11/09/2026
Anna LIpowska- Teutsch jest niezależną badaczką oraz działaczką społeczną. Jej książki, dotyczące doświadczana przemocy, zapobiegania jej oraz leczenia następstw należą do kanonu podręczników akademickich. Jej współpraca z rozmaitymy instytucjami oraz organizacjami, zajmującymi się przeciwdziałaniem przemocy i pomocy ofiarom przemocy sprawiła, że jest ona szeroko znana i ceniona.
Anna Lipowska-Teutsch urodziła się w 1944 roku w Grodzisku Mazowieckim w rodzinie dotkniętej bolesnymi stratami wojennymi. Studia podjęła w Krakowie, kończąc w 1969 roku psychologię na Uniwersytecie Jagiellońskim. Przez następne ponad dziesięć lat pracowała w zespole psychiatrów pod kierunkiem prof. Kępińskiego, co było dla niej doświadczeniem formującym dla dalszej pracy zawodowej. Przez kolejne dziesięć lat w Zakładzie Toksykologii UJ udzielała wsparcia osobom po próbach samobójczych. Zetknęła się tam z bezmiarem bezradności kobiet - ofiar przemocy domowej. W tamtych czasach przemoc domowa była tematem tabu. Nie tylko nie istniał skuteczny system zapobiegania jej i wspierania ofiar, lecz nawet w gronie najbliższych doświadczana przemoc stygmatyzowała ofiarę, a nie sprawcę. Hanka była współinicjatorką badań nad koncepcją interwenncji kryzysowej, czyli rozbudowanego systemu wykrywania przemocy, w szczególnośi przemocy domowej oraz sposobu skutecznego, rozbudowanego wsparcia dla ofiar, obejmująego zarówno pomoc psychiczną, jak i prawną oraz bytową.
Anna Lipowska-Teutsch nie poprzestała na teorii, lecz jednocześnie przekuwała ją w działanie: była współtwórczynią Ośrodka Interwencji Kryzysowej, prowadziła też pierwsze Schronisko dla Ofiar Przemocy, opierające się na zasadzie upodmiotowiana ofiar przemocy domowej poprzez wspieranie w odzyskiwaniu swojej godności i w braniu swojego życia w swoje ręce.
Koncepcja interwencji kryzysowej okazała się przydatna i realnie działająca. WYpełniała skutecznie lukę w systemie pomocy społecznej. Hanka wspierała rozbudowę ośrodków interwencji kryzysowej, a także uczestniczyła w tworzeniu programu studiów podyplomowych z interwencji kryzysowej i w kształceniu kolejnych pokoleń interwentów i interwentek kryzysowych.
Kolejnymi obszarami zainteresowań i interwencji stały się osoby narażone na prześladowania z powodu przynależności do określonych grup. I znów, Anna LIpowska-Teutsch nie tylko pisała o "przestępstwach motywowanych uprzedzeniami", lecz bezpośrednio wspierała te osoby, pomagając im najpierw opowiedzieć ich historię, a potem wyjść poza niegatywne doświadczenia i zacząć nowe życie. W siedzibie organizacji, którą współzakładała i której była wieloletnią prezeską. w T owarzystwie Interwencji Kryzysowej w Krakowie przy ul. Krakowskiej 19, swoje miejsce znajdowały zarówno kobiety-ofiary przemocy, jak i geje, osoby transseksualne, uchodżcy, Romowie i wszyscy inni, doswiadczający przemocy z racji przynależenia do jakiejść grupy, aktualnie uchodzącej za gorszą. Hanka współpracowała w tym zakresie z różnymi innymi organizacjami, w tym z Centrum Praw Kobiet, z NEWW, eFKą i innymi.
Dla tych osób, które z bliska widziały pracę Hanki lub które brały udział w realizowanych przez nią projektach, chorakterystyczny był niezwykle wyostrzony słuch Hanki na głosy wszystkich, jak mówił poeta, "poniżonych i bitych". Dla sprawców natomiast miała - szlachetny gniew, którym nas pozytywnie zarażała. a który nas cucił i podnosił. I niech już tak zawsze będzie
autorka: Sławomira Walczewska.
