Fundacja Anna w Gostkowie

Fundacji Anna w Gostkowie powstała 19 stycznia 2016 r., jej celem jest ratowanie cmentarza ewangelickiego dawnych mieszkańców Gostkowa i okolicznych wsi. stan obiektu był bardzo przygnębiający. Nasuwała się smutna refleksja, że swoim wyglądem przypomina liczne polskie cmentarze zapuszczone … zaniedbane które pozostały na dawnych Kresach Wschodnich. Na cmentarzu rósł nieprzebyty gąszcz chaszczy i drzew, a poprzewracane i połamane nagrobki spowijała ziemia i wszechobecna roślinność. Po latach mozolnej pracy powoli udaje się przywracać pamięć i szacunek pochowanych tu ludzi. Kamienie nagrobne które udaje się wyrwać naturze, oczyszczać i składać w całość są pięknym świadectwem kulturowym naszego regionu. Przez cztery lata udało się odnaleźć i poskładać z potłuczonych okruchów ponad pięćdziesiąt czarnych, szklanych tablic nagrobnych, niemal sto porcelanowych tabliczek i wiele kamiennych płyt nagrobnych. Każda z nich jest przepięknie zdobiona i niepowtarzalna, nawet dziś wzbudzają zachwyt perfekcyjnie wykonane napisy inskrypcyjne i okazałe wzornictwo. Bogate w zdobienia i symbolikę kamienne nagrobki z II połowy XIX w. stanowią wspaniały przykład sepulkralnej sztuki kamieniarskiej, z wyraźnie ulubionymi tutaj motywami roślinnymi, zawierającymi w sobie szeroką symbolikę śmierci i przemijania ludzkiego życia. Kiedy cztery lata temu zaczynaliśmy porządkować teren cmentarza był on zupełnie zapomniany i ledwo widoczny w krajobrazie wsi. Przerwanie tradycyjnych więzi i przekazu pokoleniowego sprawiły że to miejsce przestało funkcjonować w świadomości mieszkańców jako miejsce pamięci. Pozbawiony opiekunów i zdewastowany cmentarz nie stanowił również powodu do dumy i stopniowo przestawał istnieć wchłaniany przez naturę. Los sprawił jednak, iż całkowity akt zniszczenia tego miejsca i zatarcia pamięci się nie dokonał. Wystawiony na sprzedaż cmentarz został zakupiony przeze mnie i moją mamę Halinę Bryk. Obie postawiłyśmy sobie za cel uchronienie go przed dalszą degradacją i przywrócenie mu utraconej godności. Do serca wzięłyśmy sobie słowa pewnego redaktora, że „Ci którzy pozostali na dolnośląskiej ziemi w zapomnianych i niszczejących grobach także zasługują na odrobinę szacunku”. Odwołując się do materialnych śladów przeszłości jesteśmy w stanie wzbogacić i uzupełnić naszą wiedzę historyczną. W ten sposób tworzymy emocjonalną więź z miejscem zamieszkania i budujemy tożsamość regionalną. Praca na cmentarzu przerodziła się w pasjonującą przygodę odkrywania i poznawania krajobrazu kulturowego rodzinnej wsi. Pojawiające się na odkopywanych nagrobkach kolejne nazwiska, daty, nazwy miejscowości, wykonywane zawody, niekiedy krótkie historie życia umacniały nas w przekonaniu że przetrwa jedynie pamięć. otrzymaliśmy wsparcie z projektu grantowego BOŚ ZIELONA ŁAWECZKA z którego dokonaliśmy pierwszych nasadzeń ozdobnych roślin oraz ustawiliśmy ławeczkę. Fundacja podpisała porozumienie ze Stowarzyszeniem Przyjaciół Zamku z Chudowie "Castellum" KRS 0000205632 dzięki któremu można przekazywać środki z 1% podatku wpisując w zeznaniu podatkowym cel:GOSTKÓW. Zebrane środki przeznaczono w 2018 r. na remont kaplicy grobowej, a w kolejnych latach na prace renowacyjne nagrobków. W 2017 r. dzięki środkom z budżetu partycypacyjnego powiatu wałbrzyskiego odnowiliśmy dwie krzyżujące się, główne aleje cmentarza, ustawiliśmy także tablicę informacyjną poświęconą historii cmentarza. Fundacja Anna w Gostkowie może także poszczyci się pięknie zabezpieczoną i uratowaną od całkowitej ruiny kaplicą grobową, którą wyremontowaliśmy własnymi rękami w 2018 r. mając do dyspozycji jedynie drobne darowizny prywatnych osób. Dachówkę na pokrycie kaplicy podarował właściciel firmy Dach-Pol z Jeleniej Góry. W lata 2019 r. i 2020 r. zorganizowaliśmy działania konserwacji nagrobków, które wykonywane zostały przez Szymona Modrzejewskiego ze Stowarzyszenia Magurycz z pomocą członków naszej Fundacji i Wolontariuszy z całej Polski. W 2020 r. Fundacja uzyskała dofinansowanie LGD Kwiat Lnu, na remont wybranych nagrobków, stworzenie mini-muzeum oraz 300mb alei obiegającej cały cmentarz, przy której nasadziliśmy krzewy róż i bukszpanów oraz ustawiliśmy trzy tablice informacyjne poświęcone historii miejsca i zasadom jego funkcjonowania. Wykonane w ramach czterech projektów prace pozwolą przetrwać uratowanym kamiennym nagrobkom, krzyżom i tablicom inskrypcyjnym dla następnych pokoleń, dzięki czemu przetrwa pamięć o ludziach zamieszkujących niegdyś te ziemie, a malowniczo położona nekropolia będzie wzbudzać zachwyt wszystkich odwiedzających to miejsce. Prywatne darowizny przekazywane na konto bankowe Fundacji wykorzystywane są w całości na renowację nagrobków. Wszystkie wykonywane na cmentarzu prace są opiniowane przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków we Wrocławiu.