Stowarzyszenie Blechhammer-1944

Zadzwoń Wskazówki dojazdu Strona internetowa Kontakt: organizacja

Stowarzyszenie Blechhammer-1944 Strona ma za cel opisywanie i pokazywanie drugowojennej historii Kędzierzyna-Koźla.

Dziś przed naszym muzeum doszło do wyjątkowego spotkania. Odwiedziło nas małżeństwo z Australii, które przybyło do Kędzi...
30/09/2026

Dziś przed naszym muzeum doszło do wyjątkowego spotkania. Odwiedziło nas małżeństwo z Australii, które przybyło do Kędzierzyna-Koźla w poszukiwaniu informacji o losach swojej rodziny. Cel ich podróży był niezwykle poruszający – chcieli odnaleźć miejsce, w którym w czasie II wojny światowej więziony był ojciec mężczyzny, przetrzymywany w obozie pracy przymusowej dla Żydów Zwangsarbeitslager für Juden Blechhammer potocznie nazywanym Judenlager. Być może był więźniem pierwszego obozu dla Żydów, który mieścił się na terenie obozu Dorflager.
Ojciec urodził się w Olkuszu w 1927 roku, jako P***k pochodzenia żydowskiego trafił na teren obozu na Blechhammer, a następnie w 1942 roku został przeniesiony do obozu w Svitavy (niem. Zwittau) w Czechach. Po wojnie wyemigrował do Australii.

Kolejne eksponaty do naszego Muzeum Śląskiej Bitwy o Paliwo Blechhammer 1944
17/09/2026

Kolejne eksponaty do naszego Muzeum Śląskiej Bitwy o Paliwo Blechhammer 1944

Dziękujemy, że odwiedziliście wczoraj nasze Muzeum Śląskiej Bitwy o Paliwo Blechhammer 1944! 🏛️ Cieszymy się, że wspólni...
02/09/2026

Dziękujemy, że odwiedziliście wczoraj nasze Muzeum Śląskiej Bitwy o Paliwo Blechhammer 1944! 🏛️ Cieszymy się, że wspólnie mogliśmy upamiętnić kolejną rocznicę wybuchu II wojny światowej. Zapraszamy ponownie!

15/08/2026
Na fotopolska.eu zostały udostępnione zdjęcia z początku lat pięćdziesiątych Zakładów Azotowych Kędzierzyn autorstwa Wie...
15/08/2026

Na fotopolska.eu zostały udostępnione zdjęcia z początku lat pięćdziesiątych Zakładów Azotowych Kędzierzyn autorstwa Wiesława Prażucha, polskiego artysty, fotografa, fotoreportera.
Na szczególną uwagę zasługuje zdjęcie dawnego dworku myśliwskiego znajdującego się nieopodal Zakładów Azotowych Kędzierzyn, a należącego przed wojną do rodziny Hohenlohe, który został wyburzony jeszcze w okresie PRL.

Ciemności nad Koźlem. Zapomniany dokument z października 1937 roku w zbiorach historycznych Muzeum Śląskiej Bitwy o Pali...
01/08/2026

Ciemności nad Koźlem.
Zapomniany dokument z października 1937 roku w zbiorach historycznych Muzeum Śląskiej Bitwy o Paliwo Blechhammer 1944 zachował się niezwykły plakat obwieszczenia z jesieni 1937 roku. Czerwony druk, wydany w Koźlu (ówczesnym Cosel), wzywał mieszkańców miasta i powiatu do bezwzględnego udziału w masowych ćwiczeniach zaciemniania (Luftschutzverdunkelungsübung). Dziś dokument ten stanowi poruszające świadectwo czasów, w których Europa nieuchronnie zmierzała ku II wojnie światowej. Plakat informuje o manewrach obrony przeciwlotniczej, które zaplanowano na dni od 25 do 31 października 1937 roku. Akcja objęła nie tylko powiat kozielski, ale i cały prowincjonalny Górny Śląsk (Oberschlesien). Od zmierzchu do świtu nakazano wprowadzenie „całkowitego zaciemnienia” (völlige Verdunkelung).Wydarzenie to nie było zwykłym testem technicznym. Był to element nazistowskiej polityki militaryzacji społeczeństwa i przygotowywania cywilów na realia nowoczesnego konfliktu zbrojnego, w którym kluczową rolę miało odegrać lotnictwo bombowe.Miasto w niebieskich barwach. Instrukcje zawarte na plakacie były niezwykle rygorystyczne i drobiazgowe. Dotyczyły każdego aspektu życia publicznego i prywatnego:
Iluminacje i reklamy: Wszystkie neony, podświetlane witryny sklepowe oraz stacje benzynowe musiały zostać bezwzględnie wyłączone.Latarnie uliczne: Wygaszono tradycyjne oświetlenie drogowe. W celu minimalnej orientacji w przestrzeni miejskiej pozwolono na świecenie jedynie nielicznych, specjalnych niebieskich lamp pomocniczych.Ruch kołowy i pieszy: Samochody, motocykle, a nawet rowery i wozy konne mogły poruszać się wyłącznie z drastycznie przesłoniętymi reflektorami. Plakat precyzyjnie opisywał wymiary szczelin w nakładkach (np. 5–8 cm długości i 1,5 cm szerokości), które kierowały snop światła tylko na ziemię, uniemożliwiając dostrzeżenie pojazdu z powietrza. Czerwone światła pozycyjne były całkowicie zakazane. Pojazdy łamiące te zasady były zatrzymywane przez policję bez prawa do dalszej jazdy.
Śluzy świetlne: W budynkach publicznych, restauracjach i kinach nakazano stworzenie tzw. „śluz oświetleniowych” przy drzwiach wejściowych, aby otwarcie drzwi nie powodowało wydostawania się blasku na zewnątrz.
Żegluga na Odrze: Obostrzenia dotyczyły również statków parowych i transportu wodnego, kluczowego dla ówczesnego Cosel. Mogły one używać wyłącznie osłoniętych świateł pozycyjnych skierowanych w dół.Wyjątek od tych surowych reguł dotyczył jedynie pojazdów straży pożarnej, policji oraz pogotowia ratunkowego w nagłych wypadkach.
Kontrola i kary: Nadzór nad ćwiczeniami powierzono policji, formacjom pomocniczym (SA i SS) oraz straży przeciwlotniczej. Pojazdy łamiące zasady były zatrzymywane bez prawa do dalszej jazdy.

Tekst na plakacie apelował do „towarzyszy narodowych” (Volksgenossen) o najwyższą dyscyplinę, tłumacząc, że ćwiczenia służą wspólnemu dobru i bezpieczeństwu. Mieszkańcom wprost sugerowano, aby w czasie zaciemnienia bez potrzeby nie wychodzili na ulice.
Plakat, wydrukowany w kozielskiej drukarni Erich & Herbert Hoppe, to dziś rzadki i cenny dokument historyczny. Pokazuje, jak na dwa lata przed wybuchem II wojny światowej totalitarne państwo niemieckie testowało mechanizmy kontroli nad ludnością cywilną i oswajało ją z nadchodzącą katastrofą. Odrzańskie miasto i jego okolice, rozświetlone dotąd blaskiem rozwijającego się przemysłu, na tydzień utonęły w mroku – mroku, który niespełna dwa lata później ogarnął cały świat.

ENGLISH BELOW

ĆWICZENIA W ZACIEMNIANIU

Obwieszczenie to nasze Muzeum otrzymało od rodziny autochtonów. Dotyczy ono ćwiczeń w zaciemnianiu przed bombardowaniem nocnym. W tekście jednoznacznie nie ma tego określenia, jest natomiast informacja o „ochronie społeczeństwa przed nieb🇬🇧🇬🇧🇬🇧🇬🇧ezpieczeństwem”. Niemcy, mając na uwadze swoje nocne bombardowania miast angielskich oraz ośrodków przemysłowych, doskonale wiedzieli jakie olbrzymie znaczenie ma zaciemnianie. Obwieszczenie to pochodzi z 1937 roku; ćwiczenia w zaciemnianiu miały być przeprowadzane w dniach 25-31 października w mieście i gminie Koźle. Widzimy , że na dwa lata przed rozpętaniem II wojny przez Niemcy takie starania już prowadzono. Nie chodziło jedynie o zbrojenie swoich armii; aspekt przygotowania społeczeństwa do następstw możliwej wojny również był ważny. Oto kilka cytatów z tego obwieszczenia:
„Ćwiczenia w zaciemnianiu w mieście i gminie Koźle. Całkowite zaciemnienie będzie od zmierzchu do rana”
„Wszystkie pojazdy, które nie dostosują się do zarządzenia, zostaną zatrzymane i będą mogły wyruszyć w dalszą drogę dopiero po zakończeniu ćwiczeń”
„Jako oświetlenie pojazdów dopuszczony zostaje poziomy, długości 5-8 cm i 1,5 cm szeroki pasek lub wycięta gwiazda o przekątnej 5 cm”
„Wszystkie statki i pojazdy wodne wyłączają swoje światła i mogą tylko z zasłoniętymi od góry reflektorami się poruszać”
“Podczas ćwiczeń należy utrzymać normalną działalność (pracę) gospodarki”
„Domy mieszkalne, sklepy, budynki (hale) przemysłowe pozostają całkowicie zaciemnione. Wszystkie światła z wystaw sklepowych i reklam zostają wyłączone”
„Policja i przydzieleni pomocnicy (SA, SS) są zobowiązani do monitorowania ćwiczeń i będą reagować na wykroczenia”
„Oczekuje się od mieszkańców, że ćwiczenia związane z zaciemnianiem w celu ochrony społeczeństwa przed niebezpieczeństwami zostaną przyjęte ze zrozumieniem, poprzez właściwe zachowanie i doskonałe zaciemnienie”
Oryginalną odezwę możemy oglądać w Muzeum Śląskiej Bitwy o Paliwo w Kędzierzynie-Koźlu na osiedlu Blachownia.

BLACKOUT DRILLS

We have received this document from a local family. It announces blackout drills in anticipation of nighttime bombing. The text does not explicitly name it as such, but it does mention "protecting the society from danger." The Germans, mindful of their nighttime bombing of English cities and industrial centers, were well aware of the enormous importance of blackout drills. This notice dates back to 1937; the drills were to be conducted from October 25th to 31st in the town and commune of Koźle. We can clearly see that two years before Germany unleashed World War II, such efforts were already underway. It wasn't just about arming their military; preparing the society for the consequences of a possible war was also important. Here are some quotes from the document:
"Blackout drills in the town and commune of Koźle. Total blackout will be in effect from dusk until dawn."
"All vehicles that do not comply with the order will be stopped and will only be allowed to continue their journey after the drill is completed."
"Only horizontal lights, 5-8 cm long and 1.5 cm wide, or a cut-out star with a diagonal of 5 cm are permitted as vehicle lighting."
"All ships and other watercraft must turn off their lights and may only operate with their headlights covered at the top."
"Business operations must be maintained during the drills."
"Residential homes, shops, and industrial buildings (halls) must remain completely darkened. All lights from shop windows and advertisements must be turned off."
"Police and assigned assistants (SA, SS) are obligated to monitor the drills and will respond to any violations."
"Residents are expected to comply with the blackout drills to protect the general public from threats."
The original document can be viewed at our Museum in Kędzierzyn-Koźle.

Nowy eksponat w naszych zbiorach. Przedwojenna codzienność dawnego Kędzierzyna. Nasza kolekcja w Muzeum Śląskiej Bitwy o...
21/07/2026

Nowy eksponat w naszych zbiorach. Przedwojenna codzienność dawnego Kędzierzyna.
Nasza kolekcja w Muzeum Śląskiej Bitwy o Paliwo Blechhammer 1944 wzbogaciła się o kolejny niezwykły podarunek. Tym razem to nie militaria, lecz wyjątkowy świadek codziennego życia mieszkańców przedwojennego Kędzierzyna (wówczas Heydebreck O.S.) – oryginalna koperta na zdjęcia i negatywy firmy Agfa.Przedmiot ten pochodzi z kędzierzyńskiej drogerii „Hirsch-Drogerie” (Drogeria pod Jeleniem), której właścicielem był Rudolf Stosiek. Sklep mieścił się przy ówczesnej Schubartstraße 15 – to dzisiejsza ulica Głowackiego. W tamtych czasach drogerie pełniły też funkcję punktów fotograficznych, w których zostawiało się filmy do wywołania.Dzięki kwerendzie w ówczesnej prasie – popularnym dzienniku „Der oberschlesische Wanderer” – udało nam się podejrzeć, co ponad 80 lat temu kędzierzynianie kupowali w „Hirsch-Drogerie”. Ówczesne reklamy kuszą m.in.:„Sorge für Schlankheit!” (Zadbaj o szczupłą sylwetkę!) – popularnymi drażetkami na odchudzanie,„Kalknährsalz BROCKMA” – suplementem wapniowym dla matek i dzieci, który miał wzmacniać kości, wspomagać ząbkowanie i zapobiegać chorobom wieku dziecięcego,„Dr. Burchards Reinigungs-Perlen” – „perłami oczyszczającymi” doktora Burcharda, czyli łagodnym środkiem przeczyszczającym, reklamowanym wówczas jako panaceum na dobre samopoczucie.
Choć nasze muzeum skupia się na nalotach alianckich i bitwie o paliwo z 1944 roku, to właśnie takie eksponaty budują bezcenne tło społeczne. Pokazują nam miasto z czasów, gdy tętniło ono spokojnym, handlowym życiem – zanim wojenny przemysł bezpowrotnie zmieniły jego oblicze.Serdecznie dziękujemy darczyńcy za przekazanie tego pięknego elementu lokalnej historii!

Kolejny niemiecki dyplom honorowy (Ehren-Urkunde) z maja 1933 roku, będący doskonałym świadectwem dawnego życia sportowe...
19/07/2026

Kolejny niemiecki dyplom honorowy (Ehren-Urkunde) z maja 1933 roku, będący doskonałym świadectwem dawnego życia sportowego na Górnym Śląsku trafił do Muzeum Śląskiej Bitwy o Paliwo Blechhammer 1944
Co kryje w sobie ta unikalna pamiątka?
Laureat zdobył 3. nagrodę w niezwykle wymagającej dyscyplinie – marszu z obciążeniem na dystansie aż 25 kilometrów (Gepäckgehen).
Zawody odbyły się dokładnie 7 maja 1933 roku w miejscowości Rudziniec (wówczas Rudzinitz), niedaleko Gliwic.
Na dole dokumentu widnieje fioletowa pieczęć okręgu sportowego z Gliwic (Gau II. Gleiwitz). Z kolei czerwony stempel po lewej stronie to znak redakcji słynnej śląskiej gazety „Der oberschlesische Wanderer”, która patronowała temu wydarzeniu.

Zapomniana historia z Koźla-PortuSpójrzcie na ten niezwykły dokument z naszej okolicy, który został podarowany do Muzeum...
14/07/2026

Zapomniana historia z Koźla-Portu
Spójrzcie na ten niezwykły dokument z naszej okolicy, który został podarowany do Muzeum Śląskiej Bitwy o Paliwo Blechhammer 1944
To oryginalny, niemiecki dyplom sportowy (Urkunde) z 18 września 1932 roku.
Został wystawiony w Cosel-Oderhafen – czyli dzisiejszym Koźlu-Porcie, który w tamtych latach tętnił życiem jako jeden z największych portów rzecznych na Odrze.

Święto sportowe zorganizowane przez młodzieżówkę Deutscher Jugendbund „Bismarck”.
Rzut oszczepem (klasa C).Wynik: 3. miejsce z rzutem na odległość 24,35 metra
Dyplom zachwyca przedwojenną estetyką – grafiką z atletycznym sportowcem trzymającym laur, retro czcionką z maszyny do pisania oraz oryginalną, fioletową pieczęcią z podpisem organizatora.
To niesamowity świadek lokalnej historii, który pokazuje, jak wyglądało życie sportowe na Górnym Śląsku u schyłku Republiki Weimarskiej.
Imię i nazwisko zostało celowo wymazane z dyplomu.

Adres

Wyzwolenia 7
Kedzierzyn-Kozle
47-225

Telefon

+48669128245

Strona internetowa

Powiadomienia

Bądź na bieżąco: wyślemy Ci e-mail, gdy Stowarzyszenie Blechhammer-1944 opublikuje nowości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu, a subskrypcję możesz anulować w dowolnym momencie.

Kontakt: Organizacja

Wyślij wiadomość do Stowarzyszenie Blechhammer-1944:

Skróty

Udostępnij