11/06/2026
11 czerwca br. odbyło się spotkanie naukowe z dr. Jackiem Kordelem (z Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego) pt. Poza granicami oświeceniowej polemiki. Mieszkańcy Rzeczypospolitej jako potomkowie małp w pamflecie „Orangutan europejski, czyli P***k taki jest, jaki jest”. Prelegent na nim omówił dzieło z 1779 r. wydane w Hamburgu w jęz. francuskim, które zostało nagrodzone w dziedzinie historii naturalnej, a rok później opublikowane w Berlinie w jęz. niemieckim. Publikacja głosiła tezę, że Polacy są potomkami małp, które zaledwie kilka stuleci wcześniej upodobniły się fizycznie do człowieka. Autor książki odmienność P***ków i Litwinów wyjaśniał nie w kategoriach kulturowych, lecz biologicznych, uznając ich egzotyczną i obcą europejskim normom. Przekroczył on granice, których większość ówczesnych polemistów, nawet w najostrzejszych wystąpieniach, nie była skłonna naruszyć. Temat ten po dzień dzisiejszy pobudza do dyskusji o osiemnastowiecznych wyobrażeniach o barbarzyństwie i naturze człowieka.
Spotkanie zorganizowane zostało w siedzibie IIBH przez Komisję Naukową Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk z przewodniczącym prof. Makarym Górzyńskim oraz przez Instytut Interdyscyplinarnych Badań Historycznych UK z dyrektorem prof. Krzysztofem Walczakiem (prezesem KTPN).
