20/08/2026
W przestrzeni publicznej trwa debata wokół rządowego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ochrony rolniczych funkcji produkcyjnych wsi.
Deklarowanym celem regulacji jest ochrona rolnictwa i ograniczenie konfliktów społecznych.
Projekt wprowadza szereg rozwiązań prawnych, które rażąco uprzywilejowują przemysł rolny kosztem mieszkańców i rolników pracujących w tradycyjnych, rodzinnych gospodarstwach rolnych.
1️⃣ Sądowe domniemanie, że mega-ferma "nie śmierdzi za bardzo"
Projekt tworzy prawne domniemanie, że działalność rolnicza nie zakłóca korzystania z sąsiednich nieruchomości ponad przeciętną miarę. Ciężar dowodu zostaje przerzucony na poszkodowanego mieszkańca!
Aby wygrać w sądzie, trzeba udowodnić, że ferma działa wbrew "zasadom prawidłowej gospodarki rolnej" - pojęciu nieostremu i bez precyzyjnej definicji prawnej.
2️⃣ Projekt wyłącza odpowiedzialność za zakłócanie spokoju lub spoczynku nocnego w wyniku prowadzenia działalności rolniczej. Oznacza to brak konsekwencji mandatowych czy karnych za uciążliwości generowane także przez przemysłowe fabryki mięsa.
3️⃣ Musisz podpisać oświadczenie w akcie notarialnym, że jesteś świadomy możliwych zakłóceń. Oświadczenie to w zamyśle ma zapobiegać procesom od ludzi, którzy przeprowadzają się na wieś, a potem żądają w sądach zakazu piania kogutów lub zakazu pracy kombajnów w nocy. Stwarza jednak furtkę, której wolelibyśmy nie otwierać.
4️⃣ Projektowane prawo traktuje w dokładnie ten sam sposób małe, tradycyjne gospodarstwo rodzinne oraz wielkoprzemysłową fermę tuczną na dziesiątki tysięcy zwierząt.
🔬 Co na to nauka i medycyna?
Nie wolno mylić tradycyjnego rolnictwa z agresywnym przemysłem hodowlanym.
Stanowiska medyczne (m.in. Ministerstwa Zdrowia i Instytutu Medycyny Wsi) jednoznacznie wskazują, że sąsiedztwo intensywnej produkcji zwierzęcej wywołuje realne zagrożenia zdrowotne:
Bioaerozole i pyły zawieszone przenoszą bakterie, grzyby oraz endotoksyny daleko poza granice ferm.
Choroby układu oddechowego, takie jak astma, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych czy POChP - są realnym zagrożeniem zdrowia mieszkańców wsi, niezależnie, czy są oni rolnikami, czy nie.
Emisja agresywnych odorów i amoniaku powoduje przewlekły stres, zaburzenia snu, nudności i migreny.
Prawo powinno chronić równowagę interesów i odróżniać normalne rolnictwo od przemysłowej ekspansji.
Projekt ustawy pozbawia mieszkańców wiejskich i lokalnych przedsiębiorców (np. branżę agroturystyczną czy rolnictwo ekologiczne) jakiejkolwiek skutecznej ochrony prawnej.
Co sądzicie o takich zmianach w prawie?
Czy wieś powinna stać się strefą wyłączoną z podstawowych praw obywatelskich do ochrony zdrowia i własności?
Żródła:
Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ochrony rolniczych funkcji produkcyjnych wsi,
Stanowisko Green REV Institute i Federacji Bezpieczna Żywność,
Materiały Ministerstwa Zdrowia nt. wpływu ferm na zdrowie,
"Biała Księga - Fermy Przemysłowe".