13/08/2026
Ważna informacja: wyjątkowo w najbliższy czwartek 13 sierpnia nie ma spotkania stacjonarnego naszej grupy przy ul. Studziennej w Gliwicach. Spotkanie online odbędzie się normalnie
Jak oceniać siebie i innych
“Czy ocenianie innych jest błędem? Czy powinniśmy mieć nieoceniającą postawę wobec wszystkiego?
To niemożliwe. Powstrzymywanie się od oceny jest oceną. Powstrzymujesz się, bo dokonałeś oceny. Właściwym pytaniem nie jest, czy powinieneś oceniać. Tylko jaką wolą powinieneś kierować się przy ocenie: złą czy dobrą? W tym tkwi problem. Problemem nie jest ocena czy rozróżnianie - taka jest natura umysłu. Myśli są formą rozróżniania. Chcę tego, nie chcę tamtego. Ważniejszą kwestią jest to, czy myśli są motywowane złą wolą. Tego nie chcesz.
Jeśli próbujesz oceniać ludzi obiektywnie, to nie ma w tym nic złego. Ale jeśli oceniając czujesz się lepszy, stajesz się zarozumiały, uważasz, że inni są gorsi, masz poczucie świętej racji, odczuwasz nienawiść i irytację, masz złą wolę, to stanowi faktyczny problem. Nie dlatego, że masz oceniające myśli. Z tym się zgadzam, a z tym nie. Ciężej spojrzeć na to z tej perspektywy, bo jest ona osobista i mniej przyjemna. A także mniej jednoznaczna. Musisz stawić czoła swojej zarozumiałości. Łatwiej po prostu pozbyć się myśli. Nie będę oceniał. Wtedy poświęcasz swój intelekt, swój umysł. Masz nie oceniać niemoralnego, niezdrowego, zwiedzionego zachowania? Udawać, że jest w porządku? Bo nie wiesz, jak poradzić sobie z problemem, którego doświadczasz. To jest leniwe podejście.
Musisz rozpoznać, że umysł ocenia i będzie oceniał. Wybiera, rozróżnia. Poczucie wyższości jest prawdziwym problemem. Więc nie czuj się lepszy ze względu na swoje myśli. Nie karm ich, nie podtrzymuj ich, nie poddawaj się im. Czy czujesz złą wolę przez swoje myśli? Nie zapraszaj ich, nie podtrzymuj ich, nie ulegaj im. Wtedy masz po prostu myśli. Jeśli ta myśl była motywowana tylko złą wolą, to gdy usuniesz złą wolę, myśl zniknie. Jeśli myśl była tylko rozpoznaniem stanu faktycznego, związanego z czyimś zachowaniem, to zła wola zniknie, ale rozpoznanie rzeczywistości nie zniknie. Oni zachowują się jak głupi, niemoralni ludzie, nie chcę się z nimi bratać. Życzę im jak najlepiej. Nie mam w stosunku do nich żadnej złej woli czy nienawiści. Nie życzę im krzywdy, jakby powiedział Buddha. Ale to nie znaczy, że nie rozróżniam różnych rodzajów zachowań. Różnych rodzajów ludzi. Różnych systemów wartości w świecie
Czyli powinienem rozróżniać, co jest zdrowe, a co niezdrowe? Nie wypierać, że coś jest uwiązaniem?
Dokładnie, weź za to odpowiedzialność. Jesteś odpowiedzialny za swoje uczucia względem zdrowych lub niezdrowych rzeczy. Twoje uczucia prowadzą do czynów. Czy powściągasz swoje uczucia, czy ulegasz im? Ludzie pełni irytacji i złej woli myślą, że mają rację i uważają to za zdrowe. Nawet jak masz rację, to nie uzasadnia złej woli. To zachowanie jest złe same w sobie, kropka. Wyższościowa postawa i wynikająca z tego zła wola nigdy nie są uzasadnione.
Jak mówił Buddha, gdyby bandyci zabijali cię przez odcinanie kończyn po kawałku, co jest niczym nieuzasadnionym okrucieństwem, jeśli masz złą wolę w stosunku do nich, nie wypełniasz Dhammy. To nie znaczy, że to w porządku, że cię zabijają. To nieprzyjemne. Ale twoja nienawiść do nich to osobna kwestia. Tylko osoba, która nie wypełnia Dhammy, będzie miała złą wolę. Zawsze jesteś odpowiedzialny za pasję, złą wolę, rozproszenie, ułudę. Niezależnie od okoliczności, które wywierają presję. “
Fragment publikacji „Mowy Dhammy”- Mowa 21 “Jak oceniać siebie i innych”
„Mowy Dhammy” to zbiór transkrypcji materiałów publikowanych na kanale Hillside Hermitage PL w okresie od marca 2025 do marca 2026. Publikacja powstała w całości dzięki pracy niezależnych ochotników z polskiej społeczności
Link do pobrania: https://theravada.szczecin.pl/hhpl
W czwartek (13.08.2026) przypada duża uposatha.
Jest to kolejna okazja do podjęcia praktyki wyrzeczenia i spędzenia
tego dnia na praktykowaniu ośmiu wskazań oraz kontemplacji nauk Buddhy. Tradycja dni uposatha przetrwała do dziś dzięki tym, którzy ją kultywują, aspirując do rozwinięcia pełni ludzkiego potencjału.
