Jakie są godziny otwarcia?

Poniedziałek 10:00 - 14:00 Wtorek 10:00 - 14:00 Środa 10:00 - 14:00 Czwartek 10:00 - 14:00 Piątek 10:00 - 14:00

Co to jest strona internetowa?

https://www.facebook.com/113014556075244/

Towarzystwo Naukowe w Gniewkowie, Gniewkowo (2026)

21/05/2026

„W CIENIU RUIN ZAMKU DYBÓW w TORUNIU" – WYJAZDOWE SPOTKANIE DYSKUSYJNEGO KLUBU KSIĄŻKI dla DOROSŁYCH z PRZEWODNIKIEM TURYSTYCZNYM, HISTORYKIEM WOJSKOWYM i PREZESEM TOWARZYSTWA NAUKOWEGO w GNIEWKOWIE, DAMIANEM SZYMONEM NITECKIM, 19 MAJA 2026 r.📚📘📚

We wtorek 19 maja 2026 r. członkowie Dyskusyjnego Klubu Książki dla Dorosłych uczestniczyli w wyjazdowym spotkaniu do Torunia. Naszą wspólną wyprawę rozpoczęliśmy od wizyty na tarasie widokowym nad Wisłą, skąd mogliśmy podziwiać malowniczą panoramę miasta i jego wyjątkowy klimat. Następnie udaliśmy się do ruin zamku Dybów – głównego punktu naszego spotkania. To właśnie tam zatrzymaliśmy się na dłużej, aby poznać fascynującą historię tego średniowiecznego obiektu oraz ciekawostki związane z jego dawnymi dziejami. Spacer wśród zabytkowych murów stał się doskonałą okazją do rozmów, wymiany refleksji i wspólnego odkrywania historii regionu.
Nasz nieoceniony przewodnik i zarazem prezes Towarzystwa Naukowego w Gniewkowie, Damian Szymon Nitecki opowiadał o historii i architekturze gotyckiego zamku Dybów. Został on zbudowany przez króla Polski, Władysława II Jagiełłę w latach 1424 – 1428. Już w 1424 r. przy zamku Dybów powstało konkurujące z krzyżackim Toruniem miasto, którą nazwano Nieszawą. W 1431 r. wojska Torunia i Krzyżaków zdobyły zamek Dybów i spaliły Nieszawę, jednakże wkrótce Krzyżacy wspomniany zamek odrestaurowali i osadzili w nim swoją załogę. Na mocy pokoju w Brześciu Kujawskim w 1435 r. zamek Dybów wraz z lewym brzegiem Wisły wrócił do Królestwa Polski. Następnie w 1452 r. król Kazimierz IV Jagiellończyk przyjął na zamku w Dybowie wielkiego mistrza krzyżackiego Ludwiga von Erlichshausena.
W 1454 r. król Polski, Kazimierz IV Jagiellończyk wydał w Nieszawie w pobliżu zamku Dybów tzw. przywilej nieszawski. Od 1456 r. zamek w Dybowie był siedzibą starostów królewskich. Położona obok zamku Nieszawa była niewygodnym konkurentem w handlu dla Torunia, więc na skutek żądania mieszczan toruńskich w 1460 r. przeniesiono mieszkańców Nieszawy o 30 km w górę Wisły, gdzie powstało miasto Nieszawa, zwane wówczas Nową Nieszawą. W zamku dybowskim gościli królowie polscy odwiedzający Toruń i Prusy Królewskie. To właśnie na owym zamku 19 października 1466 r. prowadzono wstępne rozmowy polsko – krzyżackie w sprawie zawarcia II pokoju toruńskiego, który następnie podpisano w I Dworze Artusa w Toruniu. Zamek należący do starostwa dybowskiego położony był w końcu XVI w. w powiecie inowrocławskim województwa inowrocławskiego. Znajdowała się tam też komora celna, co spowodowało częściowe przekształcenie założenia zamkowego na cele gospodarcze.
Podczas „potopu" szwedzkiego zamek Dybów został częściowo wysadzony przy pomocy ładunków prochowych przez wojsko szwedzkie w 1656 r. W 1703 r., podczas oblężenia Torunia przez Szwedów, z zamku ostrzeliwano miasto, dlatego też wojska polskie stacjonujące w mieście ostrzelały zamek, przez co zniszczono jego część mieszkalną od strony rzeki. Z kolei artyleria szwedzka uszkodziła wówczas Ratusz Staromiejski i zniszczyła doszczętnie I Dwór Artusa w Toruniu. W XVIII w. zamek Dybów był własnością rodu Dębskich, natomiast po II rozbiorze Polski w 1793 r. Prusacy otworzyli w nim gorzelnię. W 1813 r. czterdziestu żołnierzy francuskich pod dowództwem porucznika Savary wytrzymało w zamku Dybów trzymiesięczne oblężenie wojska rosyjskiego i pruskiego, kapitulując dopiero wraz z Toruniem. W 1848 r. w murach przebito nowe, widoczne do dzisiaj strzelnice. Zamek przetrwał do dzisiaj w postaci ruiny, zachowały się imponujące mury obwodowe, 2-kondygnacyjna wieża bramna i obwarowania. Badania wykopaliskowe na zamku Dybów w latach 1998 – 2001 prowadziła archeolog Lidia Grzeszkiewicz – Kotlewska. 17 lipca 2024 r. opiekę nad zamkiem Dybów przejęła Toruńska Agenda Kulturalna.
Na zakończenie naszej wizyty odwiedziliśmy przytulną restaurację „Waliza”, gdzie przy aromatycznej kawie i słodkim poczęstunku dzieliliśmy się swoimi wrażeniami oraz spostrzeżeniami z dzisiejszego spotkania DKK.
Wyjazd do Torunia upłynął w niezwykle miłej atmosferze i był doskonałą okazją do połączenia wspólnego odkrywania historii z rozmowami i integracją uczestników klubu. Z pewnością na długo pozostanie on w naszej pamięci jako wyjątkowe i inspirujące spotkanie.
Dziękujemy wszystkim uczestnikom DKK za obecność i wspólnie spędzony czas. Kolejne spotkanie już we wtorek 23 czerwca 2026 r.
Do zobaczenia!

Aneta Kasperek
Skarbnik Towarzystwa Naukowego w Gniewkowie

15/05/2026

ROCZNICA PRZEWROTU MAJOWEGO, 12 – 15 MAJA

Przewrót majowy zwany również zamachem majowym lub puczem majowym był to zbrojny zamach stanu w Polsce dokonany w dniach 12 – 15 maja 1926 r., w Warszawie przez marszałka Józefa Piłsudskiego, w czasie którego zginęło po obu stronach konfliktu łącznie 379 osób (215 żołnierzy i 164 osoby cywilne), a około 920 osób zostało rannych. Powodem zamachu była pogarszająca się sytuacja polityczna i gospodarcza II RP, zaś bezpośrednią przyczyną – seria kryzysów gabinetowych w latach 1925 – 1926.
12 maja 1926 r., po bezowocnej rozmowie Józefa Piłsudskiego z prezydentem Stanisławem Wojciechowskim, oddziały wierne Józefowi Piłsudskiemu zajęły w Warszawie pozycje przy mostach na Wiśle. Po otwarciu ognia do zamachowców przez oddział rządowy obsadzający zachodni wylot mostu Kierbedzia, w mieście rozpoczęły się walki uliczne, a oddziały Józefa Piłsudskiego po opanowaniu mostu Kierbedzia rozpoczęły zajmowanie Warszawy w kierunku południowym. Przewrót został poparty przez związany z PPS związek zawodowy kolejarzy, który ogłosił strajk, blokując transporty sił rządowych z zachodu kraju do Warszawy, natomiast umożliwiając transporty wojsk lojalnych wobec marszałka Józefa Piłsudskiego. 12 i 13 maja 1926 r. marszałek Sejmu, Maciej Rataj podjął ostatnią próbę negocjacji, która wobec nieustępliwego stanowiska prezydenta, zakończyła się niepowodzeniem. 14 maja 1926 r. Józef Piłsudski przejął kontrolę nad Warszawą. W wyniku walk zginęło 379 osób. Rząd Wincentego Witosa podał się do dymisji, a prezydent Stanisław Wojciechowski złożył urząd. Uprawnienia prezydenta przejął Maciej Rataj i powołał nowy rząd z Kazimierzem Bartlem na czele, w którym Józef Piłsudski został ministrem spraw wojskowych i generalnym inspektorem Sił Zbrojnych II RP. 31 maja 1926 r. Zgromadzenie Narodowe wybrało Józefa Piłsudskiego na urząd Prezydenta II RP, ale ten odmówił objęcia urzędu, rekomendując na niego prof. Ignacego Mościckiego. Zamach rozpoczął 13-letnie autorytarne rządy sanacji, którym kres położył wybuch II wojny światowej.

Na zdjęciu: Marszałek Józef Piłsudski przed spotkaniem z prezydentem II RP Stanisławem Wojciechowskim na moście Poniatowskiego. Od lewej: Kazimierz Stamirowski, Marian Żebrowski, Gustaw Orlicz-Dreszer, Józef Piłsudski, Tadeusz Jaroszewicz i Michał Galiński, 12 maja 1926 r.

Damian Szymon Nitecki
Prezes Towarzystwa Naukowego w Gniewkowie

15/05/2026

MINIONA ROCZNICA KAPITULACJI III RZESZY w BERLINIE – 8 MAJA

Wprowadzenie

Kapitulacja III Rzeszy, czyli końcowy akcent II wojny światowej w Europie, który nastąpiła 8 maja 1945 r. o 22:43 czasu środkowoeuropejskiego, czyli 9 maja 1945 r. o 00:43 w Berlinie według czasu moskiewskiego. Akt wszedł w życie 8 maja 1945 r. o 23:01 czasu środkowoeuropejskiego, czyli 9 maja 1945 r. o 1:01 czasu moskiewskiego. Dzień wcześniej, 7 maja 1945, podpisano pierwszą kapitulację nazwaną później wstępnym protokołem kapitulacyjnym.

Pierwsza kapitulacja

7 maja 1945 r. o godzinie 02:41 Niemcy, w jednym ze szkolnych budynków – kwaterze głównej Alianckich Sił Ekspedycyjnych generała Eisenhowera w Reims we Francji – skapitulowały przed przedstawicielami armii USA i Wspólnoty Brytyjskiej oraz Armii Czerwonej. W imieniu aliantów pod aktem kapitulacji (później nazwanym „wstępnym protokołem kapitulacji”) podpisali:

– generał Walter Bedell Smith – przedstawiciel Naczelnego Dowództwa Alianckich Sił Ekspedycyjnych
– generał-major Iwan Susłoparow – przedstawiciel Stawki Najwyższego Naczelnego Dowództwa

Warto podkreślić, że nie wywieszono wówczas flagi francuskiej, a zaproszony w ostatniej chwili francuski generał korpusu armii François Sevez – przedstawiciel gospodarzy był podczas tej ceremonii świadkiem, nie stroną.

Ze strony niemieckiej pod aktem podpisy złożyli:

– generał-pułkownik Alfred Jodl – szef sztabu Naczelnego Dowództwa Wehrmachtu i przedstawiciel Naczelnego Dowództwa Wojsk Lądowych
– major Wilhelm Oxenius – przedstawiciel Naczelnego Dowództwa Lotnictwa
– admirał Hans-Georg von Friedeburg – przedstawiciel Naczelnego Dowództwa Marynarki Wojennej
Delegacja niemiecka działała z upoważnienia Naczelnego Dowódcy Wehrmachtu i prezydenta Rzeszy wielkiego admirała Karla Dönitza.

Akt kapitulacji mówił o zaprzestaniu działań zbrojnych przez wszystkie siły lądowe, morskie i powietrzne będące pod dowództwem niemieckim w dniu 8 maja 1945 r. o godzinie 23:01 czasu środkowoeuropejskiego.

Ostateczna kapitulacja

Na kategoryczne żądanie Józefa Stalina 8 maja 1945 r. (było to o godzinie 23:01, według czasu moskiewskiego nastał już 9 maja 1945 r., godzina 01:01) w kwaterze marszałka Żukowa, w gmachu szkoły saperów w dzielnicy Karlshorst w Berlinie zorganizowano podpisanie bezwarunkowej kapitulacji Wehrmachtu i innych sił III Rzeszy (z uzupełnieniem w punkcie 2, że kapitulujące wojska zdają broń miejscowym dowódcom koalicji) przed przedstawicielami trzech mocarstw sojuszniczych (Związek Radziecki, Stany Zjednoczone i Wielka Brytania) oraz Francji:

– marszałek Związku Radzieckiego Gieorgij Żukow – przedstawiciel ZSRR
– generał Carl Andrew Spaatz – przedstawiciel USA
– marszałek RAF Arthur Tedder – przedstawiciel Wielkiej Brytanii
– generał armii Jean de Lattre de Tassigny – przedstawiciel Republiki Francuskiej

Gen. de Lattre de Tassigny został wysłany do Berlina przez gen. bryg. Charles de Gaulle, przewodniczącego francuskiego Rządu Tymczasowego. Zagroził on samobójstwem, gdyby odmówiono mu prawa do podpisania dokumentu i wywieszenia francuskiej flagi, a podpisujący akt kapitulacji (Wehrmachtu) w imieniu zwyciężonych Niemiec feldmarszałek Wilhelm Keitel skomentował obecność de Tassigny’ego w ten sposób, że powinien on złożyć podpis po obu stronach – składających i przyjmujących kapitulację. W końcu po protokolarnych przepychankach, miejsce na flagę i podpis (po stronie przyjmujących kapitulację, ale też jako świadek) się znalazło.

Akt kapitulacji podpisali:

– feldmarszałek Wilhelm Keitel – szef Oberkommando der Wehrmacht oraz przedstawiciel Oberkommando des Heeres
admirał Hans-Georg von Friedeburg – szef Oberkommando der Marine
– generał-pułkownik Hans-Jürgen Stumpff – przedstawiciel Oberkommando der Luftwaffe

Również przy tej kapitulacji delegaci niemieccy, zanim złożyli podpisy, przedłożyli aliantom pełnomocnictwa otrzymane od Naczelnego Dowódcy Wehrmachtu i prezydenta Rzeszy, wielkiego admirała Karla Dönitza.
Pierwsza kapitulacja spisana była w języku angielskim, druga w angielskim, rosyjskim i niemieckim, z zaznaczeniem, że dwa pierwsze są autentyczne. Obie zawierały w punkcie 4 zastrzeżenie, że niniejszy akt kapitulacji nie stanowi przeszkody dla ogólnego dokumentu kapitulacji nałożonego przez Narody Zjednoczone lub w ich imieniu w stosunku do Niemiec i niemieckich sił zbrojnych jako całości i zostanie przez niego zastąpiony, co nie zostało urzeczywistnione.
Przebieg procesu kapitulacji Wehrmachtu wpłynął w zasadniczy sposób na światową politykę w następnych dziesięcioleciach. Francja uzyskała bowiem dzięki temu status czwartego mocarstwa, dostała swoją strefę okupacyjną w Niemczech, w ONZ – stałe miejsce w Radzie Bezpieczeństwa. Mniej natomiast ważnym skutkiem faktu, że ceremonia w Berlinie odbyła się – także ze względu na nieporozumienia wokół osoby de Tassigny’ego – dopiero późnym wieczorem 8 maja. Było to powodem tego, że przez następnych czterdzieści kilka lat świat zachodni obchodził rocznicę zakończenia wojny z hitlerowskimi Niemcami 8 maja, a ZSRR i państwa bloku socjalistycznego (w tym PRL) – 9 maja, ponieważ tego dnia świętowano w 1945 r., gdyż ceremonia odbyła się w nocy (po północy czasu moskiewskiego).
Jeszcze przez kilka dni po kapitulacji III Rzeszy trwały walki w izolowanych ośrodkach, m.in. niemiecki garnizon w Lorient skapitulował dopiero 10 maja 1945 r.

Na zdjęciu: Feldmarszałek Wilhelm Keitel podpisujący akt kapitulacji Wehrmachtu w Berlinie, 8/9 maja 1945 r.

Damian Szymon Nitecki
Prezes Towarzystwa Naukowego w Gniewkowie

11/05/2026

MINIONA ROCZNICA ŚMIERCI NAPOLEONA I BONAPARTE – 5 MAJA

Napoleon I Bonaparte zmarł w Longwood na Wyspie Św. Heleny 5 maja 1821 r. o godzinie 17:49, mając 51 lat. Przyczyny śmierci Napoleona I Bonaparte nie były do końca jasne. Najbardziej powszechne było domniemanie, że cesarz Francuzów został otruty arszenikiem. Badania zakończone w 2007 r. przez międzynarodowy zespół złożony z naukowców ze Stanów Zjednoczonych, Kanady i Szwajcarii wykluczyły jednak tę diagnozę. Ich zdaniem Napoleon I Bonaparte cierpiał na zaawansowanego raka żołądka i nawet dzisiejsze nowoczesne metody leczenia nie dałyby mu szans na przeżycie więcej niż roku. Badacze oparli się na wielu źródłach – nie tylko na wynikach sekcji, ale i na opisach sporządzonych przez jego lekarzy oraz relacjach osób, które towarzyszyły mu w ostatnich miesiącach życia na wyspie. Odkryto dwa wielkie wrzody żołądka, z których jeden przebijał się do wątroby i wszystko wskazuje na to, że nowotworowe zmiany zaatakowały inne narządy. Jedną z przyczyn choroby mogło być prawdopodobnie spożywanie dużej ilości żywności konserwowanej solą i mała liczba świeżych warzyw i owoców w diecie cesarza, spędzającego życie na polach bitewnych. W grę mogą wchodzić również czynniki dziedziczne – ojciec Napoleona I Bonaparte umarł także na raka żołądka.
Odmienną hipotezę postawił Arne Soerensen, emerytowany lekarz z Danii. W maju 2009 r. opublikował on książkę „Nerki Napoleona", w której dowodzi, że francuski wódz miał problemy z układem moczowym już od trzeciego roku życia, zaś jego choroba miała wpływ na decyzje podejmowane w czasie bitew i ostatecznie doprowadziła do jego przedwczesnej śmierci. W 1840 r. jego zwłoki przewieziono do Paryża i złożono w sarkofagu, w Kościele Inwalidów.

Na zdjęciu: Obraz „Napoleon na tronie cesarskim" pędzla Jean-Auguste-Dominique Ingres, 1806 r., olej na płótnie. Musée de l'Armée, Hôtel des Invalides w Paryżu

Damian Szymon Nitecki
Prezes Towarzystwa Naukowego w Gniewkowie

11/05/2026

MINIONA 992 ROCZNICA ŚMIERCI MIESZKA II – 10 MAJA

Dokładnie 992 lata temu, bo 10 maja 1034 r., zmarł Mieszko II Lambert – drugi koronowany król Polski i syn Bolesława I Wielkiego/Wspaniałego/Chrobrego.
Jego rządy przypadły na jeden z najbardziej burzliwych momentów w historii wczesnego państwa Piastów. Po śmierci ojca odziedziczył rozległe państwo, ale także konflikty z sąsiadami i walkę o władzę wewnątrz dynastii.
Choć początkowo kontynuował politykę Bolesława I Wielkiego/Wspaniałego/Chrobrego, szybko musiał zmierzyć się z najazdami i kryzysem państwa. Utracił tron na rzecz przyrodniego brata Bezpryma, a po powrocie do kraju został zmuszony do rezygnacji z królewskiego tytułu i uznania zwierzchnictwa cesarza niemieckiego, Konrada II Salickiego/Starszego. Był to jeden z największych politycznych upadków w dziejach pierwszych Piastów.
Historycy podkreślają jednak, że Mieszko II był postacią znacznie bardziej złożoną, niż przez lata przedstawiano. Był świetnie wykształcony, znał łacinę i grekę, a kronikarze epoki uznawali go za jednego z najlepiej przygotowanych do rządzenia władców swojej epoki. Jego śmierć zapoczątkowała okres głębokiego kryzysu pierwszej monarchii wczesnopiastowskiej, który na kilka lat zachwiał fundamentami młodego państwa polskiego.

Na zdjęciu: Portret „Mieszko II" z cyklu „Poczet królów i książąt polskich" Jana Matejki. Wikimedia Commons

Damian Szymon Nitecki
Prezes Towarzystwa Naukowego w Gniewkowie

08/05/2026

ŚWIATOWY DZIEŃ REKONSTRUKCJI HISTORYCZNEJ – 14 KWIETNIA

Wszystkiego najlepszego drogie Koleżanki i Koledzy! ☺️

Na zdjęciu: Rekonstruktor historyczny Przemek Aleksander Panek w stroju francuskiego dyplomaty z okresu II Restauracji Burbonów z 1821 r. (czasy Ludwika XVIII)

Damian Szymon Nitecki
Prezes Towarzystwa Naukowego w Gniewkowie

08/05/2026

📚ŚWIATOWY DZIEŃ KSIĄŻKI I PRAW AUTORSKICH – 23 KWIETNIA📚

Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich to uroczystość obchodzona w ponad 100 krajach na całym świecie. To święto autorów, ilustratorów, wydawców książek, czytelników i czytelnictwa. W związku z tym zapraszamy Czytelników do wspólnego świętowania i udziału w quizie, a nagrodą jest nic innego jak... 📚KSIĄŻKA!📚

Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna w Gniewkowi serdecznie zaprasza!

Karolina Korzeń
Pracownik Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej w Gniewkowie
Aneta Kasperek
Skarbnik Towarzystwa Naukowego w Gniewkowie

08/05/2026

📚🌹 DZIEŃ BIBLIOTEKARZA I BIBLIOTEK🌹

📚8 maja obchodzimy Ogólnopolski Dzień Bibliotekarza i Bibliotek, który rozpoczyna „Tydzień Bibliotek” w całej Polsce. Święto to zostało zapoczątkowane przez Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich w 1985 r. W tym roku hasłem przewodnim wydarzenia jest „Biblioteka - świat w jednym miejscu". Jest to ogólnopolska akcja, która ma na celu pokazanie, jak wielką rolę odgrywają biblioteki w życiu społecznym, edukacji i kulturze. Wystarczy sięgnąć po książkę, by mieć cały świat na wyciągnięcie ręki. Tydzień Bibliotek to jednak nie tylko święto bibliotekarzy, ale również czytelników.

Aneta Kasperek
Skarbnik Towarzystwa Naukowego w Gniewkowie

03/05/2026

ROCZNICA UCHWALENIA KONSTYTUCJI 3 MAJA 1791 R.

Konstytucja 3 Maja 1791 r. to coś więcej niż szkolna data. To moment, w którym Rzeczpospolita Obojga Narodów próbowała się uratować, zanim było za późno.
Jest rok 1791. Rzeczpospolita Obojga Narodów jest osłabiona, pełna sporów i zależna od silniejszych sąsiadów. Kilkanaście lat wcześniej straciła już część terytorium w wyniku I rozbioru w 1772 r.. Coraz więcej ludzi rozumie, że jeśli nic się nie zmieni, kraj po prostu przestanie istnieć.
Wtedy pojawia się odważny pomysł: naprawić państwo od środka. Twórcy konstytucji chcą skończyć z chaosem politycznym, w którym jeden poseł mógł zablokować decyzje całego sejmu używając do tego celu „liberum veto". Wprowadzają bardziej uporządkowany system władzy, dają większe prawa mieszczanom i próbują choć częściowo poprawić sytuację chłopów.
Samo uchwalenie Konstytucji 3 Maja też nie było zwykłe. Zwolennicy reform wykorzystali moment, gdy ich przeciwnicy byli poza Warszawą. Decyzję podjęto szybko, w napiętej atmosferze, ale z poczuciem, że to ostatnia szansa.
Przez chwilę pojawiła się nadzieja. Ludzie wierzyli, że kraj się zmieni i zacznie działać sprawniej. Niestety, ta nadzieja nie trwała długo. Przeciwnicy reform zwrócili się o pomoc do obcych państw. Doszło do wojny, a zmiany zostały cofnięte. Później w 1795 r. w wyniku III rozbioru Rzeczpospolita Obojga Narodów zniknęła z mapy Europy.

Na zdjęciu: Obraz „Konstytucja 3 Maja 1791 r." Jana Matejki

Aneta Kasperek
Skarbnik Towarzystwa Naukowego w Gniewkowie

01/05/2026

SPOTKANIE DYSKUSYJNEGO KLUBU KSIĄŻKI dla DOROSŁYCH w MIEJSKO-GMINNEJ BIBLIOTECE PUBLICZNEJ w GNIEWKOWIE, 28.04.2026 r

We wtorek dnia 28.04.2026 r. w Miejsko-Gminnej Bibliotece Publicznej w Gniewkowie spotkali się członkowie Dyskusyjnego Klubu Książki dla Dorosłych. Toczyły się dyskusyjne na temat ostatnio przeczytanych przez klubowiczów książek. Na spotkaniu jak zawsze pojawili się członkowie Towarzystwa Naukowego w Gniewkowie, tj. jego prezes, Damian Szymon Nitecki i skarbnik, Aneta Kasperek. Prezes Towarzystwa Naukowego w Gniewkowie, Damian Szymon Nitecki opowiadał o trzech ostatnio przeczytanych przez siebie książkach. Wśród nich znalazły się: „Aleksander Wielki" P. Greena, „Klasztor Shaolin. Historia, religia i chińskie sztuki walki" M. Shahar i „Mitologia Japonii" J. Tubielewicz.
Pierwszą z książek przeczytanych przez Damiana Szymona Niteckiego była „Aleksander Wielki. Biografia" P. Greena. Jest to biografia jednego z najwybitniejszych wodzów w historii ludzkości, tj. Aleksandra III Wielkiego z dynastii Argeadów. Aleksander III Wielki - rozsądny polityk, który pewnego dnia uwierzył w swą boskość, wybitny dowódca, łączący umiarkowanie wpojone mu przez Arystotelesa z barbarzyńskimi obyczajami ojczystej Macedonii, człowiek wspaniałomyślny i szczodry, który w gniewie potrafił zabić najlepszego przyjaciela jak chociażby Klejtosa Czarnego. Jego krótkie, trzydziestotrzyletnie życie pozostaje jednym z najbardziej fascynujących epizodów historii świata starożytnego, od wieków rozpalając spory kolejnych pokoleń historyków. Kim naprawdę był ów charyzmatyczny wódz: megalomanem opętanym żądzą władzy, despotą porównywalnym z Hitlerem i Stalinem czy dalekowzrocznym monarchą, oddanym idei zjednoczenia ówczesnego świata? Peter Green przedstawia własną odpowiedź, kreśląc barwną i znakomicie udokumentowaną biografię Aleksandra III Wielkiego na tle przepychu i okrucieństwa jego czasów.
Drugą książką przeczytaną przez Damiana Szymona Niteckiego była „Klasztor Shaolin. Historia, religia i chińskie sztuki walki" M. Shahar. Jej autorem jest Meir Shahar. Jest on profesorem nadzwyczajnym studiów sinologicznych w Zakładzie Studiów Wschodnioazjatyckich Uniwersytetu Telawiwskiego. Książka opowiada jak wraz z nastaniem XXI w. klasztor Shaolin stał się bodaj najsławniejszą świątynią buddyjską na świecie. Nie zaważył na tym ani jego wkład w ewolucję chińskiego buddyzmu, ani zabytki sztuki, jakie zgromadził w trakcie swej trwającej piętnaście stuleci historii. Źródłem jego rozgłosu nie są nawet legendy łączące klasztor Shaolin z mitycznym założycielem buddyzmu chan (zen) – Bodhidharmą/Damo. Sława shaolińskiej świątyni obiegła świat z uwagi na jej rzekome powiązanie z chińskimi sztukami walki. Choć o klasztorze Shaolin pisano wiele w popularnych publikacjach, nie doczekaliśmy się jeszcze rzetelnego, syntetycznego opracowania naukowego w tym względzie. Praca ta wypełnia więc lukę wydawniczą i informacyjną. Książka poprzez rzetelną i trafną analizę problemu demitologizuje wiele poglądów związanych z rozwojem sztuk walki w Chinach, szczególnie buddyjskich form w klasztorze Shaolin. Prawdziwa gratka dla miłośników i badaczy historii sztuk walki. Łącząc krytycyzm badacza z pasją entuzjasty, Meir Shahar pokazuje, jak obfite – a niekiedy skąpe – wiadomości mamy na temat początków klasztoru Shaolin w V w. n.e., jego bliskich więzi z cesarzami z dynastii Tang (618–907), świetności jako instytucji religijnej i wojskowej za czasów dynastii Ming (1368–1644), a także nieufności ze strony państwa Qingów (1644–1911). To nader oryginalne opracowanie jest niezbędne dla zrozumienia zarówno dziejów, jak i sławy klasztoru Shaolin.
Trzecią książką przeczytaną przez Damiana Szymona Niteckiego była „Mitologia Japonii" J. Tubielewicz. Autorkę tej książki być może czytelnik będzie kojarzył z niezwykle przystępnej i ciekawej „Historii Japonii". Tym razem odkryjemy dzięki niej świat mitów i wierzeń Japonii. Podobnie jak w innych mitologiach również i japońska nie jest jednorodna i podległa przemianom. Związane one były z kolejnymi fazami religii. Pierwsza wiąże się z kultami shinto, kolejne z napływem buddyzmu, konfucjanizmu oraz taoizmu. Czytelnik pozna „Wysoką Równinę Niebios" („Takama-ga-hara"), będzie świadkiem zejścia japońskich bóstw (kami) na ziemię, założenia Cesarstwa Japonii oraz mitów o cesarzach japońskich. Pozna siedmiu bogów szczęścia oraz mieszkańców gór, wody i piekieł, czyli bogactwo bóstw i wyobrażeń o świecie. Książka J. Tubielewicz opowiada o kami takich jak: Amaterasu – bogini słońca, Susano-o – bóg burzy i wiatrów, Raiden – bóg piorunów, błyskawic, grzmotów, gromów, burzy i sztuk walki czy Fujin – bóg wiatrów. Ponadto wspomina o postaciach, które podbijały Archipelag Japoński. Wśród nich można wymienić Ninigiego, czyli wnuka Amaterasu, będącego protoplastą Japończyków i japońskiego rodu cesarskiego oraz Jimmu, który był legendarnym pierwszym cesarzem Japonii w latach 660-585 p.n.e. J. Tubielewicz opisuje również trzy święte japońskie boskie regalia. Są to:

– Ośmiogranne zwierciadło – Yata-no-kagami (八咫鏡); także nazwa Mafutsu-no-kagami (真経津の鏡); symbolizujące mądrość, które przechowywane w chramie Naikū należącym do Ise-jingū (najświętsze sanktuarium shintō), w prefekturze Mie;
– Miecz-Trawosiecz – Kusanagi-no-tsurugi (草薙の剣); także Ama-no-murakumo-no-tsurugi (天叢雲剣); symbolizuje odwagę; przechowywany w chramie Atsuta-jingū w Nagoi, a jego replika w Pałacu Cesarskim w Tokio;
– Szczęścionośne krzywulce – Yasakani-no-magatama (八尺瓊勾玉, 八尺瓊曲玉, 八坂瓊曲玉); symbolizujące życzliwość i czynienie dobra.

Książki przeczytane przez Damiana Szymona Niteckiego, który opowiadał o nich z właściwą dla siebie erudycją wzbudziły niemałe zainteresowanie klubowiczów. Wywołały one niezwykle burzliwą dyskusję. Spotkanie Dyskusyjnego Klubu Książki dla Dorosłych w dniu 28.04.2026 r. w Miejsko-Gminnej Bibliotece Publicznej w Gniewkowie oboje z Damianem Szymonem Niteckim uznajemy za niezwykle owocne i udane.

Do zobaczenia na kolejnym spotkaniu Dyskusyjnego Klubu Książki dla Dorosłych we wtorek dnia 19.05.2026 r.!

Aneta Kasperek
Skarbnik Towarzystwa Naukowego w Gniewkowie

30/04/2026

HISTORIA POLSKI WCALE NIE ZACZĘŁA SIĘ W GNIEŹNIE. GDZIE ZNAJDOWAŁA SIĘ PIERWSZA STOLICA PAŃSTWA PIASTÓW?

Ugruntowana tradycja mówi o Gnieźnie, jako kolebce państwa Piastów i pierwszej, symbolicznej stolicy (pra)Polski. Jest to jednak tradycja sztuczna i niewątpliwie fałszywa 👉👉
Gród Gniezno powstał dopiero ok. 940/941 r. Starsze od niego są grody Kalisz, Giecz i Grzybowo. Gród w Kaliszu-Zawodziu powstał już w latach 60.IX w. Gród Giecz powstał ok. 869 r. Natomiast gród Grzybowo powstał ok. 915 r. Gdzie zatem była kolebka państwa wczesnopiastowskiego? W Kaliszu-Zawodziu? Czy też może w Gieczu?

Na ilustracji: Mapa państwa wczesnopiastowskiego

Damian Szymon Nitecki
Prezes Towarzystwa Naukowego w Gniewkowie

Towarzystwo Naukowe w Gniewkowie

21/05/2026

15/05/2026

15/05/2026

11/05/2026

11/05/2026

08/05/2026

08/05/2026

08/05/2026

03/05/2026

01/05/2026

30/04/2026

Adres

Godziny Otwarcia

Telefon

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Skontaktuj Się Z Ta Organizacja

Skróty

Udostępnij

Kategoria

Poniedziałek	10:00 - 14:00
Wtorek	10:00 - 14:00
Środa	10:00 - 14:00
Czwartek	10:00 - 14:00
Piątek	10:00 - 14:00