09/09/2026
𝐂𝐳𝐲 𝐩𝐬𝐲𝐜𝐡𝐨𝐝𝐞𝐥𝐢𝐤𝐢 𝐮𝐫𝐚𝐭𝐮𝐣𝐚̨ 𝐬́𝐰𝐢𝐚𝐭 𝐩𝐨𝐩𝐫𝐳𝐞𝐳 𝐚𝐮𝐭𝐨𝐦𝐚𝐭𝐲𝐜𝐳𝐧𝐞 𝐳𝐰𝐢𝐞̨𝐤𝐬𝐳𝐞𝐧𝐢𝐞 𝐞𝐦𝐩𝐚𝐭𝐢𝐢 𝐩𝐨𝐳𝐧𝐚𝐰𝐜𝐳𝐞𝐣 𝐢 𝐤𝐬𝐳𝐭𝐚ł𝐭𝐨𝐰𝐚𝐧𝐢𝐞 𝐰𝐨𝐥𝐧𝐨𝐬́𝐜𝐢𝐨𝐰𝐞𝐠𝐨 𝐩𝐨𝐠𝐥𝐚̨𝐝𝐮? 𝐂𝐳𝐲 𝐢𝐜𝐡 𝐮𝐳̇𝐲𝐜𝐢𝐞 𝐦𝐨𝐳̇𝐞 𝐩𝐫𝐳𝐲𝐬ł𝐮𝐳̇𝐲𝐜́ 𝐬𝐢𝐞̨ 𝐝𝐨 𝐫𝐚𝐝𝐲𝐤𝐚𝐥𝐢𝐳𝐚𝐜𝐣𝐢 𝐣𝐮𝐳̇ 𝐫𝐚𝐝𝐲𝐤𝐚𝐥𝐧𝐲𝐜𝐡 𝐠𝐫𝐮𝐩? 𝐂𝐨 𝐰𝐧𝐨𝐬𝐢 𝐝𝐨 𝐝𝐲𝐬𝐤𝐮𝐬𝐣𝐢 𝐛𝐚𝐝𝐚𝐧𝐢𝐞 𝐧𝐚 𝐩𝐫𝐨́𝐛𝐢𝐞 𝐧𝐢𝐞𝐦𝐚𝐥 𝟗 𝐦𝐢𝐥𝐢𝐨𝐧𝐨́𝐰 𝐨𝐬𝐨́𝐛?
Dzisiejszy esej naszej Praktykantki Natalii Lekszyckiej odpowiada na takie i inne ciekawe tematy. Zapraszamy do lektury 🧐
𝑷𝒔𝒚𝒄𝒉𝒐𝒅𝒆𝒍𝒊𝒌𝒊 𝒂 𝒎𝒐𝒓𝒂𝒍𝒏𝒐𝒔́𝒄́ 𝒊 𝒑𝒐𝒈𝒍𝒂̨𝒅𝒚 – 𝒄𝒛𝒚 𝒈𝒅𝒚𝒃𝒚 𝒌𝒂𝒛̇𝒅𝒚 𝒘𝒛𝒊𝒂̨ł 𝒌𝒘𝒂𝒔𝒂 𝒕𝒐 𝒔́𝒘𝒊𝒂𝒕 𝒃𝒚ł𝒃𝒚 𝒍𝒆𝒑𝒔𝒛𝒚𝒎 𝒎𝒊𝒆𝒋𝒔𝒄𝒆𝒎?
Czy gdyby każdy na świecie wziął L*D to ludzie staliby się bardziej moralni i empatyczni, a świat w końcu byłby lepszym miejscem? Psychodeliki faktycznie często wprowadzają w stan głębokiego poczucia jedności ze światem, empatii i euforii. Można by założyć, że są one „lekiem” dla naszego społeczeństwa. Czy rzeczywiście jest to nadzieja dla świata?
Najważniejszym problemem jest, że nienadzorowane oraz niezintegrowane doświadczenia mogą być nie tylko nieprzyjemne, ale nawet traumatyczne czy niebezpieczne. Są to na tyle silne substancje (a przez to doświadczenia), że podejście do nich bez odpowiedniej wiedzy i przygotowania może wywołać tzw. „bad trip”. Nieodpowiednie miejsce, towarzystwo czy ogólny stan zarówno psychiczny jak i fizyczny mogą być kluczowe dla tego jak potoczy się podróż. Oczywiście może on wystąpić nawet, gdy nasz set i setting będą poprawne. Mimo to bad trip to nie koniec świata. Ważna jest dalsza integracja i profesjonalne wsparcie, bo bez nich znacznie ciężej będzie wyciągnąć z tego doświadczenia pozytywne czy nawet jakiekolwiek wnioski.
Co więcej, osoby, u których w rodzinie były przypadki schizofrenii (i mają w związku z tym do niej większe predyspozycje), są narażone na to, że psychodeliki ją aktywują. Badanie przeprowadzone w 2024 roku w Kanadzie na 9 milionach osób, wykazało, że te trafiające na oddział ratunkowy w związku z zażyciem psychodelików, miały prawie czterokrotnie większe ryzyko rozwinięcia zaburzeń ze spektrum schizofrenii w ciągu kolejnych 3 lat niż reszta zbadanych osób (Myran i in., 2024).
Pomijając zagrożenia, czy psychodeliki w ogóle mają możliwość zmienić moralność człowieka? Cały świat nie stanie się lepszy, jednak czy pojedyncze jednostki mogą zmienić swoje postrzeganie świata na bardziej etyczne czy „lepsze”? Wydaje się, że tak intensywne doznania i zmieniona percepcja otaczającego nas świata mogłaby nam pomóc lepiej zrozumieć i akceptować innych ludzi oraz zachęcić nas do czynienia dobra. Lecz czy faktycznie tak jest?
Badania L*D i psylocybiny (Pokorny i in., 2017; Dolder i in., 2016) wykazały wpływ tych substancji na empatię emocjonalną, czyli zdolność do automatycznego współodczuwania stanów innych ludzi, jednak nie wpłynęły na empatię poznawczą, czyli zdolność do rozumienia i przewidywania myśli, intencji czy punktu widzenia drugiej osoby. Zaobserwowano także brak różnic w rozwiązywaniu dylematów moralnych między grupą placebo. Dodatkowo zarówno L*D jak i M**A zmniejszyły zdolność rozpoznawania smutnych i wystraszonych twarzy. Inne badanie wskazuje jednak pewną poprawę (McDaniel, 2017). Do osób po skończonej terapii z użyciem M**A w związku z PTSD został rozesłany kwestionariusz dotyczący pozytywnych zmian. I faktycznie większość osób wskazała, że stała się m.in. bardziej pomocna, cierpliwa i wyrozumiała. Badanie jednak dotyczyło małej grupy a wyniki nie muszą być efektem samego zażycia M**A tylko uczestnictwa w terapii.
Wczesne badania sugerowały także, że psychodeliki wiążą się z bardziej liberalnymi poglądami, zmniejszoną skłonnością do uznawania autorytaryzmu czy zwiększoną obawą o środowisko (Nour i in., 2017; Lyons i Carhart-Harris, 2018). Najnowsze badania jednak nie dają potwierdzenia dla tych wyników, a sugerują brak związku między poglądami autorytarnymi a użyciem psychodelików (Simonsson i in., 2026).
Co ciekawe, psychodeliki nie tylko nie sprawiają, że człowiek staje się bardziej liberalny czy antyautorytarny – z analizy 75 relacji internetowych neonazistów o procesie ich radykalizacji wynika, że czterech z nich wskazało doświadczenie z L*D jako kluczowe w kształceniu ich poglądów.
Sam twórca neonazistowskiej strony “The Daily Stormer” – Andrew Anglin – w latach nastoletnich eksperymentował z L*D, grzybami i kokainą.
Psychodeliki były także obecne w neonazistowskiej grupie terrorystycznej „Atomwaffen Division”. Jej członkowie są powiązani z co najmniej 5 morderstwami na terenie Stanów Zjednoczonych, a niektóre odłamy organizacji mają charakter okultystyczny. Jeden z jej członków napisał: „Nie ma nic bardziej aryjskiego niż używanie narkotyków enteogennych”. Ponadto członkowie byli aresztowani za posiadanie m.in. konopi, grzybów i o***m (Pace i Devenot, 2021).
Współcześnie podkreśla się rolę kontekstu w doświadczeniach psychodelicznych – to co dana osoba wyciągnie z tripa w dużej mierze zależy od tego z czym ona wchodzi w doświadczenie, a także od bodźców i sugestii płynących z otoczenia. Same substancje nie zmienią człowieka, natomiast sposób w jaki on je zinterpretuje, daje taką możliwość.
Zatem czy psychodeliki uratują świat? Być może nie są lekarstwem na etyczne i moralne problemy naszego świata, jednak w psychoterapii i medycynie są coraz szerzej badane i właśnie tu oferują ogromny potencjał. Jak wszystko – mają swoje wady i zalety, i należy do nich podchodzić rozważnie.
Dzięki za przeczytanie.
Zapraszamy do dyskusji.
Bibliografia w komentarzu 💛
