02/09/2026
W obchodzimy dziś 405. rocznicę Obrony Chocimia uznanej za wielki sukces Rzeczypospolitej. Bitwa została rozegrana pomiędzy 2 września a 9 października 1621 r. w pobliżu twierdzy Chocim nad Dniestrem.
Potężna armia osmańska została zatrzymana. Uniemożliwiło jej to dalszy marsz na północ. Bitwa przeszła również do historii jako jedno z największych osiągnięć wojskowych Hetmana Jana Karola Chodkiewicza, który zmarł z przyczyn naturalnych w jej trakcie.
Bezpośrednią przyczyną konfliktu była narastająca rywalizacja polsko-turecka oraz wcześniejsza klęska wojsk Rzeczypospolitej pod Cecorą w 1620 roku. Armia osmańska, dowodzona przez młodego sułtana Osmana II, liczyła wraz z oddziałami tatarskimi prawdopodobnie ponad 100 tysięcy ludzi.
Siłami Rzeczypospolitej dowodził hetman wielki litewski Jan Karol Chodkiewicz. Wojska polsko-litewskie liczyły około 30–35 tysięcy żołnierzy i zostały wsparte przez kilkadziesiąt tysięcy Kozaków zaporoskich pod dowództwem Piotra Konaszewicza-Sahajdacznego. Sprzymierzeni zajęli silnie umocniony obóz w rejonie Chocimia i przyjęli strategię obronną. Turcy przez kilka tygodni podejmowali kolejne szturmy, lecz nie zdołali przełamać obrony wojsk Rzeczypospolitej i Kozaków.
Szczególnie ciężkie walki toczyły się na pozycjach kozackich, które wielokrotnie były atakowane przez przeważające siły przeciwnika. W czasie bitwy, 24 września, zmarł schorowany Jan Karol Chodkiewicz, a dowodzenie przejął Stanisław Lubomirski. Mimo wyczerpywania się zapasów żywności i amunicji wojska Rzeczypospolitej utrzymały swoje pozycje. Również armia osmańska poniosła poważne straty i miała coraz większe problemy z zaopatrzeniem.
W rezultacie żadna ze stron nie była zainteresowana dalszym przedłużaniem walk i rozpoczęto rokowania. 9 października 1621 roku zawarto układ pokojowy, który zasadniczo przywracał wcześniejszy stan stosunków między Rzecząpospolitą a Imperium Osmańskim. Rzeczpospolita zobowiązywała się między innymi do ograniczania wypraw kozackich na ziemie tureckie, natomiast Turcja miała powstrzymywać najazdy tatarskie. Przede wszystkim jednak została zatrzymana ofensywa Imperium Osmańskiego.
Ilustracją do dzisiejszego posta jest obraz Józefa Brandta "Bitwa pod Chocimiem" namalowany w 1867 r.Po lewej części obrazu jest przedstawiony hetman Jan Karol Chodkiewicz, natomiast z prawej walka polskiej jazdy z turecką.
M.S.