14/01/2026
🫙🥕 Dziś w Zespole Szkół nr 1 w Grodzisku Mazowieckim było… sezonowo kiszonkowo.
Podczas warsztatu starszy rocznik podpowiadał młodszemu, jak można kisić warzywa i owoce — proste produkty, które są źródłem naturalnych probiotyków, tak potrzebnych naszemu organizmowi na co dzień.
Jeszcze dużo pracy przed nimi — i przed nami — ale właśnie takie spotkania pokazują, że wiedza najlepiej krąży wtedy, gdy jest przekazywana z rąk do rąk, z doświadczenia w doświadczenie.
Rozmawialiśmy sporo o sezonowości. Dla wielu młodych osób to wciąż temat nieoczywisty — mieszkając w mieście, sami kiedyś byliśmy w podobnej sytuacji. Skoro w sklepach przez cały rok dostępne jest „wszystko”, łatwo zapomnieć, że natura ma swoje rytmy, a warzywa i owoce pojawiają się wtedy kiedy są potrzebne dla naszego zdrowia, we właściwym czasie. Te warsztaty pomagają ten rytm odkryć na nowo, utrwalić albo dopiero poznać.
Poruszyliśmy też temat produktów ekologicznych i własnych — takich, które nie są pryskane syntetycznymi środkami ochrony roślin. To właśnie one mają więcej wartości odżywczych niż produkty z intensywnego, konwencjonalnego rolnictwa. Warto pamiętać, że ekologiczne warzywa i owoce często wystarczy dobrze umyć i można je jeść ze skórką — bez obierania, bez marnowania tego, co najcenniejsze. Najlepiej wybierać też warzywa niemyte — dłużej zachowują świeżość i nie generują niepotrzebnego zużycia wody już na etapie produkcji.
O tej porze roku przyroda stawia przed nami wyzwania 🌱
W naszym przypadku był to chrzan — klasyczny dodatek do kiszonek — zimą jest trudny do zdobycia. Ziemia zamarznięta, śnieg, a wykopywanie go szpadlem bywa po prostu niemożliwe. Dlatego podeszliśmy do tematu kreatywnie i jako zamiennik wykorzystaliśmy korzeń imbiru — inny, ale równie ciekawy i wartościowy.
Ciekawym wątkiem były również liście dodawane do kiszonek. Liście czarnej porzeczki, wiśni, dębu czy winorośli zawierają garbniki - naturalne związki, które:
• wzmacniają strukturę warzyw,
• sprawiają, że kiszonki są jędrne i chrupiące,
• ograniczają rozwój niepożądanych mikroorganizmów.
Ponieważ zimą liści na drzewach próżno szukać, sięgnęliśmy po nasiona kopru, które również zawierają garbniki i doskonale spełniają tę samą funkcję. Znów — sezonowość + wiedza + elastyczność.
Nie zabrakło też rozmowy o tym, dlaczego warto kupować od lokalnych rolników. Wybierając lokalnie:
• tworzymy krótkie łańcuchy dostaw,
• zmniejszamy ślad transportowy i zanieczyszczenie środowiska,
• wspieramy ludzi, których praca jest ciężka, nieprzewidywalna i często niedoceniana,
• dajemy rolnikom realną motywację i satysfakcję z tego, co robią.
🥕🌱 Warzywa wykorzystane podczas tych warsztatów pochodziły z Gospodarstwo Ekologiczne Pazikoland.
🌍 Drobne zmiany w codziennych przyzwyczajeniach mogą prowadzić do dużych zmian — lokalnych i globalnych.
A żywność to coś, co każdy z nas wybiera codziennie. Gdyby każdy choć trochę bardziej świadomie podejmował te decyzje, pozytywne efekty byłyby widoczne znacznie szybciej.
💚 Dziękujemy uczniom i uczennicom za zaangażowanie, otwartość i ciekawość,
nauczycielom i dyrekcji za zaufanie i przestrzeń do działania,
oraz wszystkim osobom, które współtworzą te warsztaty i wierzą, że edukacja zaczyna się od działania.
To był dobry dzień. I dobry początek kolejnych zmian.
Wydarzenie jest częścią szerszych działań w projekcie „Turn The Tables”, którego celem jest 𝗽𝗿𝗼𝗺𝗼𝘄𝗮𝗻𝗶𝗲 𝘇𝗿𝗼́𝘄𝗻𝗼𝘄𝗮𝘇̇𝗼𝗻𝘆𝗰𝗵 𝘀𝘆𝘀𝘁𝗲𝗺𝗼́𝘄 𝘇̇𝘆𝘄𝗻𝗼𝘀́𝗰𝗶𝗼𝘄𝘆𝗰𝗵 poprzez inicjatywy lokalne oraz międzynarodową kampanię edukacyjną.
Projekt zwraca uwagę na to, że obecny system żywnościowy jest obciążony nierównościami i presją ekologiczną, dlatego 𝘇𝗺𝗶𝗮𝗻𝘆 𝗺𝘂𝘀𝘇𝗮̨ 𝘇𝗮𝗰𝗵𝗼𝗱𝘇𝗶𝗰́ 𝗷𝗲𝗱𝗻𝗼𝗰𝘇𝗲𝘀́𝗻𝗶𝗲 𝗻𝗮 𝗽𝗼𝘇𝗶𝗼𝗺𝗶𝗲 𝗴𝗹𝗼𝗯𝗮𝗹𝗻𝘆𝗺 𝗶 𝗹𝗼𝗸𝗮𝗹𝗻𝘆𝗺. Szczególne znaczenie mają tu zrównoważone zamówienia publiczne, wspierające zdrową dietę, rozwój społeczno-ekonomiczny oraz ochronę środowiska.
Fundacja Drzewo i Jutro Moc Korzeni Zespół Szkół nr 1 w Grodzisku Mazowieckim Kupuj odpowiedzialnie
