21/09/2026
Jednego dnia z łatwością czyta całą czytankę, wiąże buty i bez trudu liczy do dziesięciu, a drugiego dnia patrzy na te same litery, jakby widziało je pierwszy raz w życiu.
Wtedy w głowie rodzica lub nauczyciela często pojawia się myśl: przecież wczoraj to umiał, nie skupia się, albo robi to na złość. Ale w FASD jedno z największych wyzwań to tzw. zmienne funkcjonowanie. Mózg dziecka z FASD nie zapomina ze złośliwości. Uszkodzenia struktur odpowiedzialnych za pamięć roboczą i transfer informacji sprawiają, że:
• ścieżka do danej umiejętności bywa danego dnia zablokowana przez przeciążenie sensoryczne, zmęczenie lub stres,
• to, co zostało przyswojone wczoraj, dziś może wymagać przypomnienia od podstaw,
• umiejętność nie znika na zawsze po prostu dostęp do niej bywa chwilowo utrudniony.
Co pomaga, gdy przychodzi „trudniejszy dzień”?
👉 nie sprawdzaj na siłę - słowa „przecież wczoraj wiedziałeś” tylko potęgują lęk i poczucie bezradności u dziecka
👉 podaj podpowiedź bez oceniania - powiedz spokojnie: zapomniałeś? to niic nie szkodzi, zrobimy to jeszcze raz razem
👉 wspieraj się obrazkami i schematami, pamięć wzrokowa i stałe instrukcje krok po kroku zdejmują z głowy dziecka ogromny ciężar
Dziecko nie potrzebuje ciągłego udowadniania, co potrafi, ale potrzebuje dorosłego, który rozumie, że każdy dzień może przynieść inne możliwości.