03/09/2026
Orzecznictwo dotyczące zakłócania spokoju, porządku publicznego i spoczynku nocnego, art. 51 § 1 k.w..
1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 17 kwietnia 2014 r., II OSK 2822/12
Sprawa dotyczyła przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu w rozumieniu przepisów Prawa ochrony środowiska. W stanie prawnym i faktycznym sprawy przyjęto podział na porę dnia od 6:00 do 22:00 oraz porę nocy od 22:00 do 6:00.
Orzeczenie nie dotyczy bezpośrednio wykładni pojęcia "spoczynku nocnego" z art. 51 § 1 k.w. Potwierdza jednak występowanie przedziału 22:00-6:00 również w administracyjnoprawnych regulacjach dotyczących hałasu.
2. Sąd Okręgowy w Gliwicach, wyrok z 8 października 2014 r., V.2 Ka 485/14
Sprawa dotyczyła hałasu powodowanego przez lokal gastronomiczny od około godz. 21:30 do 23:40. Obrońca podnosił w apelacji, że zakłócenie spoczynku nocnego może nastąpić wyłącznie między 22:00 a 6:00.
Sąd Okręgowy uznał ten argument za bezprzedmiotowy dla odpowiedzialności obwinionej, ponieważ jej zachowanie przed godziną 22:00 stanowiło zakłócenie spokoju, a zachowanie w późniejszym okresie także zakłócenie spoczynku nocnego. Sąd wyraźnie rozróżnił więc obie postacie wykroczenia z art. 51 § 1 k.w.
Jest to istotne orzeczenie dla tezy, że godzina 22:00 nie stanowi granicy stosowania art. 51 § 1 k.w. jako takiego. Przed 22:00 nadal może dojść do zakłócenia spokoju.
3. Sąd Rejonowy w Olsztynie, wyrok z 1 czerwca 2016 r., IX W 793/16
Sąd wprost wskazał, że przez spoczynek nocny z art. 51 k.w. należy rozumieć czas przeznaczony na odpoczynek nocny, który zwyczajowo przyjmuje się na godziny pomiędzy 22:00 a 6:00 rano.
Jednocześnie sąd zaznaczył, że nie można wykluczyć innego oznaczenia czasu spoczynku nocnego ze względu na szczególne okoliczności.
4. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie, wyrok z 13 grudnia 2016 r., XI W 1087/16
Sąd wyraźnie stwierdził:
"Przez spoczynek nocny, o jakim mowa w art. 51 kw, należy rozumieć czas przeznaczony na odpoczynek nocny, który zwyczajowo przyjmuje się na godziny pomiędzy 22.00 a 6.00 rano."
Sprawa dobrze pokazuje praktyczne rozróżnienie poszczególnych znamion art. 51 § 1 k.w. Jeden z czynów miał miejsce o godz. 03:55 i został zakwalifikowany jako zakłócenie spokoju i spoczynku nocnego. Drugi miał miejsce o godz. 09:55. W odniesieniu do niego nie było podstaw do przypisania zakłócenia spoczynku nocnego, co nie wykluczało odpowiedzialności za zakłócenie spokoju.
5. Sąd Rejonowy w Lidzbarku Warmińskim, wyrok z 15 lutego 2017 r., II W 169/16
Sąd wskazał wprost, że spoczynek nocny należy rozumieć jako czas przeznaczony na odpoczynek nocny, który zwyczajowo przyjmuje się od godz. 22:00 do 6:00 rano.
W konkretnej sprawie sąd uniewinnił obwinione, uznając między innymi, że normalne odgłosy korzystania z mieszkania nie stanowiły zachowania wypełniającego znamiona art. 51 § 1 k.w.
6. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, wyrok z 30 sierpnia 2017 r., VI Ka 509/17
Jest to jedno z najistotniejszych orzeczeń sądu odwoławczego dotyczących omawianego zagadnienia.
Sąd Okręgowy wprost stwierdził, że spoczynek nocny to czas przeznaczony na odpoczynek nocny, który przyjmuje się zwyczajowo na godziny pomiędzy 22:00 a 6:00 rano.
Jednocześnie sąd podkreślił, że możliwe jest inne określenie czasu spoczynku nocnego, na przykład przez miejscowy zwyczaj, zarządzenie właściwego organu albo regulację obowiązującą w określonej placówce.
Sprawa dotyczyła piania koguta. Ostatecznie obwiniony został uniewinniony, ponieważ samo powodowanie niedogodności lub hałasu nie wystarcza do odpowiedzialności z art. 51 § 1 k.w. Konieczne jest również wystąpienie "wybryku" w rozumieniu tego przepisu.
W uzasadnieniu sąd ponownie określił porę nocną jako 22:00-6:00.
7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 2 lutego 2023 r., III OSK 1819/21
Sprawa dotyczyła dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego przez instalację nagłaśniającą klubu.
W sprawie przyjęto:
porę dnia: 6:00-22:00,
porę nocy: 22:00-6:00.
Podobnie jak II OSK 2822/12, wyrok ten dotyczy jednak przepisów ochrony środowiska, a nie bezpośrednio definicji "spoczynku nocnego" z art. 51 § 1 k.w. Nie należy więc traktować go jako źródła definicji tego znamienia Kodeksu wykroczeń.
Wniosek z orzecznictwa
Art. 51 § 1 Kodeksu wykroczeń nie ustanawia ustawowej "ciszy nocnej" od 22:00 do 6:00. Takich godzin w treści przepisu nie ma.
W orzecznictwie sądów powszechnych przyjmuje się jednak, że spoczynek nocny zwyczajowo przypada pomiędzy godziną 22:00 a 6:00 rano. Szczególnie jednoznacznie wynika to z wyroków IX W 793/16, XI W 1087/16, II W 169/16 oraz, co szczególnie istotne jako orzeczenia sądu odwoławczego, VI Ka 509/17.
Nie oznacza to jednak, że przed godziną 22:00 można bezkarnie hałasować. Art. 51 § 1 k.w. przewiduje odrębnie zakłócenie spokoju, porządku publicznego i spoczynku nocnego. Zachowanie przed godziną 22:00 może zatem stanowić zakłócenie spokoju, jeżeli jednocześnie spełnia pozostałe znamiona wykroczenia, w szczególności ma charakter "wybryku". Dobrym przykładem takiego rozróżnienia jest wyrok SO w Gliwicach, V.2 Ka 485/14.