku niemowlęcym. Franciszek urodził się 7 marca 1873 r. w Krowodrzy. W sierpniu tego samego roku, epidemia cholery zdziesiątkowała Krowodrzę, pozbawiając życia również oboje młodych jeszcze rodziców Franciszka. Gdy służby sanitarne przybyły by uprzątać zwłoki, wiele domów było całkowicie wymarłych. Któryś z funkcjonariuszy usłyszał jednak miauczenie kota. W obawie, że zwierzę rozniesie zarazę, postanowiono je złapać i zapewne zabić. Idąc za dźwiękiem, mężczyźni dotarli do domu nr 18, a tam w pustym domostwie, przy zmarłych rodzicach znaleźli... płaczące niemowlę. To jego krzyk wzięli początkowo za miauczenie kota. Porównując daty urodzenia Franciszka i daty zgonu jego rodziców wiemy, że chłopiec miał ok. 5 miesięcy.

Osieroconym Franciszkiem zaopiekował się stryj Franciszek Salezy Łacheta, który od 1867 r. mieszkał wraz z rodziną na Dąbiu.

Zdjęcie dzięki uprzejmości p. Wandy Bytnar.

Archiwum Cyfrowe Dąbia i Grzegórzek
sygn. PL_2186_001_18_1_20

27/02/2026

Romana Bęnenek (Lityńska) - córka Franciszka Bębenka, właściciela Chemicznej Pralni Farbiarni i Plisowani z siedzibą główną przy ul. Grzegórzeckiej 32a i wieloma filiami w Krakowie oraz kilkoma poza nim. Lata 30. XX w. Czy ktoś rozpoznaje, gdzie mogło zostać zrobione to zdjęcie?

Archiwum Cyfrowe Dąbia i Grzegórzek
Sygn. PL_2186_001_15_1_9

18/02/2026

Rok 1939. Józef Stawowy na rowerze, obok domu przy ul. Prochowej 7, w którym mieszkał. Zdjęcie zrobione od strony ogrodu. Widać na nich boczną ścianę kamienicy przy Prochowej 7, a także część starego domu Hołysta. Józef Stawowy śpiewał w chórze w kościele św. Anny w Krakowie. Pracował przy ul. Grzegórzeckiej, przez co 15 stycznia 1945 r. (w dniu Pacyfikacji Dąbia) został zatrzymany przez Niemców. Zwolniono go po przejrzeniu dokumentów. Przeżył wojnę, jednak w 1945 r. powołano go do wojska i wysłano na lubelszczyznę, gdzie w 1946 r. zginął w niejasnych okolicznościach. Fotografię ze swoich zbiorów rodzinnych przekazał p. Andrzej Mali.

Archiwum Cyfrowe Dąbia i Grzegórzek
sygn. PL_2186_001_17_1_3

17/02/2026

Pan Andrzej Mali przysłał mi ostatnio kilka bardzo ciekawych zdjęć. Tym bardziej dziękuję, bo z Grzegórzek jest w archiwum mało materiałów i najwyższy czas zrobić z tym porządek.

Na początek Pierwsza Komunia Święta - rok 1936. Fotografia wykonana przed fasadą kościoła św. Mikołaja przy ul. Kopernika. Jak zawsze prośba o rozpoznawanie widocznych na zdjęciu osób. Szósta od prawej strony klęczy Maria Mali zd. Stawowy. Urodzona w 1927 r. Rodzina do 1953 r. mieszkała przy ul. Prochowej 7, w starym, drewnianym domu p. Hołysta.

Archiwum Cyfrowe Dąbia i Grzegórzek
sygn. PL_2186_001_17_1_1