02/12/2025
Światowy Dzień Walki z Uciskiem – dzień, w którym stajemy po stronie tych, którym odebrano głos
Ucisk nie zawsze wygląda tak samo. Czasem to krzyk, który ma przestraszyć.
Czasem to cisza, która ma złamać.
Czasem to kontrola, która z czasem staje się codziennością.
A czasem subtelne słowa – powtarzane tak długo, aż człowiek zacznie w nie wierzyć.
Ucisk to każda forma działania, która odbiera drugiej osobie wolność, poczucie godności, możliwość decydowania o sobie.
Może przybierać formę przemocy domowej, psychicznej, ekonomicznej, manipulacji, wyśmiewania, izolowania, zastraszania czy wykorzystywania przewagi.
Właśnie dlatego Światowy Dzień Walki z Uciskiem to tak ważny moment – przypomina nam, że są wśród nas osoby, którym każdego dnia ktoś próbuje odebrać głos.
Osoby, które zmagają się z lękiem i poczuciem bezsilności.
Osoby pokrzywdzone przestępstwem, które często słyszą:
„Przesadzasz”, „Nie mów nikomu”, „To twoja wina”, „Nikt ci nie uwierzy.”
To także ucisk.
I z tym również musimy walczyć.
⭐ Solidarność zamiast milczenia
Dziś chcemy przypomnieć, że:
• każdy ma prawo do bezpieczeństwa i szacunku,
• każdy ma prawo do bycia wysłuchanym,
• każdy ma prawo do życia bez strachu,
• każdy ma prawo szukać pomocy,
• każdy ma prawo mówić własnym głosem.
Walka z uciskiem nie dzieje się tylko w wielkich działaniach.
Dzieje się w małych gestach: w tym, że uwierzymy komuś, kto opowiada o swojej krzywdzie; w tym, że zareagujemy na przemoc; w tym, że nie odwrócimy wzroku, kiedy widzimy niesprawiedliwość.
To, co dla jednych jest drobiazgiem, dla innych może być pierwszym krokiem do odzyskania wolności.
⭐ Dla osób pokrzywdzonych przestępstwem
Ucisk sprawcy często nie zaczyna się od przemocy fizycznej.
Zaczyna się od prób zastraszenia, izolowania, kontrolowania, odbierania odwagi i poczucia wartości.
Dlatego tak ważne jest, by wiedzieć:
Nie jesteś sam/a.
Jest pomoc.
Twoja historia ma znaczenie.
Twoje bezpieczeństwo jest ważne.
⭐ Nasza wspólna odpowiedzialność
W Światowy Dzień Walki z Uciskiem przypominamy sobie, że prawdziwa zmiana zaczyna się wtedy, kiedy przestajemy milczeć.
• Reagując – chronimy.
• Wspierając – wzmacniamy.
• Słuchając – dajemy nadzieję.
• Mówiąc – przełamujemy tabu.
Ucisk trwa tam, gdzie panuje cisza.
Wolność zaczyna się tam, gdzie pojawia się solidarność.
Dzięki uprzejmości Pana Sławomira Poniatowskiego udostępniamy filmik pt. „Światowy Dzień Walki z Uciskiem – materiał dla Okręgowego Ośrodka Pomocy Pokrzywdzonym Przestępstwem”
Link do materiału: https://www.youtube.com/watch?v=2yJ4mm6mzUQ
W swoim materiale Sławomir Poniatowski podkreśla, jak ważne jest zauważanie tych, których głos został przytłumiony przez strach, zależność, przemoc lub manipulację. Film w prosty, ale mocny sposób pokazuje, że ucisk nie zawsze jest widoczny – często dzieje się po cichu, w czterech ścianach, w relacjach opartych na kontroli i dominacji.
Materiał przypomina, że osoby pokrzywdzone przestępstwem często mierzą się nie tylko z traumą, ale również z próbą odebrania im prawa do mówienia o tym, co je spotkało. Poniatowski zwraca uwagę, jak ważną rolę odgrywają instytucje, specjaliści i świadkowie – każdy, kto może pomóc przełamać ciszę i przywrócić poczucie sprawczości.
To film, który wzmacnia, edukuje i zachęca do reagowania.
Bo ucisk trwa tak długo, jak długo milczymy.
A pomoc zaczyna się w chwili, gdy ktoś powie: „Widzę Cię. Wierzę Ci. Jesteś ważny/a.”