27/07/2026
Czy w polskim prawie istnieje definicja dobra dziecka?
Na to pytanie Ministerstwo Sprawiedliwości odpowiedziało jednoznacznie:
Nie.
W korespondencji prowadzonej z Fundacją Pomaganie Jest Trendy (sygn. DSRiN-VII.054.37.2026) resort przyznał, że w polskim prawie nie istnieje legalna definicja dobra dziecka, a także nie istnieje zamknięty katalog kryteriów pozwalających na jego ocenę.
To ważna deklaracja.
Dobro dziecka jest bowiem jednym z najczęściej używanych pojęć w sprawach rodzinnych. Powołują się na nie sądy, kuratorzy, biegli psycholodzy, mediatorzy oraz sami rodzice. Odwołuje się do niego również projekt nowych przepisów dotyczących pieczy współdzielonej.
Fundacja postanowiła więc zapytać Ministerstwo o rzecz podstawową:
Skoro nie istnieje definicja dobra dziecka, to według jakich kryteriów ocenia się, czy dane rozwiązanie prawne służy dziecku?
Ministerstwo: nie ma definicji i nie ma katalogu kryteriów
W odpowiedzi z 16 czerwca 2026 r. Ministerstwo wskazało, że dobro dziecka jest wartością nadrzędną, jednak:
brak jest ustawowej definicji dobra dziecka,
nie istnieje zamknięty katalog kryteriów jego oceny,
ocena zawsze zależy od konkretnej sytuacji faktycznej.
„Najciekawsze w tej korespondencji jest to, że Ministerstwo formalnie twierdzi, iż definicja dobra dziecka nie istnieje, a jednocześnie wskazuje konkretne zachowania, które są z tym dobrem zgodne lub niezgodne. W praktyce oznacza to, że choć definicji nie zapisano w ustawie, jej elementy można odczytać z odpowiedzi samego resortu. Można więc powiedzieć, że wspólnie z Ministerstwem – być może nie do końca świadomie – wykonaliśmy krok w kierunku zdefiniowania pojęcia, na które każdego dnia powołują się sądy, instytucje publiczne, biegli i pełnomocnicy. Tym bardziej warto rozmawiać o tym, jakie znaczenie powinno ono mieć w praktyce orzeczniczej.” — mówi Krzysztof Gorzkiewicz, prezes Fundacji Pomaganie Jest Trendy
Jednocześnie resort podkreślił, że projekt pieczy współdzielonej ma wzmacniać więzi dziecka z obojgiem rodziców oraz realizować prawo dziecka do wychowywania przez oboje rodziców. Już wtedy pojawiło się jednak pytanie.
Skoro nie istnieje definicja dobra dziecka ani katalog kryteriów jego oceny, to na jakiej podstawie stwierdzono, że konkretne rozwiązanie prawne będzie temu dobru służyło? - Na to pytanie odpowiedź nie padła.
Od „konfliktu rodziców” do naruszenia dobra dziecka
Jeszcze ciekawsza okazała się odpowiedź dotycząca utrudniania kontaktów dziecka z drugim rodzicem.
16 czerwca Ministerstwo pisało, że sytuacja, w której jeden z rodziców utrudnia kontakty drugiemu rodzicowi, stanowi konflikt rodziców, a jego przyczyny są oceniane przez sąd. Fundacja skierowała więc kolejne pytania, tym razem odpowiedzi były znacznie bardziej stanowcze.
Ministerstwo zostało zapytane wprost:
Czy rodzic celowo utrudniający dziecku utrzymywanie relacji z drugim rodzicem działa zgodnie z dobrem dziecka?
Odpowiedź była jednoznaczna:
„Działanie takiego rodzica nie jest zgodne z dobrem dziecka.”
To pierwsze bardzo konkretne wskazanie, co według Ministerstwa pozostaje sprzeczne z dobrem dziecka i daje realnie argument do zatrzymania powszechnej alienacji rodzicielskiej pod rygorem zmiany miejsca zamieszkania dzieci, co dotychczas wydawało się być szczególnie feminizowane.
„Jeżeli Ministerstwo wskazuje, że utrudnianie relacji dziecka z drugim rodzicem narusza dobro dziecka, a celowe izolowanie dziecka może prowadzić do upadku domniemania prawidłowego wykonywania władzy rodzicielskiej, to pojawia się fundamentalne pytanie: jakie konsekwencje powinny z tego wynikać w praktyce sądowej? To właśnie odpowiedzi na to pytanie nadal brakuje i właśnie ten obszar będziemy dalej, w partnerskim dialogu z Ministerstwem Sprawiedliwości, wspólnie doprecyzowywać.” — zapowiada Krzysztof Gorzkiewicz, Prezes Fundacji Pomaganie Jest Trendy
Ministerstwo wskazuje konsekwencje
Fundacja zapytała następnie, czy takie zachowanie powinno być uwzględniane przez sąd przy ocenie wykonywania władzy rodzicielskiej.
Odpowiedź również była jednoznaczna:
„Tak, okoliczność ta powinna być brana pod uwagę przez sąd opiekuńczy przy rozstrzyganiu o władzy rodzicielskiej.”
To oznacza, że utrudnianie relacji dziecka z drugim rodzicem nie jest wyłącznie problemem wykonywania kontaktów. Według stanowiska Ministerstwa powinno ono wpływać na ocenę sposobu wykonywania obowiązków rodzicielskich.
Najważniejsze zdanie całej korespondencji
Najbardziej interesująca odpowiedź pojawiła się przy pytaniu dotyczącym celowego izolowania dziecka od jednego z rodziców.
Ministerstwo napisało:
„Umyślne izolowanie dziecka od jednego rodzica, które może prowadzić do zerwania więzi rodzicielskich, powoduje upadek domniemania prawidłowego wykonywania władzy rodzicielskiej.”
To prawdopodobnie najmocniejsze stwierdzenie zawarte w całej korespondencji.
Resort nie mówi już tutaj o konflikcie.
Nie mówi również wyłącznie o sporze pomiędzy rodzicami.
Wprost wskazuje, że świadome niszczenie relacji dziecka z drugim rodzicem podważa prawidłowe wykonywanie władzy rodzicielskiej.
Czy Ministerstwo właśnie stworzyło fragment definicji dobra dziecka?
Formalnie nie.
Ministerstwo nadal podtrzymuje stanowisko, że definicja dobra dziecka nie istnieje.
Jednocześnie jednak wskazało, że:
utrudnianie kontaktów z drugim rodzicem jest niezgodne z dobrem dziecka,
izolowanie dziecka od rodzica podważa prawidłowe wykonywanie władzy rodzicielskiej,
źródło konfliktu pomiędzy rodzicami powinno być oceniane przez sąd,
ograniczanie relacji dziecka z drugim rodzicem należy oceniać negatywnie.
Trudno nie zauważyć, że z tych odpowiedzi wyłania się bardzo konkretny element dobra dziecka.
Jeżeli niszczenie relacji dziecka z rodzicem jest sprzeczne z jego dobrem, to oznacza również, że możliwość utrzymywania relacji z obojgiem rodziców stanowi część tego dobra.
Nie jest to już interpretacja fundacji.
To logiczna konsekwencja odpowiedzi udzielonych przez samo Ministerstwo.
Czego nadal nie wiemy?
Choć korespondencja przyniosła kilka ważnych odpowiedzi, nadal pozostają pytania, na które resort nie odpowiedział.
Nie wiadomo między innymi:
czy relacja z obojgiem rodziców jest jednym z wielu elementów dobra dziecka, czy jego elementem podstawowym,
jakie skutki procesowe powinny wynikać z ustalenia, że jeden z rodziców świadomie niszczy więź dziecka z drugim rodzicem,
czy rodzic, wobec którego – jak wskazuje Ministerstwo – nastąpił „upadek domniemania prawidłowego wykonywania władzy rodzicielskiej”, powinien móc wykonywać pieczę współdzieloną.
I właśnie tutaj rozpoczyna się kolejny etap dyskusji.
Bo być może najciekawszym wnioskiem z całej korespondencji nie jest to, że definicji dobra dziecka nie ma.
Najciekawsze jest to, że próbując odpowiedzieć na pytania obywateli, Ministerstwo zaczęło wskazywać elementy, które tę definicję faktycznie współtworzą.