Fundacja Wspierania Bioróżnorodności "horb"

22/05/2026

https://www.facebook.com/share/14asRVVc6t3/

13/05/2026

🐑🐕 BEZPŁATNE ZAJĘCIA TERENOWE – Bioróżnorodność, ochrona czynna i pokazy pracy psów pasterskich!

Szukacie na maj lub czerwiec wartościowych merytorycznie zajęć w plenerze, które zrealizują podstawę programową, a nie będą tylko zwykłym spacerem? Fundacja Wspierania Bioróżnorodności Horb zaprasza Wasze klasy na nasze autorskie lekcje w Dolinie Kobylańskiej lub Bolechowickiej.
Wychodzimy z ławek, a naszym głównym "narzędziem dydaktycznym" jest... stado starych ras owiec i kóz oraz pracujące z nimi psy pasterskie!
Co dokładnie realizujemy z uczniami podczas 45-60 minutowego spaceru? 🌱 Biologia: Ochrona czynna w praktyce. Tłumaczymy poziomy bioróżnorodności (od genetyki ras rodzimych po ekosystemy). Uczniowie w terenie dowiadują się, czym jest różnorodność α (alfa), β (beta) i γ (gamma) i jak wypas ratuje te wskaźniki na obrzeżach krakowskiej aglomeracji. 🌍 Geografia: Zderzamy ekonomię z ekologią. Tłumaczymy wpływ rolnictwa wielkoobszarowego i Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) Unii Europejskiej na nasz krajobraz. Wyjaśniamy też w praktyce pojęcie rolnictwa o wysokiej wartości przyrodniczej (HNV). 🤝 WOS: Rola trzeciego sektora (NGO) we współczesnym państwie – na własnym przykładzie pokazujemy, jak oddolne inicjatywy i wolontariat łatają systemowe luki tam, gdzie zawodzą rynek i instytucje.
Zajęcia prowadzimy w formie dyskusji. Zero nudy, a niesamowity pokaz współpracy pasterza z psem gwarantuje 100% skupienia nawet u najbardziej znudzonych uczniów. 😉
📌 Gdzie: Dolina Kobylańska lub Dolina Bolechowicka 📌 Kiedy: Maj i Czerwiec 2026 📌 Koszty: 0 zł (zajęcia realizowane całkowicie bezpłatnie w ramach misji statutowej Fundacji Horb)
Zainteresowanych rezerwacją terminu dla swojej klasy zapraszam do kontaktu w wiadomości prywatnej

11/05/2026

🚨 Kolejna bulwersująca dewastacja przyrody w imię krótkowzrocznego zysku! 🚨Nie przechodzimy obojętnie wobec niszczenia naszego lokalnego dziedzictwa. 1 maja 2026 r. na terenie w rejonie Milczy, Bzianki i Beska odkryliśmy obraz absolutnej katastrofy. Jeden z najcenniejszych kompleksów łąk zmiennowilgotnych został celowo i brutalnie zaorany ciężkim sprzętem. Zestawienie zdjęć, które dziś publikujemy, mówi samo za siebie – tętniący życiem ekosystem, pełen kwitnących kosaćców i pełników, zamieniono w martwe pobojowisko. Głęboka orka zniszczyła rdzeniową część tego siedliska, będącą centrum występowania niezwykle rzadkich i chronionych prawem gatunków. W jednej chwili pod pługiem bezpowrotnie zniknęło: 100% całej znanej w tym kompleksie populacji pełnika europejskiego, ponad 90% stanowisk mieczyka dachówkowatego, co najmniej 70% kosaćca syberyjskiego. ⚠️ Trudno tu wierzyć w przypadek. Zniszczony obszar leży na trasie analizowanych wariantów planowanej Obwodnicy Miejsca Piastowego w ciągu drogi DK28. Wartość przyrodnicza tego terenu była wcześniej wyczerpująco udokumentowana, a szczegółowe raporty przekazaliśmy właściwym organom oraz inwestorowi w toku postępowania o wydanie decyzji środowiskowej. Urzędnicy doskonale wiedzieli, co tam rośnie. Wiedzieli również, że obszar ten został wytypowany do objęcia ochroną jako rezerwat przyrody „Nadrudzińskie Łąki”. Czy komuś bardzo zależało na tym, aby ten „przyrodniczy problem” zniknął z drogi planowanej inwestycji? Jako Fundacja HORB nie zgadzamy się na takie metody i nie zostawimy tej sprawy. Wysłaliśmy do Prokuratury Rejonowej w Sanoku zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa zniszczenia środowiska (art. 181 Kodeksu karnego). Domagamy się natychmiastowych oględzin, ustalenia i ukarania sprawców oraz ściągnięcia przez prokuraturę pełnej dokumentacji z postępowania środowiskowego. Przekazaliśmy organom ścigania bezsporny materiał dowodowy – w tym mapy, raporty i zdjęcia sprzed zniszczenia z twardymi danymi lokalizacyjnymi. Ściśle współpracujemy w tej sprawie z Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska w Rzeszowie. Będziemy patrzeć organom na ręce i walczyć o sprawiedliwość. Udostępnijcie ten post! Nie pozwólmy, aby ta zbrodnia na przyrodzie została zamieciona pod dywan w imię betonowania kolejnych terenów. 🌿

22/04/2026

Ochrona muraw Wyżyny Miechowskiej: Priorytet ręcznych metod pracy

W lutym i marcu br. Fundacja HORB zakończyła kluczowy etap zabiegów ochrony czynnej na stokach Cybowej Góry oraz w Giebułtowie. Podstawowym elementem naszych działań było ręczne karczowanie oraz koszenie, które stanowią jedyną skuteczną metodę walki z zaawansowaną sukcesją wtórną w tak specyficznych warunkach terenowych.

Dlaczego metody ręczne są kluczowe?
Prace prowadzono na rędzinach – płytkich, szkieletowych glebach wapiennych wytworzonych na ostańcach denudacyjnych Wyżyny Miechowskiej. Ze względu na dużą stromość stoków oraz kruchość podłoża węglanowego, użycie ciężkiego sprzętu mechanicznego jest wykluczone.

W ramach działań terenowych:

Ręczne karczowanie: Pozwoliło na precyzyjne usunięcie gatunków ekspansywnych przy jednoczesnym zachowaniu cennych domieszek (np. pojedynczych krzewów rodzimych), co jest niemożliwe przy metodach zmechanizowanych.

Koszenie: Wyeliminowało wysoką biomasę traw i bylin, które zagłuszały niskopienne, światłolubne gatunki murawowe.

Ochrona struktury gleby: Praca ręczna minimalizuje ryzyko uruchomienia procesów erozyjnych na rędzinach, co jest kluczowe dla zachowania stabilności siedliska.

Dzięki tym intensywnym, ręcznym zabiegom, murawy zostały ponownie wyeksponowane na działanie promieni słonecznych, co inicjuje proces regeneracji siedlisk kserotermicznych.

20/04/2026

20/04/2026

Nasi wolontariusze w akcji! Ochrona czynna w Jurajskich Parkach Krajobrazowych 🌱

Za nami niezwykle wymagający, logistyczny i fizyczny projekt! Na przełomie jesieni i zimy zespół zaledwie pięciu wolontariuszy Fundacji HORB stanął przed potężnym wyzwaniem – ratowaniem cennych siedlisk kserotermicznych przed gigantyczną sukcesją wtórną. 🌿✂️

Gdzie dokładnie działaliśmy we współpracy z Zespołem Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego?
📍 Zamek Rabsztyn (Park Krajobrazowy Orlich Gniazd)
📍 Wzgórze Sowiarka w Ściejowicach (Bielańsko-Tyniecki Park Krajobrazowy)
📍 Grupa skał i kamieniołom w Rusocicach (Rudniański Park Krajobrazowy)

Co zrobiliśmy?
Usunęliśmy gęste zarośla całkowicie zacieniające skały, zachowując przy tym dzikie róże i głogi. Co ważne, zrezygnowaliśmy z tradycyjnych urządzeń spalinowych! Użyliśmy bezemisyjnych i cichych pił akumulatorowych 🔋, by zminimalizować stres akustyczny u okolicznej fauny. Prace prowadziliśmy z pełną asekuracją na pionowych skałach, nierzadko już po zmroku. 💪Zapraszamy do przeczytania pełnej relacji i obejrzenia zdjęć z terenowych zmagań na naszej stronie: 👉 www.horb.org

19/04/2026

Jak zwierzęta i dawni mieszkańcy wsi ukształtowali jurajski krajobraz? 🪨🌿

Widoczne na zdjęciu rojniki i rozchodniki na wapiennej skale to pozostałość po wielowiekowym, fascynującym sojuszu człowieka, zwierząt i trudnego terenu. Dziś te światłolubne rośliny walczą o przetrwanie z zarastającymi je krzewami. Dlaczego kiedyś tego problemu nie było?

Odpowiedź kryje się w tradycyjnej gospodarce rolnej dawnej wsi jurajskiej. Ziemia była tu niezwykle cenna. Płaskie, żyźniejsze fragmenty przeznaczano pod uprawę, natomiast strome, nasłonecznione zbocza z płytkimi glebami (rędzinami) i wapiennymi ostańcami stanowiły pastwiska gminne.

Już od przednówka, gdy w gospodarstwach kończyła się pasza, na te trudne tereny wyprowadzano inwentarz. Nie były to jednak jednorodne stada. Przestrzeń tę dzieliły zwierzęta o różnorodnych potrzebach i zachowaniach:

Owce i konie zgryzały niższe partie traw, preferując specyficzne gatunki.

Kozy, dzięki swojej zwinności i preferencjom pokarmowym, aktywnie żerowały na młodych pędach krzewów i drzew, naturalnie hamując ich rozrost na skałach.

Krowy wybiórczo pobierały wyższą roślinność.

W niższych partiach i na obrzeżach pojawiały się poszukujące pożywienia świnie oraz gęsi.

Ten wielogatunkowy, ekstensywny wypas sprawiał, że zwierzęta realizując swoje instynkty i zaspokajając głód, wspólnie tworzyły mozaikowy krajobraz. Zgryzanie, wydeptywanie i nawożenie zapobiegały powstawaniu gęstych zarośli (sukcesji wtórnej). Dzięki ich obecności odsłonięte, nagrzane słońcem skały stawały się domem dla ciepłolubnych sukulentów, które widzicie na zdjęciu.

Dziś, chroniąc te cenne przyrodniczo miejsca, staramy się naśladować dawne procesy, przywracając wypas i doceniając rolę, jaką zwierzęta od wieków odgrywały w podtrzymywaniu bioróżnorodności Jury.

17/04/2026

Sprzęt mechaniczny w starciu z naturą czasem… przegrywa. 🚫🚜 Aby ratować polskie stepy i świetliste dąbrowy na Wyżynie Miechowskiej, musieliśmy sięgnąć po broń kalibru ekologicznego – uderzeniowy wypas! 🌿

W sezonie 2025 do 6 wybitnych rezerwatów wprowadziliśmy nasze stada. Krowy białogrzbiete, owce i kozy pracowały tam całodobowo jako prawdziwi Inżynierowie Ekosystemu. Co dokładnie robili nasi nietypowi "pracownicy"? 🐐 Ich racice rozbijały gęsty filc martwej trawy, tworząc mikrosiedliska (naturalne doniczki!) dla nasion rzadkich roślin. 🐄 Wygniatając roślinność na legowiskach, tworzyły „mozaikę termiczną” – błyskawicznie nagrzewające się w słońcu punkty, które owady wręcz uwielbiają. 🐑 Skutecznie przełamywały dominację agresywnych traw, które po zwykłym skoszeniu odrosłyby ze zdwojoną siłą.

Ten ekologiczny "szok" (nazywany przez nas protezą ekologiczną) to metoda oparta na twardych, naukowych dowodach i stosowana w całej Europie. 🔬🌍

Chcesz poznać kulisy naszej pracy na Wyżynie Miechowskiej i dowiedzieć się więcej o mob grazing? 👉 Aktywny link do pełnego artykułu znajdziesz w naszym BIO! 🔗

Ekologia Stepy Wypas KrowyBiałogrzbiete NatureLovers Fitosocjologia DąbrowaŚwietlista PolskaPrzyroda

17/04/2026

Kosiarki i piły to za mało, by uratować polskie stepy i świetlistą dąbrowę! 🌾🌳 Dlaczego?

Na przełomie sierpnia i września 2025 r. Fundacja HORB zrealizowała jedną z najbardziej zaawansowanych kampanii ochrony czynnej na Wyżynie Miechowskiej (m.in. w rezerwatach Kwiatówka, Biała Góra i Dąbie). Do akcji wkroczyli nasi najlepsi inżynierowie ekosystemu: stada owiec, kóz i krów rasy białogrzbietej! 🐐🐄🐑

Często pytacie nas, dlaczego do ochrony przyrody po prostu nie wyślemy sprzętu mechanicznego. Wyjaśniamy to w naszym najnowszym artykule! Odkryjecie w nim naukowy wymiar naszej pracy:
👉 Dlaczego zwykłe koszenie potrafi wręcz zaszkodzić rzadkim roślinom (i pomóc agresywnym trawom rozłogowym).
👉 Czym jest „proteza ekologiczna” i jak działa krótkotrwały wypas uderzeniowy (mob grazing).
👉 W jaki sposób zwierzęta tworzą kluczową dla owadów „mozaikę termiczną” i roznoszą nasiona na swoich racicach.

Zapraszamy do pasjonującej lektury o tym, jak łączymy bezkompromisową naukę z ciężką pracą w terenie, aby ocalić polskie skarby natury przed zapomnieniem! 👇

🔗 Przeczytaj cały artykuł tutaj: https://www.horb.org/na-ratunek-stepom-i-swietlistej-dabrowie-naukowy-wymiar-ochrony-czynnej-na-wyzynie-miechowskiej-sierpienwrzesien-2025

31/12/2025

Czy androidy będą wypasać prawdziwe owce? Ostatni dzwonek dla tradycji w erze AI.

Ostatnie dni w Fundacji HORB to czas intensywnego dialogu o przyszłości. Gościliśmy w kluczowych ośrodkach akademickich regionu – na Uniwersytecie Rzeszowskim i w WSIiZ w Rzeszowie – podczas debaty „ Nasza Planeta”. Te spotkania uświadomiły nam jedno: stoimy na wielkim rozdrożu.

Wpatrując się w zanikający krajobraz tradycyjnej wsi, trudno uciec od skojarzeń z wizją Philipa K. Dicka. W jego słynnej powieści, w świecie wyjałowionym z natury, prawdziwe zwierzęta były nieosiągalnym luksusem, a androidy mogły jedynie „marzyć o elektrycznych owcach”. Czy nasza rzeczywistość zaczyna doganiać tę fikcję?

Słowo OSTATNI definiuje dziś stan tradycyjnego pasterstwa. Gdy cichnie „ostatni pasterski dzwonek”, zepchnięty na margines przez rolnictwo przemysłowe, w tę ciszę wkracza szum nowoczesnych maszyn. Zanikające tradycyjne rolnictwo coraz śmielej ustępuje miejsca autonomicznym rozwiązaniom, precyzyjnej robotyce i sztucznej inteligencji. To nieodwracalna zmiana warty.

Nasz projekt to odpowiedź na te zmiany. To próba ocalenia unikalnej bioróżnorodności tam, gdzie technologia – nawet ta najbardziej zaawansowana – nigdy w pełni nie zastąpi natury.

🧠 Ekspercka wiedza i partnerstwo Przez lata budowaliśmy fundamenty pod nowoczesną ochronę czynną. Dziś nasze doświadczenia w zarządzaniu cennymi ekosystemami służą najważniejszym instytucjom w kraju, takim jak RDOŚ, Lasy Państwowe, Parki Narodowe i Krajobrazowe oraz ośrodki akademickie.

Wspólnie definiujemy rolnictwo przyszłości. Pokazujemy studentom, że ta dziedzina wymaga nie tylko obsługi drona, ale przede wszystkim pasji, wiedzy i... tradycyjnego instynktu. Pełne sale podczas naszych wykładów to sygnał, że „Ostatni pasterski dzwonek” znajduje posłuch u tych, którzy będą kształtować przyszłość polskiej wsi – balansując między dziedzictwem a nowoczesnością. 💚🌱

📍 Chcesz dowiedzieć się więcej o naszej ofercie edukacyjnej lub dołączyć do wolontariatu? Napisz do nas w wiadomości prywatnej!