Stowarzyszenie Odrodzenie Urzecza

Stowarzyszenie Odrodzenie Urzecza Stowarzyszenie skupia depozytariuszy, badaczy i dokumentalistów dziedzictwa kulturowego Urzecza.

Od maja do końca 2025 roku Stowarzyszenie Odrodzenie Urzecza realizowało projekty związane z wycinanką podwarszawską jak...
27/01/2026

Od maja do końca 2025 roku Stowarzyszenie Odrodzenie Urzecza realizowało projekty związane z wycinanką podwarszawską jako elementem niematerialnego dziedzictwa kulturowego regionów nadwiślańskiego Urzecza i Kołbielskiego.

W ramach badań terenowych, wywiadów i dokumentacji udało nam się dotrzeć do nielicznego grona aktywnych wycinankarek podwarszawskich, przeprowadzić z nimi wywiady, udokumentować ich pracę oraz zeskanować wykonane przez nie wycinanki.

nasi eksperci i dokumentaliści udali się też do wybranych muzeów i instytucji kultury, gdzie znajdują się kolekcje podwarszawskich wycinanek, m. in. Muzeum Etnograficzne w Krakowie, Gminna Biblioteka Publiczna w Kołbieli, Ośrodek Kultury w Górze Kalwarii i inne zbiory.

Z udziałem ekspertów przeprowadziliśmy też konsultacje społeczne, przygotowaliśmy plan ochrony i rozwoju wycinankarstwa podwarszawskiego, teksty merytoryczne i wybraliśmy dokumentację do wniosku o wpis wycinankarstwa podwarszawskiego na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Pracy było wiele, ale mamy przekonanie, że ten element niematerialnego dziedzictwa kulturowego nadwiślańskiego Urzecza i regionu Kołbielskiego zasługuje na wpisanie na tę prestiżową listę.

Wniosek trafi pod obrady Rady ds. Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego zapewne późną wiosną 2026 roku, ale będziemy informować na bieżąco o jego procedowaniu przez Radę.

Raz jeszcze dziękujemy wszystkim twórcom, instytucjom, ekspertom i dokumentalistom za wsparcie projektów, zaangażowanie i pomoc, którą wnieśli.

Zadanie pn. Wycinankarstwo podwarszawskie: opracowanie wniosku o wpis na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego, badania naukowe, digitalizacja kolekcji i seria warsztatów z mistrzyniami tradycji, realizowanego w ramach Programu Kultura Ludowa i Tradycyjna 2025 Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego,

oraz zadanie publiczne pn. Wycinankarstwo podwarszawskie. Opracowanie wniosku o wpis wycinankarstwa podwarszawskiego na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego oraz seria warsztatów z mistrzyniami tradycji, dofinansowanego z budżetu Samorządu Województwa Mazowieckiego.



I kilka wycinanek podwarszawskich wykonanych przez Marizę Nawrocką. Dziękujemy mistrzyni za udostępnienie zbiorów i wspa...
27/01/2026

I kilka wycinanek podwarszawskich wykonanych przez Marizę Nawrocką.

Dziękujemy mistrzyni za udostępnienie zbiorów i wsparcie naszego projektu.

Zadanie pn. Wycinankarstwo podwarszawskie: opracowanie wniosku o wpis na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego, badania naukowe, digitalizacja kolekcji i seria warsztatów z mistrzyniami tradycji, realizowanego w ramach Programu Kultura Ludowa i Tradycyjna 2025 Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego,

oraz zadanie publiczne pn. Wycinankarstwo podwarszawskie. Opracowanie wniosku o wpis wycinankarstwa podwarszawskiego na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego oraz seria warsztatów z mistrzyniami tradycji, dofinansowanego z budżetu Samorządu Województwa Mazowieckiego.



Spotkaliśmy się w warszawskiej pracowni Marizy Nawrockiej. Mistrzyni udostępniła nam swoją kolekcję wycinanek podwarszaw...
27/01/2026

Spotkaliśmy się w warszawskiej pracowni Marizy Nawrockiej. Mistrzyni udostępniła nam swoją kolekcję wycinanek podwarszawskich do dokumentacji i digitalizacji. Opowiedziała także o technice wykonywania wycinanek, inspiracjach i własnych poszukiwaniach badawczych i artystycznych.

Dziękujemy Pani Marizie Nawrockiej za gościnę i pomoc w realizacji dokumentacji badawczej i digitalizacji kolekcji wycinanek podwarszawskich.

Zadanie pn. Wycinankarstwo podwarszawskie: opracowanie wniosku o wpis na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego, badania naukowe, digitalizacja kolekcji i seria warsztatów z mistrzyniami tradycji, realizowanego w ramach Programu Kultura Ludowa i Tradycyjna 2025 Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego,

oraz zadanie publiczne pn. Wycinankarstwo podwarszawskie. Opracowanie wniosku o wpis wycinankarstwa podwarszawskiego na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego oraz seria warsztatów z mistrzyniami tradycji, dofinansowanego z budżetu Samorządu Województwa Mazowieckiego.



Mariza Nawrocka jest konserwatorką dzieł sztuki, pasjonatką śpiewu tradycyjnego, tańców ludowych i wycinanki. Od wczesne...
27/01/2026

Mariza Nawrocka jest konserwatorką dzieł sztuki, pasjonatką śpiewu tradycyjnego, tańców ludowych i wycinanki. Od wczesnego dzieciństwa pozostawała pod wpływem obrazów i rzeźb, sztuki ludowej i rękodzieła. Pasję do sztuki ludowej przekazali jej rodzice, Bolesław i Lina Nawroccy, wybitni znawcy i kolekcjonerzy sztuki ludowej i naiwnej. Mariza Nawrocka od dziecka była otoczona obiektami sztuki ludowej z kolekcji swoich rodziców, a z czasem sama zaczęła się uczyć pod okiem wybitnych mistrzyń i mistrzów ludowych. We wsi Jaroszki koło Kozienic przez wiele lat uczyła się batikowego pisania pisanek, skręcania kwiatków z bibuły, robienia słomianych pająków krystalicznych i zabawek ze słomy u pani Genowefy Czachor. Zainteresowała się też wycinankami, głównie tymi z kurpiowskiej Puszczy Zielonej, Puszczy Kozienickiej i wycinakami podwarszawskimi. Inspiracją dla niej były wycinanki z kolekcji Antoniego Śledziewskiego, przekazane do Muzeum Wycinanki w Konstancinie, a także zebrana przez nią bogata ikonografia i wizerunki dawnych wycinanek podwarszawskich na kartkach pocztowych, w czasopismach i książkach. Pani Mariza wycina nożycami do strzyżenia owiec, starannie dobiera grubość i kolor papieru. Odtwarza tradycyjne wzory wycinanek kurpiowskich, kołbielskich i z nadwiślańskiego Urzecza.

W 2022 roku jej wycinanki były wystawiane na II Królewskim Festiwalu Rzemiosł w Wilanowie. Od wielu lat prowadzi też warsztaty z wycinanki podwarszawskiej, które cieszą się dużym zainteresowaniem. Mieliśmy przyjemność gościć Panią Marizę na warsztatach organizowanych przez Stowarzyszenie Odrodzenie Urzecza, Akademię Wilanowską i Stowarzyszenie Binduga. Pani Mariza bez wątpienia może być (i jest!) depozytariuszką dziedzictwa wycinankarstwa podwarszawskiego.

Zachęcamy do obejrzenia dokumenty o tej wybitnej postaci, twórczyni, artystce i mistrzyni podwarszawskiej wycinanki:

https://vod.tvp.pl/programy,88/mazurki-nad-wisla-odcinki,391049/odcinek-10,S01E10,453202

Zadanie pn. Wycinankarstwo podwarszawskie: opracowanie wniosku o wpis na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego, badania naukowe, digitalizacja kolekcji i seria warsztatów z mistrzyniami tradycji, realizowanego w ramach Programu Kultura Ludowa i Tradycyjna 2025 Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego,

oraz zadanie publiczne pn. Wycinankarstwo podwarszawskie. Opracowanie wniosku o wpis wycinankarstwa podwarszawskiego na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego oraz seria warsztatów z mistrzyniami tradycji, dofinansowanego z budżetu Samorządu Województwa Mazowieckiego.



A to wybrane wycinanki podwarszawskie, które wykonała Grażyna Falana pod okiem Marianny Król i samodzielnie. Pani Grażyn...
27/01/2026

A to wybrane wycinanki podwarszawskie, które wykonała Grażyna Falana pod okiem Marianny Król i samodzielnie.

Pani Grażyna ma w swoich zbiorach kilkadziesiąt wycinanek, których użyczyła nam do digitalizacji i archiwum projektu. Bardzo jej za to dziękujemy.

Zadanie publiczne pn. Wycinankarstwo podwarszawskie: opracowanie wniosku o wpis na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego, badania naukowe, digitalizacja kolekcji i seria warsztatów z mistrzyniami tradycji, realizowanego w ramach Programu Kultura Ludowa i Tradycyjna 2025 Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego,

oraz zadanie publiczne pn. Wycinankarstwo podwarszawskie. Opracowanie wniosku o wpis wycinankarstwa podwarszawskiego na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego oraz seria warsztatów z mistrzyniami tradycji, dofinansowanego z budżetu Samorządu Województwa Mazowieckiego.



Grażyna Falana (dawniej Leśniak), to osoba, której nie trzeba przedstawiać na Urzeczu... Od wielu lat działa na rzecz oc...
27/01/2026

Grażyna Falana (dawniej Leśniak), to osoba, której nie trzeba przedstawiać na Urzeczu... Od wielu lat działa na rzecz ochrony i promocji dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego nadwiślańskiego Urzecza, organizuje wydarzenia kulturalne, działa w teatrze obrzędowym "Granda na Urzeczu", a ze swoim Stowarzyszeniem Binduga przeciera szlaki na Wiśle...

Z Panią Grażyną współpracujemy od lat, współtworząc filmy dokumentalne o tradycyjnych potrawach, ekologii regionu i rękodziele. To Pani Grażyna była inicjatorką wpisu hafciarstwa z nadwiślańskiego Urzecza na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Minęło już 5 lat od daty wpisu i przez te 5 lat działo się - dzięki Pani Grażynie - bardzo wiele dla ochrony, zachowania i rozwoju tradycyjnego hafciarstwa z nadwiślańskiego Urzecza.

Ale nie tylko hafciarstwo zajmuje Panią Grażynę... od ponad 20 lat przyjaźni się z Marianną Król z Góry Kalwarii, mistrzynią łurzyckiego rękodzieła i plastyki obrzędowej. Pisaliśmy wcześniej o wielkich zasługach Pani Król dla kultury i dziedzictwa regionu, ale warto też wspomnieć, że to właśnie pod okiem Marianny Król, Grażyna Falana rozwija swoje umiejętności w "strzyżeniu" podwarszawskich wycinanek. Pasjonują ją zarówno wycinanki ozdobne, z kolorowego glansowanego papieru, jak i popularne kiedyś wycinanki użytkowe, czyli ozdobne taśmy i firanki wycinane z cienkiej białej bibuły. Pani Grażyna i Stowarzyszenie Binduga zorganizowali w ostatnich dwóch latach kilka warsztatów wycinanki podwarszawskiej, a Pani Grażyna znalazła się w gronie depozytariuszek dziedzictwa wycinankarstwa podwarszawskiego, zgłoszonych do Narodowego Instytut Dziedzictwa i Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

W ramach naszego zadania mieliśmy zaszczyt blisko współpracować z Panią Grażyną Falaną, która włączyła się aktywnie w konsultacje społeczne, kwerendy zbiorów i przygotowanie wniosku do Narodowego Instytutu Dziedzictwa.

Pani Grażyna często spotyka się z Marianną Król na rękodzielnicze wieczory... wspólnie wykonują hafty na koszulach i chustach czepcowych dla Łurzycanek z zespołów lub Kół Gospodyń Wiejskich, wspólnie gotują, tworzą koronki klockowe, a także "strzygą" podwarszawskie wycinanki i papierowe firanki.

Zadanie publiczne pn. Wycinankarstwo podwarszawskie: opracowanie wniosku o wpis na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego, badania naukowe, digitalizacja kolekcji i seria warsztatów z mistrzyniami tradycji, realizowanego w ramach Programu Kultura Ludowa i Tradycyjna 2025 Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego,

oraz zadanie publiczne pn. Wycinankarstwo podwarszawskie. Opracowanie wniosku o wpis wycinankarstwa podwarszawskiego na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego oraz seria warsztatów z mistrzyniami tradycji, dofinansowanego z
budżetu Samorządu Województwa Mazowieckiego.



I wersja filmu z napisami... zapraszamy do oglądania, gotowania i smakowania 🍲🥣Zadanie publiczne pn. Film edukacyjny "Zu...
03/12/2025

I wersja filmu z napisami... zapraszamy do oglądania, gotowania i smakowania 🍲🥣

Zadanie publiczne pn. Film edukacyjny "Zupy z marchwi i dyni. Tradycyjne zupy kremy z nadwiślańskiego Urzecza", dofinansowane z budżetu Samorządu Województwa Mazowieckiego.



Miło nam donieść, że zakończyliśmy projekt filmu o zupach kremach z nadwiślańskiego Urzecza. Raz jeszcze dziękujemy Grze...
02/12/2025

Miło nam donieść, że zakończyliśmy projekt filmu o zupach kremach z nadwiślańskiego Urzecza.

Raz jeszcze dziękujemy Grzegorzowi Królikowskiemu, autorowi zdjęć i Mikołajowi Słońskiemu, za dodatkowe zdjęcia i pracę na planie. Grażynie Falanie za gościnę w jej uroczym domu i wspólne gotowanie pysznych zup.

Zapraszamy do zapoznania się z filmem. Za kilka dni (po małych korektach językowych) udostępnimy też wersję filmu z napisami.

Zadanie publiczne pn. Film edukacyjny "Zupy z marchwi i dyni. Tradycyjne zupy kremy z nadwiślańskiego Urzecza", dofinansowane z budżetu Samorządu Województwa Mazowieckiego.



Dograliśmy jeszcze kilka scen do filmu, żeby mieć więcej materiału pod plansze i listę końcową... ale przy okazji zupy t...
24/11/2025

Dograliśmy jeszcze kilka scen do filmu, żeby mieć więcej materiału pod plansze i listę końcową... ale przy okazji zupy też ugotowane i bardzo smaczne. Wielka w tym zasługa Grażyny Falany !

Raz jeszcze dziękujemy Grzegorzowi Królikowskiemu, autorowi zdjęć i Mikołajowi Słońskiemu, za dodatkowe zdjęcia i pracę na planie.

Zadanie publiczne pn. Film edukacyjny "Zupy z marchwi i dyni. Tradycyjne zupy kremy z nadwiślańskiego Urzecza", dofinansowane z budżetu Samorządu Województwa Mazowieckiego.



W sobotę, 15 listopada, gościliśmy u Pani Janiny Młotek koło Rudna. Pani Janina zaprosiła nas do domu, w którym mieszkał...
19/11/2025

W sobotę, 15 listopada, gościliśmy u Pani Janiny Młotek koło Rudna. Pani Janina zaprosiła nas do domu, w którym mieszkała jej matka, Marianna Kubajek, wybitna twórczyni ludowa. Pani Kubajek tworzyła wycinanki kołbielskie, tkała ręczniki, obrusy, kapy i tkaniny na spódnice i zapaski. W jej domu córka zachowała dawny wystrój i wiele pamiątek po mamie.

Podczas wizyty w Rudnie towarzyszyła nam Pani Aneta Bartnicka, nauczycielka i znawczyni dziedzictwa regionu kołbielskiego. Pani Aneta Bartnicka współtworzyła także w lokalnych szkołach programy Kółek Wycinankarskich, których efektem są wspaniałe zbiory wycinanek, wykonanych przez młodzież. Przed nami digitalizacja tej kolekcji.

Podczas wizyty u Pani Janiny Młotek w Rudnie zapoznaliśmy się z niezwykła kolekcją etnograficzną i zbiorami wycinanek Marianny Kubajek. Dziękujemy Pani Janinie za wspaniałą gościnę i umożliwienie digitalizacji zbiorów. Pani Anecie Bartnickiej za pomoc i wsparcie zadania.

Zadanie publiczne pn. Wycinankarstwo podwarszawskie: opracowanie wniosku o wpis na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego, badania naukowe, digitalizacja kolekcji i seria warsztatów z mistrzyniami tradycji. Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

zadanie publiczne pn. Wycinankarstwo podwarszawskie. Opracowanie wniosku o
wpis wycinankarstwa podwarszawskiego na Krajową listę
niematerialnego dziedzictwa kulturowego oraz seria
warsztatów z mistrzyniami tradycji, dofinansowane z budżetu Samorządu Województwa Mazowieckiego.



Eksperci i dokumentaliści związani ze Stowarzyszeniem Odrodzenie Urzecza dzielnie pracują w terenie nad digitalizacją wy...
19/11/2025

Eksperci i dokumentaliści związani ze Stowarzyszeniem Odrodzenie Urzecza dzielnie pracują w terenie nad digitalizacją wybranych kolekcji wycinanek podwarszawskich. Za nami już 3 wizyty w Gminnej Bibliotece Publicznej w Kołbieli, gdzie znajduje się duża i cenna kolekcja wycinanek kołbielskich i podwarszawskich.

Do digitalizacji służy nam profesjonalny skaner płaski formatu A3, zakupiony z dofinansowania z budżetu Województwa
Mazowieckiego.

Dziękujemy Pracownikom Biblioteki za pomoc, zaangażowanie i współpracę. Przed nami jeszcze kilka wizyt w Kołbieli i okolicach, spotkania z twórczyniami podwarszawskich wycinanek i dokumentacja terenowa.

Zadanie publiczne pn. Wycinankarstwo podwarszawskie: opracowanie wniosku o wpis na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego, badania naukowe, digitalizacja kolekcji i seria warsztatów z mistrzyniami tradycji. Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

oraz zadania publicznego pn. Wycinankarstwo podwarszawskie. Opracowanie wniosku o wpis wycinankarstwa podwarszawskiego na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego oraz seria warsztatów z mistrzyniami tradycji, dofinansowanego z budżetu Samorządu Województwa Mazowieckiego.



W ramach dofinansowania na zakup doposażenia dla Stowarzyszenia Odrodzenie Urzecza zakupiliśmy profesjonalny skaner płas...
09/11/2025

W ramach dofinansowania na zakup doposażenia dla Stowarzyszenia Odrodzenie Urzecza zakupiliśmy profesjonalny skaner płaski formatu A3, który posłuży do digitalizacji dziedzictwa. Będziemy go wykorzystywać do digitalizacji np. wycinanek ludowych, zdjęć archiwalnych, dokumentów i archiwaliów.

Skaner już działa ! Na początku listopada rozpoczęliśmy digitalizację wycinanek podwarszawskich z regionu Kołbielskiego. Cenna kolekcja tych wycinanek znajduje się w Gminnej Bibliotece Publicznej w Kołbieli. Dziękujemy Pracownikom Biblioteki za pomoc, zaangażowanie i współpracę.

Zadanie publiczne pn. Zakup skanera płaskiego do celów digitalizacji dziedzictwa i zakup męskiego stroju ludowego z nadwiślańskiego Urzecza dla przedstawiciela Stowarzyszenia, sfinansowane z budżetu Samorządu Województwa Mazowieckiego.



Adres

Mickiewicza 17/8
Konstancin-Jeziorna
05-520

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Stowarzyszenie Odrodzenie Urzecza umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Udostępnij