03/08/2026
Przypominajka sprzed roku, ale bardzo ciekawa - minęło 50 lat od otwarcia RCN Konstantynów i zaraz minie 35 lat od osławionej katastrofy masztu, a tymczasem - co potrafi tranzystorowy następca, RCN Solec Kujawski? 💪
21 lipca 2025, Wyspy Owcze, środek dnia (!) i 225 kHz słyszane na antenie ferrytowej odbiornika Unitra R-603 Alicja (uwaga, wiatr! 😅). Ponad 1800 km od Solca Kujawskiego! 🤩 I to na kierunku, na którym sygnał jest słabszy - RCN Solec Kujawski, ze względu na niecentralne położenie względem środka kraju, emituje sygnał znacznie silniej w stronę Morza Czarnego 🧐 Co tu słychać dokładnie, i co w tym niezwykłego?
Słychać oczywiście muzykę z transmisji radiowej Jedynka - Program 1 Polskiego Radia (A3E - modulacja analogowa dwuwstęgowa z działającym układem DCC, dynamicznego sterowania poziomem częstotliwości nośnej). 🎙️ Jej słyszalna pulsacja nie jest jednak wynikiem działania systemu DCC - ten wybitnie oszczędzający prąd system działa bez takich efektów. Rozwiązanie zagadki: pora dnia ☝️☀️
Nagranie wykonano między 12 a 13 czasu lokalnego. To oznacza, że w momencie odbioru jonosfera Ziemi jest "w rozkwicie" - mamy silnie absorpcyjną warstwę D (na wysokości ok. 60 km) i odbijającą warstwę E (na wysokości ok. 100 km). Detektywistycznie, najbardziej prawdopodobne (najsilniejsze) scenariusze są dwa:
▶️Na Wyspy Owcze dotarła zarówno fala przyziemna, jak i jonosferyczna odbita od warstwy E i stłumiona przez warstwę D,
lub:
▶️Odbieramy tylko składniki fali jonosferycznej (fala zwyczajna i nadzwyczajna) odbite od warstwy E, stłumione przez warstwę D.
Fale te - przyziemna i jonosferyczna, lub same składniki fali odbitej przez jonosferę - nakładają się na siebie, tworząc słyszalną "pulsację". Ta "pulsacja" sygnału to tzw. fading (zaniki jonosferyczne) - w tym przypadku to tzw. zaniki selektywne, silnie nieregularne, zależne od lokalnego stanu jonosfery "po drodze" 🌊
Fading dla fal długich jest powolny i słyszalny na bardzo dużych dystansach - dokładnie, jak tu 🧐 Dla fal średnich pojawia się on na odległościach 10x krótszych od tej dla tego doświadczenia (i to jest uciążliwe bardzo!) 😨 Zaś dla fal krótkich fading wraz z częstotliwością systematycznie przyspiesza, tak, iż "pulsacja" często nie daje się już odróżnić od sygnału modulującego 😮
Oczywiście, z tych jonosferycznych zaników można wyciągać wnioski co do chwilowego stanu jonosfery ("pogody jonosferycznej") - to jeszcze ciekawsze aspekty badawcze 😁
Niezależnie od tego, prezentowany odbiór to oczywiście odbiór sygnału analogowego - sygnały cyfrowe z RCN Solec Kujawski, w tym flagowy e-CzasPL Radio, nie będą miały aż tylu trzasków, zakłóceń czy zaników, będąc z sukcesem stabilnie odbierane de facto na terenie Morza Północnego oraz na części Morza Norweskiego czy wschodniego Atlantyku 😮 Nie wspominając już o kole podbiegunowym północnym - odbiór w Kirunie, zarówno transmisji analogowej, jak i cyfrowej, skutecznie przeprowadzono w poprzednich latach (i to w warunkach industrialnych!) 😊
A to wszystko na tym "słabszym" kierunku nadawania... 😉
Powtarzając za Francuzami: C'est geniale, c'est digitale 😎
..a za Polskim Radiem:
Radio cyfrowe.
Nadaje więcej 😉
DRM - Digital Radio Mondiale
