Napraw Sobie Miasto

09/07/2026

- Marcinku, posprzątaj pokój skarbie. Już późno.
- nie teraz. Jeszcze się nie pobawiłem.

Fundacja Napraw Sobie Miasto, jako oddolna inicjatywa, zaczęła się od dwóch happeningów: mycia dworca w Ligocie i sprzątania reklam w Katowicach. Pierwsza akcja odniosła sukces i nawet PKP dokonały skoku cywilizacyjnego. Druga niestety jest naszą największą porażką, choć z naszymi postulatami dotarliśmy z innymi organizacjami nawet do pałacu prezydenckiego.

Wydawało się wówczas, że czystość i porządek to takie podstawowe sprawy. Że przestrzeń publiczna to wspólne dobro a nie przestrzeń niczyja, a przynajmniej - nie darmowa powierzchnia reklamowa.

Teraz jesteśmy już duzi i wiemy, że nie.

Przestrzeń publiczna to pole nieustannej bitwy. Walki o wpływy, o prawo do wykorzystywania jej we własnym interesie, walki o interes pieszych, kobiet, rowerzystów, drzew, zwierząt. Walki z infrastrukturą, betonem, parkingami, przepisami i ich interpretacjami.

W tych tak zwanych „twardych danych”, sporach o podstawy prawne i ścieżki formalne często umyka nam właśnie to od czego zaczynaliśmy: zwykły ład i porządek. Rzecz podstawowa, jak mycie zębów.

Wydawało by się, że wynieśliśmy to z domu, ze szkoły. Albo, że taka jest nasza kultura. Ale teraz wiemy, że na posprzątanie reklam (nawet nielegalnych, nieaktualnych, zagrażających bezpieczeństwu przechodniów albo kierowców, umieszczanych na zabytkach albo na mieniu publicznym) 15 lat, 3 kadencje to wciąż za mało.

I choć większość społeczeństwa tej sytuacji nie popiera to powoływanie się na demokrację nie ma sensu.

Po prostu są rzeczy ważne i ważniejsze. No i jest estetyka miasta. Ład i porządek. I to może zaczekać.

Zachęcamy do podpisu pod petycją, jeśli jednak czasem sprzątacie swój pokój, myjecie zęby i nie wycieracie smarków w rękaw.

Link do petycji: https://www.petycjeonline.com/stop_chaosowi_reklamowemu_czas_na_uchwa_krajobrazow_dla_katowic?utm_source=copy_link&fbclid=IwY2xjawS8pXVleHRuA2FlbQIxMABicmlkETAxSWFsbjMzSTY1SXQzVFBhc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHu-cME2L0DyvGQXbI58uwreQ-mXu0RdbO59dCx-nIcX1M7D3s8UJnLKvxn6s_aem_DaU2OzbId

Katowice w ostatnich latach bardzo się zmieniły. Powstają nowe inwestycje, odnawiane są ulice i place, a miasto staje się coraz bardziej atrakcyjne do życia. Niestety, przestrzeń publiczna wciąż przegrywa z chaosem reklamowym. W centrum i wzdłuż...

03/06/2026

Stare Miasto w Częstochowie nie potrzebuje kolejnej prezentacji z ładnymi wizualizacjami, które żyją dwa-trzy dni po konferencji.

Dlatego przedstawiamy wam detaliczny zapis procesu: jak młode osoby od architektury, urbanistyki, gospodarki przestrzennej i pokrewnych dziedzin mierzyły się z prawdziwym miejscem, prawdziwymi problemami i realnymi ograniczeniami. Z dzielnicą, której przyszłości nie da się wymyślić zza biurka, bez historii, mieszkańców, funkcji, komunikacji, zieleni, pustostanów i codziennego życia.

W raporcie znajdziecie m.in.:
– opis tego, czym był hackathon i po co go zorganizowaliśmy,
– kontekst Starego Miasta w Częstochowie,
– metodykę pracy warsztatowej,
– diagnozy uczestników i uczestniczek,
– sześć różnych wizji dla dzielnicy,
– wnioski i rekomendacje do dalszej rozmowy o tym miejscu.

Zachęcamy do przeczytania raportu oraz wejścia na stronę projektu, gdzie można zobaczyć także materiały zespołów.

Raport końcowy:
https://staremiastoodnowa.pl/raport-koncowy.pdf

Strona projektu:
https://staremiastoodnowa.pl/

07/05/2026

Wystawa prac po hackathonie urbanistycznym „Stare Miasto: OdNowa” jest już otwarta.

Zapraszamy do Galeria Jurajska, gdzie można zobaczyć koncepcje przygotowane przez uczestników i uczestniczki hackathonu: pomysły na przyszłość Starego Miasta, propozycje zmian w przestrzeni, mapy, wizualizacje i konkretne interwencje urbanistyczne.

To efekt intensywnej pracy zespołów, ekspertów i osób, które przez ostatnie tygodnie przyglądały się tej części Częstochowy nie z dystansu, ale z poziomu ulicy, podwórek, przejść, pustych miejsc i codziennych tras mieszkańców.

Wpadnijcie zobaczyć, jak można myśleć o Starym Mieście inaczej: uważniej, odważniej i bardzo konkretnie.

02/04/2026

Prezydenci debatują, ale to nas cytują.

Przy jednym stole siedzą samorządowcy, decydenci Metropolii GZM i eksperci. Rozmowa o przyszłości edukacji: o smogu, hałasie, przeładowanych programach i przestrzeni, która coraz mniej ma wspólnego z rozwojem dzieci.

W tym wszystkim pojawiają się konkrety: pomiary CO₂, PM2.5 i hałasu, pokazujące realne warunki w klasach. Twarde dane, z których jasno wynika, że dzieci spędzają godziny w środowisku obniżającym koncentrację i zdolności poznawcze.

Dlatego robimy swoje: wchodzimy do szkół, mierzymy i pokazujemy uczniom, że mogą rozumieć i zmieniać swoje otoczenie. Mamy nadzieję, że za tą diagnozą pójdą konkretne działania decydentów, ale niezależnie od tego działamy dalej. Bo szkoła to nie tylko program nauczania - to środowisko, które albo wspiera rozwój, albo go blokuje.

Sprawdźcie sami:
https://smoglab.pl/bez-ciszy-powietrza-i-zieleni-nie-ma-dobrej-edukacji-debatowali-o-wspolczesnych-szkolach/

31/03/2026

Wczoraj w Muzeum Produkcji Zapałek odbył się finał hackathonu „Stare Miasto: OdNowa”.

Uczestnicy zaprezentowali projekty wypracowane podczas tygodniowej części stacjonarnej oraz rozwijane w kolejnych dwóch tygodniach przy wsparciu konsultacji online. Powstałe propozycje okazały się spójne, ambitne i - co najważniejsze - dobrze osadzone w realnych potrzebach dzielnicy.

Pracujemy nad raportem końcowym, którym wkrótce się podzielimy. Znajdą się w nim wszystkie projekty wraz z opisami.

18/03/2026

Na wczorajszym spotkaniu lokalnych grup społecznych Napraw Sobie Miasto i Mieszkańcy dla Katowic przygotowywaliśmy sie do czytania planu ogólnego miasta Katowice.
Ten najważniejszy dokument planistyczny ustawi rozwój przestrzenny miasta na wiele lat, a tworzony jest po raz pierwszy i wszyscy uczą się jak to się robi. Błędy sa więc nieuniknione, a kontrola społeczna - konieczna. Konsultacje społeczne tego dokumentu mają być w kwietniu lub maju.

14/03/2026

Zakończyliśmy stacjonarny etap hackathonu Stare Miasto OdNowa. Krótkie podsumowanie:

Zmęczenie: 9/10
Zadowolenie: 12/10
Nadzieja na lepszą przyszłość dla Częstochowy: 21/10

Chcecie wiedzieć, co o wydarzeniu mówią uczestnicy i uczestniczki? Posłuchajmy.

12/03/2026

Trzy dni hackathonu urbanistycznego „Stare Miasto: OdNowa” za nami.

30 osób z różnych uczelni i dziedzin – architektury, urbanistyki, socjologii czy inżynierii transportu – pracuje w Częstochowie nad przyszłością dzielnicy Stare Miasto. Zamiast klasycznego konkursu mamy proces współpracy: kilka zespołów, kilka strategii i jeden cel – sensowna wizja zmian.

Dzień 1 – kontekst i historia
Zaczęliśmy od wprowadzenia w temat oraz wykładu o historii i przemianach Starego Miasta. Potem szybkie wejście w teren – spacer badawczy po dzielnicy, pierwsze rozmowy o problemach przestrzeni i potencjale miejsc, które dziś są niedostrzegane.

Dzień 2 – diagnoza i ekologia
Drugi dzień to praca na mapach, pierwsze szkice strategii i rozmowa o kryzysie klimatycznym w skali miejskiej: retencji wody, zieleni i mikrointerwencjach, które mogą realnie zmienić jakość przestrzeni.

Dzień 3 – konfrontacja pomysłów
Trzeci dzień przyniósł intensywne dyskusje: jak zszyć duże inwestycje z tkanką miasta, jak łączyć nowe funkcje z historyczną zabudową i jak projektować centrum, które działa nie tylko w weekend. Była też debata o przyszłości zabudowy śródmiejskiej i modelach mixed-use.

A między tym wszystkim:
mapy na ścianach, warstwy kalki, karteczki, prototypy pomysłów, dziesiątki godzin rozmów i laptopów rozstawionych przy stołach.

Przed nami jeszcze dwa dni intensywnej pracy.
Na koniec tygodnia zespoły pokażą wizje Starego Miasta 2050 oraz konkretne projekty „akupunktury miejskiej” – małych zmian możliwych do realizacji już w najbliższych latach. Jedna z nich ma realną szansę zostać wdrożona przez miasto.

Więcej o projekcie:
https://staremiastoodnowa.pl/

09/03/2026

Hackathon „Stare Miasto: OdNowa” został oficjalnie otwarty. Wszystkie osoby dojechały na miejsce, a my jesteśmy już po dwóch pierwszych warsztatach.

Uczestnicy pracują w interdyscyplinarnych zespołach nad diagnozą i pomysłami dla częstochowskiego Starego Miasta. To pięciodniowy sprint urbanistyczny, w którym 30 osób wspólnie projektuje możliwe scenariusze rozwoju dzielnicy aż do roku 2050 oraz konkretne mikro-interwencje możliwe do realizacji w najbliższych latach.

Po pierwszych zajęciach grupa wyszła na wizję lokalną, czyli spacer badawczy po dzielnicy. Dla wielu osób to pierwsza okazja, żeby naprawdę przyjrzeć się miejscu, nad którym pracujemy - zobaczyć je nie tylko z mapy i planów, ale także z perspektywy codziennego życia ulic, podwórek i przestrzeni publicznych.

Dziś o 16:00 zapraszamy również na dwa otwarte wykłady.
Juliusz i Jan Sętowscy opowiedzą o historycznym i współczesnym kontekście dzielnicy Stare Miasto - o tym, jak powstawała, jak się zmieniała i z jakimi wyzwaniami mierzy się dziś.

Znajdziecie nas w Galerii Jurajskiej, niedaleko Empiku.
Jeśli interesuje Was przyszłość tej części Częstochowy - zapraszamy.

07/03/2026

Dzięki uprzejmości Galeria Jurajska nasza przestrzeń hakatonowa jest już gotowa. Powoli poznajemy się z osobami, które od poniedziałku rozpoczynają tygodniowe warsztaty urbanistyczne „Stare Miasto: OdNowa" w Częstochowie.

Niepokojąco duża liczba osób bada rewitalizację. Jest duża szansa, że pod koniec tygodnia ktoś spróbuje zrewitalizować także Częstochowę.

Kilka osób traktuje gry w sposób podejrzanie profesjonalny.
Część zespołu trenowała urbanistykę setki godzin zanim zaczęła studia.

Zauważamy epidemię syndromu „mam więcej hobby niż wolnego czasu”. Ta jednostka chorobowa pojawia się w wielu biografiach. Lista aktywności uczestników obejmuje między innymi:
• wspinaczkę
• jogę i aerial hammock
• streaming gier
• fotografię
• ceramikę
• podcasty
• szachy
• planszówki
• bieganie po lasach
• organizowanie międzynarodowych akcji miejskich
• prowadzenie NGO
• analizę danych w QGIS