Towarzystwo Miłośników Lwowa i Kresów Południowo Wschodnich Katowice

Strona główna
Polska
Katowice
Towarzystwo Miłośników Lwowa i Kresów Południowo Wschodnich Katowice

Zadzwoń Wskazówki dojazdu Strona internetowa

Katowicki Oddział Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich zrzesza dawnych mieszkańców i sympatyków tych ziem.

Naszym głównym celem jest pielęgnacja dorobku historycznego Kresów oraz niesienie pomocy Rodakom na Wschodzie

25/10/2026

🕯️XX jubileuszowa edycja akcji „Podaruj znicz na Kresy” dobiegła końca!

Dzięki Państwa otwartym sercom, ogromnej wrażliwości i niezmiernej hojności udało nam się zebrać imponującą liczbę zniczy! To wyjątkowy sukces i dowód na to, że pamięć o naszych Rodakach jest wciąż żywa i mocna. Bez Państwa zaangażowania, bez każdego pojedynczego gestu i wsparcia – ta akcja po prostu by się nie udała.

Już niedługo, podczas nadchodzących Dni Zadusznych, płomienie pamięci rozświetlą polskie nekropolie oraz miejsca narodowej pamięci na Ziemi Lwowskiej. Znicze zapalą się m.in. we Lwowie, Mościskach, Drohobyczu, Rudkach. Dzięki Wam żaden polski grób w tych miejscach nie pozostanie pogrążony w mroku.

Z całego serca dziękujemy wszystkim, którzy dołożyli swoją cegiełkę!

Szczególne podziękowania i ukłony kierujemy do placówek oświatowych oraz uczelni:

•Szkoła Podstawowa nr 11 z Oddziałami Integracyjnymi w Katowicach
•Szkoła Podstawowa nr 8 w Katowicach
•Szkoła Podstawowa nr 33 w Katowicach
•Szkoła Podstawowa nr 67 z Oddz. Integracyjnymi im.KEN w Katowicach
•SP nr 5 w Katowicach
•Kaespe Katowice
•ZSO nr 1 im. Mikołaja Kopernika w Katowicach
•II Liceum Ogólnokształcące im. Marii Konopnickiej w Katowicach
•X LO im. I.J. Paderewskiego w Katowicach
•XV Liceum Ogólnokształcące im. rtm. Witolda Pileckiego w Katowicach
•Uniwersyteckie I Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego w Chorzowie
•Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego.

Wyrazy wdzięczności składamy również Górnośląskiemu Stowarzyszeniu „Wspólnota Polska”, które koordynuje transport zniczy na Kresy.

Dziękujemy, że po raz kolejny pokazaliście, jak wielkie macie serca. Razem podtrzymujemy płomień pamięci! ❤️

24/10/2026

🏛️ SERDECZNIE ZAPRASZAMY NA WYKŁAD! 🏛️
Towarzystwo Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich Oddział Katowice ma ogromną przyjemność zaprosić wszystkich Członków, Sympatyków oraz Miłośników historii na wyjątkowe spotkanie poświęcone niezwykłym, wieloletnim więziom łączącym Śląsk z Kresami.

🎙️ Temat wykładu:
„Ślązacy we Lwowie i na Kresach. Lwowianie i Kresowianie na Śląsku. O śląsko-kresowych związkach i relacjach.”

Prelekcję wygłoszą znakomici eksperci:
👨‍🏫 Tomasz Kuba Kozłowski – Dom Spotkań z Historią w Warszawie
👨‍🏫 Bogdan Kasprowicz – Prezes Instytutu Lwowskiego w Warszawie

🗓️ Kiedy: 5 listopada (czwartek) 2026 r., godz. 12:00
📍 Gdzie: Uniwersytet Śląski, Wydział Humanistyczny
Aula im. Andrzeja Pawlikowskiego, ul. Uniwersytecka 4, Katowice

Wstęp wolny! Do zobaczenia na miejscu – zaproście znajomych i podzielcie się tą informacją! 🤝✨

23/10/2026

🙏 Święty Józef Bilczewski – Pasterz o wielkim sercu

23 października w Kościele katolickim obchodzimy liturgiczne wspomnienie św. Józefa Bilczewskiego. Ten niezwykły pasterz, żyjący na przełomie XIX i XX wieku, zasłynął nie tylko jako wybitny profesor i rektor Uniwersytetu Lwowskiego, ale przede wszystkim jako pełen miłości i oddania arcybiskup metropolita lwowski obrządku łacińskiego.

Jako arcybiskup dał się poznać jako człowiek niezwykłego hartu ducha i bezgranicznego poświęcenia dla drugiego człowieka. Dbał o ubogich, sieroty i potrzebujących, wykraczając daleko poza obowiązki kapłańskie. Inicjował budowę ponad 300 nowych kościołów i kaplic, tworzył liczne szkoły, ochronki oraz wspierał edukację i chrześcijańskie ruchy społeczne. Dla swoich wiernych był zawsze oparciem, zwłaszcza w trudnych i burzliwych czasach I wojny światowej oraz walk o Lwów.

Szczególnym pomnikiem jego posługi we Lwowie stał się kościół św. Elżbiety. Arcybiskup Bilczewski był zaangażowany w proces jego powstania, a w 1905 roku osobiście poświęcił kamień węgielny pod budowę tej charakterystycznej, neogotyckiej świątyni, która do dzisiaj dominuje nad panoramą miasta.

Mimo pełnienia najwyższych godności kościelnych zachował niezwykłą pokorę. Życzył sobie, aby po śmierci nie spocząć w reprezentacyjnych kryptach katedralnych, lecz wśród zwykłych ludzi – na lwowskim Cmentarzu Janowskim, pośród grobów najuboższych mieszkańców Lwowa, których tak bardzo kochał. Chociaż jego zabalsamowane serce umieszczono w katedrze lwowskiej (a jego relikwie po latach powróciły do archikatedry), jego skromny grobowiec na Cmentarzu Janowskim pozostał miejscem cichej modlitwy i pamięci.

Pamięć o nim jest we Lwowie wciąż żywa, a jego postać na stałe wpisała się w przestrzeń miasta – dawny plac Solny, znajdujący się tuż przy kościele św. Elżbiety, nosił niegdyś imię Józefa Bilczewskiego.

Arcybiskup Józef Bilczewski został beatyfikowany przez papieża Jana Pawła II we Lwowie w 2001 roku. Natomiast 23 października 2005 roku w Rzymie papież Benedykt XVI dokonał jego kanonizacji. To właśnie na pamiątkę dnia uroczystego ogłoszenia go świętym, 23 października obchodzimy jego liturgiczne wspomnienie.

23/10/2026

🎉 Legenda polskiego radia narodzona we Lwowie!

Dokładnie 23 października 1932 roku Polskie Radio Lwów wyemitowało po raz pierwszy audycję pod nazwą „Wesoła Niedziela”. Nikt wówczas nie przypuszczał, że ten niepozorny, lokalny program rozrywkowy wkrótce przejdzie do historii jako jedno z największych zjawisk popkulturowych okresu międzywojennego. Po kilku miesiącach audycję przemianowano na „Wesołą Lwowską Falę”, a niedzielne wieczory w milionach polskich domów stały się nieodłącznym czasem radosnego oczekiwania na głos z głośnika.

Za sukcesem projektu stał przede wszystkim jego pomysłodawca i główny organizator, Wiktor Budzyński. To on tworzył formy sceniczne, pisał teksty, reżyserował i dbał o wysoki poziom artystyczny audycji. Prawdziwe serce i ogromną rozpoznawalność przynieśli jednak programowi Kazimierz Wajda oraz Henryk Vogelfänger, wcielający się w postacie dwóch lwowskich batiarów – kultowych dziś Szczepcia i Tońcia. Ich wyjątkowy, swojski język, humor oparty na lwowski bałaku oraz niezwykły urok osobisty sprawiły, że duet ten z dnia na dzień zyskał status gigantycznych gwiazd przedwojennej Polski.

Z czasem lokalny program ze Lwowa przekształcił się w fenomen o skali ogólnokrajowej. Audycja stała się najpopularniejszym programem radiowym w II Rzeczypospolitej i do dziś pozostaje jedną z najważniejszych kart w historii Polskiego Radia. Szacuje się, że przed odbiornikami gromadziła co tydzień ponad 6 milionów stałych słuchaczy, jednocząc ludzi z najróżniejszych zakątków kraju. „Wesoła Lwowska Fala” nie tylko bawiła, ale też wyznaczała nowe standardy rozrywki radiowej i do dziś pozostaje symbolem dawnego, niezapomnianego Lwowa.

18/10/2026

🪦 18 października – rocznica śmierci gen. Tadeusza Jordana Rozwadowskiego

18 października przypada kolejna rocznica śmierci gen. Tadeusza Jordana Rozwadowskiego, wybitnego dowódcy, stratega oraz prawego patrioty. Był to człowiek o niezwykłym wzorcu osobowym, wywodzący się z uszlachconego rodu o głębokich tradycjach wojskowych. Odznaczający się wybitną inteligencją, odwagą osobistą oraz szlachetnością, potrafił łączyć mistrzowskie opanowanie sztuki wojennej z bezgraniczną troską o podwładnych. Jego poświęcenie dla Ojczyzny oraz niekwestionowany kunszt wojskowy uczyniły go jedną z najważniejszych postaci w walce o niepodległość i granice Odrodzonej Rzeczypospolitej.

Szczególne miejsce w sercu generała zajmował Lwów. Jako Naczelny Dowódca Wojsk Polskich w Galicji Wschodniej (Armii „Wschód”) stanął na czele heroicznej obrony miasta na przełomie 1918 i 1919 roku. To właśnie jego bezkompromisowe i zdecydowane dowodzenie pozwoliło utrzymać Lwów w polskich rękach w najtrudniejszych momentach walk. Z głębokiego przywiązania do tego miasta i do walczących tam żołnierzy czerpał siłę, a sami mieszkańcy oraz Lwowskie Orlęta widzieli w nim nie tylko dowódcę, lecz także prawdziwego opiekuna i bohatera.

Nie mniej fundamentalną rolę Tadeusz Jordan Rozwadowski odegrał podczas wojny polsko-bolszewickiej w 1920 roku, gdzie zasłużył na miano kluczowego architekta zwycięstwa w Bitwie Warszawskiej. Jako Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego to właśnie on opracował i sformułował słynny Rozkaz Operacyjny nr 8355. Była to wielka koncepcja kontruderzenia, która doprowadziła do rozbicia wojsk bolszewickich i ocalenia niepodległości Polski oraz bezpieczeństwa całej Europy. Jego chłodny umysł, opanowanie w krytycznych momentach i zmysł strategiczny okazały się absolutnie niezastąpione w trakcie tej przełomowej batalii.

Mimo tak ogromnych zasług dla ojczyzny, postać generała na wiele dziesięcioleci została zepchnięta w cień i tragicznie zapomniana. Po przewrocie majowym w 1926 roku został uwięziony, a po zwolnieniu jego zdrowie było poważnie nadszarpnięte, co doprowadziło do jego przedwczesnej śmierci w 1928 roku. Zapisy polityczne i powojenna propaganda PRL przez lata konsekwentnie wymazywały jego nazwisko z kart historii.

Zgodnie z jego ostatnią wolą oraz z uwagi na głęboką więź, jaka łączyła go z miastem, generał Tadeusz Jordan Rozwadowski został pierwotnie pochowany wśród swoich żołnierzy na Cmentarzu Obrońców Lwowa, stanowiącym część Cmentarza Łyczakowskiego. Choć w latach późniejszych, w związku z dewastacją nekropolii przez władze radzieckie, jego szczątki zostały potajemnie przeniesione w nieznane do końca miejsce, pamięć o nim trwa. Dziś coraz pełniej odkrywamy prawdę o tym wielkim wodzu, oddając mu sprawiedliwość i należne miejsce w panteonie narodowych bohaterów.

18/10/2026

🕯️ Razem ratujemy pamięć o Bohaterach – odnowiliśmy grób Stefana Guzali na Cmentarzu Janowskim!

Z wielką radością chcemy podzielić się z Państwem efektami naszych ostatnich działań we Lwowie. Dzięki nieocenionej pomocy i zaangażowaniu lwowskich przyjaciół, udało się przeprowadzić pełną rekonstrukcję nagrobka Stefana Guzali – młodego Obrońcy Lwowa z 1918 roku.

Miejsce spoczynku Stefana Guzali znajduje się na Cmentarzu Janowskim – drugiej po Cmentarzu Łyczakowskim najważniejszej i największej historycznej nekropolii Lwowa. To właśnie tam spoczywa wielu polskich bohaterów, o których pamięć jest naszym wspólnym obowiązkiem.

Ten oraz wiele innych grobów naszych narodowych bohaterów możemy odnawiać wyłącznie dzięki Państwa szczodrości i sercu. Każda złotówka wrzucona do naszych puszek podczas corocznych kwest listopadowych zamienia się w realne czyny – odnowione pomniki, uratowane od zapomnienia nazwiska i zachowaną tożsamość.

Z całego serca DZIĘKUJEMY każdemu z Państwa za zaufanie, każdy datek i każde dobre słowo. To Państwo jesteście fundatorami tej pamięci!

Pamiętamy i czuwamy. 🇵🇱🕯️

17/10/2026

Najnowszy numer czasopisma „Nowy Kurier Galicyjski” w wersji pdf już na stronie https://kuriergalicyjski.com/
Zapraszamy do lektury!
https://kuriergalicyjski.com/wp-content/uploads/2026/10/kg_2026_19_503-1.pdf

16/10/2026

🏫 Serce polskości na lwowskim Nowym Świecie: Niezwykła historia „Magdusi

16 października 1816 roku we Lwowie powołano do życia placówkę, która na stulecia wpisała się w dzieje kresowej edukacji. Początkowo funkcjonowała jako Lwowska Szkoła Trywialna przy kościele św. Marii Magdaleny i przez pierwsze dziesięciolecia prowadziła nauczanie w charakterze koedukacyjnym. Jednak wraz z rozwojem miasta, w 1845 roku podjęto decyzję o reorganizacji, w wyniku której utworzono dwie osobne placówki – szkołę męską oraz osobną szkołę żeńską im. św. Marii Magdaleny. Przez kolejne dekady żeńska gałąź tej instytucji stała się niezwykle ważnym ośrodkiem kształcenia dziewcząt na Nowym Świecie, dbając nie tylko o poziom naukowy, ale i o wychowanie w duchu wartości patriotycznych oraz moralnych.

Przełom XIX i XX wieku oraz okres międzywojenny przyniosły placówce rozkwit. Szkoła zyskała wspaniały gmach z czerwonej cegły projektu Juliusza Hochbergera, a lata 1934–1939 zapisały się w jej kronikach jako „złoty okres”. Kierujący nią wówczas wybitny pedagog, literat i bibliofil Mieczysław Opałek przekształcił ją w miejsce tętniące życiem kulturalnym, organizując nowatorskie wystawy i wpisując się głęboko w serca lwowian. Spokojny rytm nauki przerwał wrzesień 1939 roku, kiedy to w murach szkoły skoszarowano I Ochotniczą Kompanię Harcerską, a jej uczniowie i absolwenci ruszyli do bohaterskiej obrony Lwowa.

Najcięższą próżnią i wyzwaniem okazały się jednak czasy powojenne, gdy Lwów znalazł się w granicach Związku Radzieckiego. Szkoła przetrwała jako jedna z zaledwie dwóch polskich placówek w całym mieście, stając się prawdziwą arką przetrwania dla polskiej tożsamości. Władze komunistyczne bezwzględnie próbowały wymazać jej historię – odebrano jej historyczną patronkę, zastępując imię bezosobowym numerem 10, a w 1961 roku brutalnie pozbawiono ją statusu szkoły średniej. Mimo chronicznego braku polskich podręczników, ciągłej presji ideologicznej oraz realnego zagrożenia zamknięciem, polska społeczność – oddani nauczyciele, rodzice i uczniowie – podjęła heroiczną walkę. Za zamkniętymi drzwiami, poprzez tajne inicjatywy, kółka zainteresowań i pozalekcyjne spotkania, przekazywano młodzieży ojczystą mowę, literaturę, wiarę oraz tradycję, chroniąc duszę „Magdusi” przed sowiecką assimilacją

Przełomowy okazał się rok 1991, w którym dzięki wieloletnim staraniom, ogromnej uporczywości i niezłomnej postawie całej polskiej społeczności szkoła odzyskała pełny status szkoły średniej. Kolejny wielki krok na drodze do przywrócenia historycznej sprawiedliwości nastąpił w 2013 roku, kiedy to placówka po dziesięcioleciach starań oficjalnie odzyskała swoje historyczne imię św. Marii Magdaleny.

Dziś Liceum nr 10 im. św. Marii Magdaleny we Lwowie to niezwykłe miejsce, które tętni życiem i nieprzerwanie służy polskiej społeczności. Jest nie tylko nowoczesną placówką edukacyjną z polskim językiem nauczania, ale również prawdziwym centrum życia polskiego we Lwowie. W jej murach regularnie odbywają się najważniejsze polskie uroczystości narodowe i religijne, akademie, rocznicowe spotkania oraz wydarzenia kulturalne, które gromadzą całe pokolenia lwowskich Polaków. Ponad dwa wieki od momentu powstania „Magdusia” pozostaje dostojną ostoją tradycji, żywym sercem naszej kultury oraz domem pełnym ciepła, w którym młodzi ludzie z dumą odkrywają swoje korzenie i budują przyszłość.

15/10/2026

⚜️ Dzisiaj mija kolejna rocznica wydania pierwszego numeru czasopisma „Skaut”!

Gdy w maju 1911 roku Andrzej Małkowski wydał we Lwowie rozkaz powołujący pierwsze cztery drużyny skautowe, nowo powstający ruch potrzebował stałego łącznika – organu, który przekazywałby młodzieży zasady nowej metody wychowawczej. Odpowiedzią na tę potrzebę stał się dwutygodnik „Skaut”, którego pierwszy numer ukazał się we Lwowie 15 października 1911 roku. Miał 16 stron, kosztował 20 halerzy, a jego redaktorem naczelnym i pomysłodawcą został sam Małkowski.

Czasopismo „Skaut” pełniło kluczową rolę w jednoczeniu młodzieży pod zaborami. Redagowane i wydawane we Lwowie (znajdującym się wówczas w autonomicznej Galicji), pismo szybko trafiało tajnymi drogami do zaboru rosyjskiego oraz pruskiego. Zamieszczano w nim instrukcje terenoznawcze, porady wychowawcze, opowiadania patriotyczne, a także utwory poetyckie.

To właśnie na łamach 23. numeru „Skauta” ze września 1912 roku po raz pierwszy opublikowano wiersz Ignacego Kozielewskiego pt. Marsz skautów. Po dopisaniu refrenu oraz dobraniu melodii utworzona na tych słowach pieśń Wszystko co nasze Polsce oddamy stała się oficjalnym Hymnem Harcerskim, śpiewanym do dziś.

08/10/2026

📸 116. rocznica śmierci Marii Konopnickiej – lwowski rozdział w życiu poetki

Maria Konopnicka to jedna z najważniejszych postaci polskiej literatury – wybitna poetka, nowelistka, autorka słynnej „Roty” oraz uwielbianej przez pokolenia historii „O krasnoludkach i o sierotce Marysi”. Jej twórczość, przepełniona wrażliwością na ludzkie cierpienie, troską o najuboższych i głębokim patriotyzmem, kształtowała serca Polaków w najtrudniejszych czasach zaborów. Choć przez większość życia podróżowała po całej Europie, to właśnie Lwów stał się ostatnią przystanią na jej życiowym szlaku.

Do Lwowa poetka przybyła na początku XX wieku, szukając tu wytchnienia, spokoju oraz bliskości polskiego życia kulturalnego i naukowego, które w galicyjskiej autonomii rozwijało się niezwykle prężnie. Lwów był wówczas prawdziwym centrum polskości i wolnej myśli. Konopnicka chętnie włączała się w lokalne inicjatywy społeczne i literackie, spotykając się z wyrazami wielkiego szacunku ze strony mieszkańców oraz lwowskich środowisk twórczych.

To również we Lwowie nadszedł kres jej życia. Poetka spędziła swoje ostatnie dni w znanym lwowskim sanatorium dr. Kazimierza Soleckiego w Kulparkowie. Maria Konopnicka zmarła 8 października 1910 roku na zapalenie płuc. Wiadomość o jej śmierci wstrząsnęła całym miastem i wszystkimi ziemiami polskimi. Jej pogrzeb stał się wielką, patriotyczną manifestacją – na ulice Lwowa wyszły dziesiątki tysięcy ludzi, aby oddać hołd ukochanej pisarce. Została pochowana na Cmentarzu Łyczakowskim, w Alei Zasłużonych, a na jej grobie stanął charakterystyczny pomnik z popiersiem dłuta znanej rzeźbiarki Lucy Renier.

Pamięć o Marii Konopnickiej we Lwowie pozostała żywa przez kolejne dekady. Jej imieniem nazwano jedną z reprezentacyjnych lwowskich ulic, a pamięć o autorce „Roty” trwale wpisała się w przestrzeń miejską. Wyjątkowym żywym pomnikiem poetki jest polska szkoła nr 24 we Lwowie, która dumnie nosi imię Marii Konopnickiej. Placówka ta do dziś pielęgnuje polską kulturę, język i tradycje, łącząc kolejne pokolenia młodych Polaków mieszkających we Lwowie z dziedzictwem swojej wielkiej patronki.

Adres

Kopernika 14
Katowice
40-064

Godziny otwarcia

Poniedziałek

14:00 - 16:00

Telefon

+48698838691

Strona internetowa

http://www.tmlkatowice.pl/

Powiadomienia

Bądź na bieżąco: wyślemy Ci e-mail, gdy Towarzystwo Miłośników Lwowa i Kresów Południowo Wschodnich Katowice opublikuje nowości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu, a subskrypcję możesz anulować w dowolnym momencie.

Chcesz, aby Twój wpis (organizacja) był na górze listy w kategorii organizacja non-profit w Katowice?

Udostępnij

Kategoria

Organizacja pozarządowa