Fundacja Salvis Natura Salvis Futura

03/06/2026

02/06/2026

W latach 70. w Polsce żyło około 7 milionów kuropatw. Dziś ich populacja lęgowa to ułamek tamtego stanu. Skowronek stracił 25% liczebności w ciągu ostatniej dekady. Przepiórka — 80% od roku 2000. Wszystkie trzy gatunki łączy jedno: zniknęły ich miedze.
Pas nieskoszonej ziemi między polami — 2 do 5 metrów obsadzonych tarnią, głogiem, dziką różą i czarnym bzem — nie był przeoczeniem dawnego rolnictwa. Był strukturą, która dostarczała trzy usługi jednocześnie: korytarz migracyjny dla ptaków polnych i drobnych ssaków, siedlisko gniazdowe dla pszczół samotnych i kuropatw, bazę żerową dla drapieżników kontrolujących szkodniki upraw.
Konsolidacja gruntów i mechanizacja likwidowały miedze systematycznie od lat 60. Pole zaorywane od płotu do płotu daje najwyższy plon w danym sezonie — ale traci owady zapylające, ptaki zjadające szkodniki i organizmy glebowe budujące próchnicę. Wskaźnik FBI (Farmland Bird Index), mierzący liczebność pospolitych ptaków krajobrazu rolniczego, spada w Polsce o około 1% rocznie — łącznie o 21% między rokiem 2000 a 2023.
Ogród nie odtworzy miedzy, ale może odtworzyć jej zasadę. Pas łąki kwiatowej (minimum 1 m) między grządkami a ogrodzeniem — wysiew roślin rodzimych: krwawnik, chaber, koniczyna, marchew zwyczajna. Kępa pokrzywy w zacienionym kącie — jedyna roślina żywicielska gąsienic rusałki pawika i pokrzywnika. Żywopłot z tarniny i głogu zamiast siatki — tarnina kwitnie wcześnie (marzec–kwiecień, pierwsza baza dla zapylaczy), głóg daje owoce do zimy. Pas nieskoszonej trawy (50–100 cm) pod drzewami owocowymi — schronienie dla jeży, pająków i biegaczowatych 🌿🐦

21/05/2026

💧 Jak wyglądała w kwietniu sytuacja wód podziemnych w Polsce? W większości kraju odnotowano spadek poziomu wód podziemnych.

📉 Pomimo spadków, w około 93% analizowanych punktów poziom rezerw nadal zapewniał bezpieczeństwo zaopatrzenia w wodę. Problemy związane z niskim poziomem wód podziemnych występowały lokalnie, głównie we wschodniej części Polski oraz miejscami w centrum i na północnym zachodzie kraju.

⚠️ Stan zagrożenia niżówką hydrogeologiczną utrzymywał się m.in. w częściach województw: łódzkiego, mazowieckiego, podlaskiego, lubelskiego, świętokrzyskiego, pomorskiego i zachodniopomorskiego. Lokalne wystąpienia niżówki rejestrowane były również na obszarach województw: dolnośląskiego, kujawsko-pomorskiego, podkarpackiego, śląskiego, warmińsko-mazurskiego i wielkopolskiego.

🌧️ Dalszy rozwój sytuacji będzie zależał przede wszystkim od ilości opadów w kolejnych tygodniach.

📍 Monitoring prowadzony jest w ramach sieci obserwacyjno-badawczej wód podziemnych państwowej służby geologicznej.

https://www.pgi.gov.pl/docman-tree-all/psh/psh-materialy-informacyjne/aktualna-sytuacja-hydrogeologiczna/11828-komunikat-o-biezacej-sytuacji-hydrogeologicznej-w-okresie-od-1-04-do-30-04-2026-r/file.html

19/04/2026

🌿 „Rzeka jako struktura”

💧 Jeśli rzeka jest tylko korytem, to najważniejszy jest przepływ.

Ale wystarczy dodać jeden element, żeby wszystko się zmieniło:

roślinność.

🌿 W naturalnej rzece rośliny nie są dodatkiem.

Są częścią systemu.

👉 spowalniają wodę
👉 tworzą mikrozakola i strefy ciszy
👉 zatrzymują osady
👉 budują zróżnicowaną linię brzegową

💧 To właśnie dzięki nim rzeka przestaje być jedną linią.

Zaczyna być przestrzenią:
- z płytkimi strefami
- z fragmentami głębszymi
- z miejscami spokojnej wody
- z miejscami szybszego przepływu

🐟 Dla ryb to oznacza ogromną różnicę:

👉 mogą się schować przed nurtem
👉 mogą żerować w spokojniejszych miejscach
👉 mogą funkcjonować w wielu „mikrośrodowiskach” jednocześnie

🌿 Roślinność działa też jak naturalny regulator:

👉 w czasie niskiej wody spowalnia przepływ i pomaga ją zatrzymać
👉 w czasie wysokiej wody ugina się i przepuszcza nadmiar

💧 I tu pojawia się kluczowa różnica:
rzeka bez roślinności = szybki transport wody
rzeka z roślinnością = magazyn i system życia

👉 To dlatego w naturalnych rzekach nie chodzi tylko o to, ile jest wody.

Chodzi o to, jak długo i gdzie ta woda zostaje.

🔜 W kolejnym poście: ile kosztuje „zrobienie wody” koparką — i czy da się to w ogóle zrobić?