11/04/2023
KSZTAŁCENIE PRAWNIKÓW W ŚREDNIOWIECZU
Dzisiejszy student prawa ma przed sobą do wyboru szereg dziedzin, w których może się specjalizować. Czy na średniowiecznych uczelniach również był taki wybór? Czy fakt istnienia kilkuset niezwiązanych systemów prawa w jednym państwie (w związku z tym że prawo ludu z którego się pochodziło szło za człowiekiem gdziekolwiek się znalazł) miał na to wpływ?
Otóż badając proces nauczania prawa w średniowieczu można zauważyć, że różni się on od tego jaki znamy z naszego uniwersytetu. Dziś, kiedy na terenie danego państwa istnieje zazwyczaj jeden system prawa, trudno nam sobie wyobrazić sytuację, w której w każdym państwie obowiązują setki, jak nie tysiące systemów prawnych. Z takimi problemami musieli się mierzyć prawnicy i władcy średniowiecznej Europy, którzy szukali praw uniwersalnych dla wszystkich Europejczyków. Jak się okazało idealnie do tego sprawdziły się prawo rzymskie i prawo kanoniczne.
Na średniowiecznych uniwersytetach studentom prawa wykładano jedynie prawa uniwersalne, czyli właśnie prawo rzymskie i prawo kanoniczne. Studentów, specjalizujących się w prawie rzymskim nazywano legistami, a studentów uczących się prawa kanonicznego – kanonistami. Najwyższym tytułem jaki mógł zdobyć średniowieczny student prawa to doktor obojga praw. Tytuł ten uzyskiwał ten kto opanował oba prawa uniwersalne.
Nauce prawa rzymskiego nieodzownie towarzyszyły prace glosatorów – uczonych jurystów, którzy badali, tłumaczyli, a następnie notowali swoje przemyślenia na marginesach Kodyfikacji Justyniańskiej. W ten sposób powstawały pierwsze glosy – które następnie były przez glosatorów wykładane na uniwersyteckich aulach.
Kiedy młodym legistom wykładano zbiór glos, kanoniści uczyli się prawa kanonicznego ze zbioru prawa kanonicznego pt. „Uzgodnienie niezgodnych kanonów”, potocznie zwanego Dekretem Gracjana, od imienia jego twórcy. Gracjan w swoim dziele dokonał usystematyzowania i ujednolicenia norm rozmieszczonych w przeróżnych źródłach.
Jak sądzicie, czy w dzisiejszych czasach również potrzebny jest uniwersalny system prawa na terenie Europy? Podzielcie się swoimi opiniami na ten temat w komentarzu i dajcie znać czy wolelibyście być legalistami, czy kanonistami!
