Instytut Metropolitalny

Wskazówki dojazdu Strona internetowa Kontakt: organizacja

Instytut Metropolitalny Doradztwo eksperckie Instytutu Metropolitalnego opiera się na badaniach naukowych prowadzonych na obszarze nauk społecznych oraz urbanistycznych.

Instytut Metropolitalny to think-tank wykonujący działalność w sferze polityk miejskich i w tym zakresie wspierający organy administracji rządowej oraz organy jednostek samorządu terytorialnego. Instytut Metropolitalny to THINK TANK wykonujący działalność w sferze polityk miejskich (polityki ustrojowej, rozwoju, przestrzennej, rewitalizacyjnej, społecznej) i w tym zakresie wspierający organy administracji rządowej oraz organy jednostek samorządu terytorialnego.

IM patronem Gdyńskiej Konferencji UrbanistycznejGdyńska Konferencja Urbanistyczna. Sto lat miasta z morza i marzeń | 21-...
20/10/2026

IM patronem Gdyńskiej Konferencji Urbanistycznej

Gdyńska Konferencja Urbanistyczna. Sto lat miasta z morza i marzeń | 21-22 października 2026 | Gdyńskie Centrum Filmowe im. Leszka Kopcia

Jak planować miasta odpowiadające na współczesne wyzwania? Jak zmieniają się narzędzia planowania przestrzennego i w jaki sposób kształtować przyszłość miast z poszanowaniem ich dziedzictwa, tożsamości, środowiska?

W dniach 21-22 października 2026 r. w Gdyńskim Centrum Filmowym im. Leszka Kopcia w Gdyni odbędzie się „Gdyńska Konferencja Urbanistyczna. Sto lat miasta z morza i marzeń”

Wydarzenie wpisuje się w obchody 100-lecia Gdyni i zgromadzi ekspertów zajmujących się rozwojem współczesnych miast. Konferencja jest okazją do wymiany wiedzy i doświadczeń oraz dyskusji nad wyzwaniami stojącymi przed współczesnymi miastami.

Komentarz do uroczystej, „metropolitalnej” sesji Rady Miasta Gdańska pióra prof. Jakub Szlachetko.👇👇
12/10/2026

Komentarz do uroczystej, „metropolitalnej” sesji Rady Miasta Gdańska pióra prof. Jakub Szlachetko.👇👇

Zdaniem prof. Jakuba Szlachetki, pełnomocnika ds. przekształcenia Stowarzyszenia Obszar Metropolitalny Gdańsk-Gdynia-Sopot w związek metropolitalny pierwszy rok funkcjonowania związku nie powinien być czasem mnożenia inicjatyw, lecz budowania solidnych fundamentów. Sprawdź ⬇

Metropolia Gdańsk-Gdynia-Sopot Miasto Gdańsk

🏙️ Prawo (do) metropoliiW ciągu ostatnich kilku lat Przewodniczący Rady Instytutu Metropolitalnego Jakub Szlachetko miał...
05/10/2026

🏙️ Prawo (do) metropolii

W ciągu ostatnich kilku lat Przewodniczący Rady Instytutu Metropolitalnego Jakub Szlachetko miał sposobność czynnie uczestniczyć w kilku przedsięwzięciach związanych ze zmianami w systemie samorządu terytorialnego - m.in. w pracach nad ustawą o związku metropolitalnym w województwie pomorskim, a także w przygotowaniu projektu ustawy o zrównoważonym rozwoju miast i ich obszarów funkcjonalnych. Jeden z tych dokumentów stał się prawem obowiązującym, drugi jest obecnie procedowany w ramach rządowego procesu legislacyjnego. To duże zmiany o charakterze ustrojowym – dotyczące systemu samorządu terytorialnego, a szerzej: administracji publicznej. I właśnie o nich chcielibyśmy tym razem porozmawiać w sposób naukowy i ekspercki.

Stąd konferencja z cyklu MEGApolis pt. „Prawo (do) metropolii”, organizowana przez Instytut Metropolitalny oraz Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego, pod patronatem honorowym Stowarzyszenia Obszar Metropolitalny Gdańsk–Gdynia–Sopot.

📅 23 października
⏰ 9:00–15:00
📍 Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego
Serdecznie zapraszamy!

🔹 PROGRAM KONFERENCJI
Konferencja z cyklu MEGApolis: „Prawo (do) metropolii”

I. Sesja inauguracyjna (start 9:00)
- dr hab. Zygmunt Frankiewicz – Senator Rzeczypospolitej Polskiej
- dr hab. Jakub Szlachetko, prof. UG – Przewodniczący Rady Instytutu Metropolitalnego, Uniwersytet Gdański”, Samodzielność, elastyczność, oszczędność. Założenia konstrukcyjne związków metropolitalnych i rozwojowych”
- dr hab. Dawid Sześciło – Uniwersytet Warszawski, „Związki metropolitalne jako punkt wyjścia do przebudowy systemu samorządu i podziału terytorialnego?”

II. Sesja metropolitalna
Referaty:
- dr hab. Jakub Szlachetko, prof. UG – Przewodniczący Rady Instytutu Metropolitalnego, Uniwersytet Gdański, „Pomorski a śląski związek metropolitalny. Podobieństwa, a przede wszystkim różnice”
- dr Roman Marchaj – Uniwersytet Śląski w Katowicach”, Doświadczenia Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii jako przesłanka zmian ustawowych”
- dr Michał Beim – Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, „Związek metropolitalny jako organizator publicznego transportu zbiorowego: uwarunkowania prawne, polskie doświadczenia oraz najlepsze case studies”
- dr Jakub Bryła – Uniwersytet Śląski w Katowicach”, Porozumienie jako instrument przekazania zadania publicznego związkowi metropolitalnemu. Doświadczenia Miasta Gliwice z przekazania zadania w zakresie dowozu dzieci i młodzieży do placówek oświatowych”

Panel dyskusyjny:
„Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia i Pomorski Związek Metropolitalny – prekursorzy rozwiązań metropolitalnych”
- Tomasz Augustyniak- Wiceprezydent Miasta Gdyni
- Michał Banacki - Zastępca Prezydentki Miasta Sopotu
- Michał Glaser – Prezes Zarządu Stowarzyszenia Obszaru Metropolitalnego Gdańsk–Gdynia–Sopot
- Jacek Woźnikowski – Dyrektor Departamentu Rozwoju Społeczno-Gospodarczego i Współpracy, Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia

III. Sesja miejska
Referaty:
- dr Radomir Matczak – Dyrektor Departamentu Rozwoju Regionów, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, „Dlaczego (nie) potrzebujemy ustawy o ZRMiOF z punktu widzenia polityki regionalnej?”
- dr hab. Igor Zachariasz, prof. UEK – Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, „Publiczny transport zbiorowy – podstawowe zadanie władz obszaru miejskiego”
- dr hab. Łukasz Mikuła, prof. UAM – Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, „Model planowania dla związków rozwojowych – dylematy, wyzwania, możliwości”
- dr Justyna Przedańska – Uniwersytet Gdański, „Samodzielność miasta bez samowystarczalności w przestrzeni metropolitalnej”
- Krzysztof Chmieliński – Radca, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej

Panel dyskusyjny:
- Anna Aleksandrzak – Dyrektorka Biura Stowarzyszenia Metropolia Poznań
- Bartłomiej Matura – Dyrektor Wydziału Wsparcia Doradczego Miast i Aglomeracji, Departament Rozwoju Miast i Aglomeracji, Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego
- Łukasz Medeksza – Zastępca Dyrektora Departamentu Strategii i Zrównoważonego Rozwoju, Urząd Miejski Wrocławia
- dr hab. Dorota Perło, prof. UwB – Dyrektorka Biura Stowarzyszenia Białostockiego Obszaru Funkcjonalnego, Uniwersytet w Białymstoku

📣 Do zobaczenia 23 października na WPiA UG!

👉 Udział w konferencji jest bezpłatny. Link do rejestracji znajdziecie w komentarzu pod postem.

🔗 W komentarzach znajdziecie również link do wydarzenia na Facebooku, gdzie publikowane są szczegóły i aktualności dotyczące konferencji.

23/09/2026

"Samorządowcy z Wrocławia i 50 gmin tworzących Wrocławski Obszar Metropolitalny chcą uchwalenia ustawy metropolitalnej, która sformalizuje ich współpracę. Wzorem ma być dokument przyjęty w tym roku dla Pomorza. Ma to przynieść dodatkowe dochody m.in. na planowanie przestrzenne i transport."

Pomorze inspiruje i przeciera szlaki!

Rozkład jazdy już powstał. Trasa, którą ma pojechać, jeszcze nie.Kolejowa Metropolia Pomorska 2035, odcinek 3/8. Instytu...
09/09/2026

Rozkład jazdy już powstał. Trasa, którą ma pojechać, jeszcze nie.

Kolejowa Metropolia Pomorska 2035, odcinek 3/8. Instytut Metropolitalny.

Horyzontalny Rozkład Jazdy z odcinka 1 to plan siatki połączeń na rozkład 2035. Zintegrowana Sieć Kolejowa (ZSK), zaprezentowana 15 czerwca 2026 r., to plan infrastruktury pod tę siatkę: 4700 km nowych linii do 2050, ułożonych w 19 magistral w miejsce dawnych 12 „szprych".

Kolej dużej prędkości ma dowieźć na Pomorze magistrala nr 2, CMK-Północ: przedłużenie Centralnej Magistrali Kolejowej od nowego lotniska centralnego (CPK) w stronę Trójmiasta. Sama linia ma omijać centra miast; Płock i Włocławek dostaną łącznice do stacji. Cel to przejazd z Warszawy do Gdańska w około 100 minut.

Tylko jeden odcinek trasy ma już ustalony dokładny przebieg. Trasa od lotniska do Płocka i Włocławka ma wybrany wariant inwestorski od sierpnia 2024. Odcinek środkowy, w rejonie Torunia, Port Polska dopiero przeprojektowuje, by objąć aglomerację bydgosko-toruńską. Wariant i termin poznamy po analizach. Odcinek Grudziądz–Gdańsk, ten, który faktycznie doprowadza kolej do Trójmiasta, jest na etapie rozszerzonego studium (STEŚ-R). Nie ma ani przebiegu, ani daty.

Pomysł ma pół wieku. Odgałęzienie magistrali przez Płock do Gdańska planowano w latach 70., prace przerwano dekadę później. Wracał wariant kończący linię w Warlubiu, na obciążonej towarowo magistrali węglowej, zamiast nowych torów do Gdańska. Wiceminister infrastruktury odrzucił go publicznie w 2022.

Znajome z poprzednich odcinków. Plany ogólne gmin czekały na ustawowy termin. PKM Południe czeka na unijne dofinansowanie. Teraz kolej dużej prędkości do Trójmiasta czeka na wybór trasy. Za każdym razem ta sama kolejność: najpierw miejsce stacji, potem co wokół niej zbudować.

Drugi wątek pomorski wygląda inaczej. Magistrala Bałtycka, korytarz Gdynia–Słupsk–Szczecin, w większości biegnie po śladzie linii nr 202. Przebieg przesądzony od dawna, prace do Lęborka już trwają.

Rozkład jazdy można ogłosić w rok. Trasa, która ma go unieść, powstaje kilkanaście lat i wciąż nie wie, którędy pójdzie.

W następnym odcinku: PKM Południe, linia nr 201 i Pakt Kolejowy dla Pomorza – kręgosłup czy puzzle.

Stację można zbudować, ale jej otoczenie kształtuje się przez dekady.Kolejowa Metropolia Pomorska 2035, odcinek 2/8.31 s...
21/08/2026

Stację można zbudować, ale jej otoczenie kształtuje się przez dekady.

Kolejowa Metropolia Pomorska 2035, odcinek 2/8.

31 sierpnia 2026 r. tracą moc studia gmin. Zastąpią je plany ogólne, czyli akty prawa miejscowego określające strefy, funkcje i parametry zabudowy.

Od 1 września gmina bez planu ogólnego nie uchwali ani nie zmieni planu miejscowego i nie wyda decyzji o warunkach zabudowy w nowym postępowaniu. Teraz powstają ramy rozwoju na kolejne lata.

Równolegle na poziomie krajowym i wojewódzkim powstają plany rozwoju kolei na Pomorzu w perspektywie 2035 i 2050 roku. Oba procesy powstają jednak osobno. Plany kolejowe określają linie, częstotliwości i węzły, a gminy, to co może powstać wokół nich.

Sam przystanek nie tworzy miasta. W promieniu kilometra mogą powstać mieszkania, szkoły, usługi i miejsca pracy albo magazyny i zabudowa bez dogodnego dojścia. Plan ogólny nie zaprojektuje placu przed dworcem, ale może stworzyć warunki dla lokalnego centrum albo utrudnić jego rozwój.

Dlatego trzeba pytać: czy dopuszczono mieszkania, usługi i funkcje publiczne, a parametry zabudowy pozwalają wykorzystać kolej? Czy do stacji łatwo dotrzeć pieszo, rowerem i transportem publicznym?

Analiza projektu planu ogólnego wokół przystanku Rumia Biała Rzeka wskazuje przy nim strefy usługową, gospodarczą i otwartą, obejmującą TPK. Strefę wielofunkcyjną z zabudową mieszkaniową wielorodzinną oddziela od przystanku strefa komunikacyjna głównej drogi. W stronę kolei prowadzi jednak klin strefy zieleni i rekreacji. Miasto planuje tu też węzeł integracyjny z parkingiem, zatokami autobusowymi i ciągami pieszo-rowerowymi. Projekt zawiera dobre rozwiązania, ale nie wykorzystuje w pełni potencjału terenów położonych bezpośrednio przy przyszłym przystanku.

Tworzony związek metropolitalny może koordynować transport i politykę przestrzenną, ale plany ogólne nadal uchwalają gminy. Jego pierwszym zadaniem powinien być przegląd planów wokół obecnych i przyszłych stacji: wskazanie konfliktów, rezerw i miejsc wymagających zmian.

Rozkład jazdy można zmienić w rok. Źle zaplanowane otoczenie stacji zostaje na dziesięciolecia.

W następnym odcinku: co ZSK i HRJ oznaczają dla Pomorza, w tym CMK-Północ.

Wczoraj odbyło się pierwsze z cyklu otwartych spotkań konsultacyjnych z mieszkańcami dotyczących utworzenia związku metr...
19/08/2026

Wczoraj odbyło się pierwsze z cyklu otwartych spotkań konsultacyjnych z mieszkańcami dotyczących utworzenia związku metropolitalnego w województwie pomorskim. Spotkanie było okazją, żeby szerzej porozmawiać o tym, co w praktyce oznacza powstanie związku metropolitalnego i jak będzie wyglądał cały proces jego tworzenia.

Na początku przedstawiono proces legislacyjny i wybrane aspekty ustawy, w tym ustrój związku metropolitalnego, zakres jego działania oraz mechanizm finansowania. Najważniejszą częścią spotkania była jednak otwarta dyskusja z mieszkańcami. Pytań było naprawdę dużo i dotyczyły bardzo różnych spraw.

To dopiero początek rozmów. Metropolia planuje kolejnych dziewięć spotkań w powiatach członkowskich, podczas których mieszkańcy będą mogli poznać szczegóły, zadawać pytania i zgłaszać swoje uwagi. Terminy i miejsca kolejnych konsultacji są publikowane na stronie internetowej oraz w mediach społecznościowych Stowarzyszenia Obszar Metropolitalny Gdańsk–Gdynia–Sopot.

Warto przyjść i wziąć udział w dyskusji — powstanie związku metropolitalnego będzie miało znaczenie dla funkcjonowania całej naszej metropolii i jej mieszkańców.

🏙️ Drugi związek metropolitalny w Polsce powstaje. Historia dzieje się na naszych oczach!Dnia 31 lipca br. weszła w życi...
18/08/2026

🏙️ Drugi związek metropolitalny w Polsce powstaje. Historia dzieje się na naszych oczach!

Dnia 31 lipca br. weszła w życie ustawa o związku metropolitalnym w województwie pomorskim. Dziś Walne Zebranie Członków Stowarzyszenia Obszar Metropolitalny Gdańsk-Gdynia-Sopot podjęło uchwałę wyrażającą zgodę na przekształcenie Stowarzyszenia w związek metropolitalny. Tym samym uruchomiona została pionierska procedura przekształceniowa, opracowana przez prof. Jakub Szlachetko - przewodniczącego Rady Instytutu Metropolitalnego.

To ważny krok dla Pomorza i lokalnej samorządności. Przed nami kolejne działania, które mają doprowadzić do powstania drugiego w Polsce związku metropolitalnego. Metropolia staje się faktem. Krok po kroku. 🤝

Serdecznie zapraszamy do udziału w inauguracyjnej konferencji z cyklu MEGApolis: "Prawo (do) metropolii"!Cykl MEGApolis ...
12/08/2026

Serdecznie zapraszamy do udziału w inauguracyjnej konferencji z cyklu MEGApolis: "Prawo (do) metropolii"!

Cykl MEGApolis został stworzony jako przestrzeń merytorycznej debaty o przyszłości polskich metropolii – miejsce spotkania przedstawicieli świata nauki, ekspertów, praktyków oraz samorządowców, którzy wspólnie poszukują odpowiedzi na najważniejsze wyzwania związane z rozwojem obszarów metropolitalnych.

Inauguracyjna konferencja MEGApolis: Prawo (do) metropolii będzie poświęcona prawnym, ustrojowym i instytucjonalnym aspektom funkcjonowania metropolii. Punktem wyjścia do dyskusji będą pytania o to, czy obecne rozwiązania prawne odpowiadają potrzebom współczesnych obszarów metropolitalnych, jakie kompetencje powinny posiadać metropolie oraz w jaki sposób prawo może skuteczniej wspierać ich rozwój i wzmacniać współpracę samorządową.

Do udziału zaproszeni zostali przedstawiciele środowiska naukowego, eksperci, praktycy oraz liderzy samorządowi, którzy podzielą się doświadczeniami, wynikami badań i dobrymi praktykami, tworząc przestrzeń do rzeczowej i inspirującej debaty.

Mamy nadzieję, że konferencja MEGApolis: Prawo (do) metropolii stanie się początkiem cyklu wydarzeń wyznaczających kierunki debaty o rozwoju metropolii w Polsce oraz sprzyjających budowaniu współpracy pomiędzy nauką, administracją publiczną i samorządem.

Serdecznie zapraszamy do udziału. Szczegóły niebawem!

Adres

Ulica Wita Stwosza 23
Gdansk
80-312

Strona internetowa

Powiadomienia

Bądź na bieżąco: wyślemy Ci e-mail, gdy Instytut Metropolitalny opublikuje nowości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu, a subskrypcję możesz anulować w dowolnym momencie.

Kontakt: Organizacja

Wyślij wiadomość do Instytut Metropolitalny:

Skróty

Udostępnij