19/02/2023
Dla psychiki dziecka rozstanie lub rozwód rodziców to często trauma na całe życie! (nie dotyczy sytuacji patologicznych). Cierpią jeszcze bardziej, gdy jeden z rodziców celowo ogranicza swobodne kontakty lub uniemożliwia pełne wychowywanie się dziecka z drugim rodzicem. Taka izolacja oraz alienacja dziecka od drugiego rodzica i zmuszanie dziecka do życia bez drugiego rodzica zawsze wpływa negatywnie na rozwój dziecka.
Realia mamy takie, że po rozstaniu 💔 rodziców dziecko zazwyczaj zostaje z mamą 👩👧👦. Czy jednak w takiej sytuacji relacja z ojcem 👨👧👦 (niemieszkającym z dzieckiem na co dzień) traci na znaczeniu❓ Czy samo wspieranie finansowe dziecka wystarczy❓ Czy ważniejsze jest to, ile czasu dziecko spędza z tatą, z którym na co dzień nie mieszka, czy też jakoś więzi emocjonalnej między nimi❓
Na przestrzeni kilku dekad zrealizowano ponad 50 badań na ten temat. Ja dziś chciałbym Ci przybliżyć wnioski płynące z metaanalizy wszystkich tych badań, która zbiera zaobserwowane efekty i pozwala nam wyciągnąć wnioski na podstawie danych pochodzących od niemal 30 tys. rodzin! Metaanalizę tę zrealizowały dwie badaczki z USA 🇺🇸 – prof. Kari Adamsons i prof. Sara H. Johnson. Wyniki swoich analiz opublikowały w Journal of Family Psychology.
🛠 METODOLOGIA
👉 w metaanalizie uwzględniono 52 badania z lat 1983-2006
👉 we wszystkich tych badaniach udział wzięło łącznie 26 905 rodzin.
👉 analizie poddano pięć aspektów zaangażowania ojców (udział w codziennej opiece i wychowaniu, bliskość emocjonalna, ilość spędzanego czasu i rozmów, wsparcie finansowe, „różnorodne zaangażowanie”) oraz zbiorczy wskaźnik agregujący wszystkie te rodzaje.
👉 dobrostan dziecka analizowano zarówno na poziomie ogólnego wskaźnika agregującego wyniki dot. różnych aspektów funkcjonowania dziecka, jak i poszczególnych obszarów (dobrostan emocjonalny, rozwój poznawczy i osiągnięcia szkolne, problemy behawioralne, relacje społeczne).
👉 metaanaliza polega (w uproszczeniu) na tym, że „zbiera się” się współczynniki zależności pomiędzy zmiennymi i siły tych efektów i agreguje w jeden globalny wskaźnik, pokazujący na kierunek i siłę zależności pomiędzy badanymi zjawiskami.
📊 WYNIKI
1️⃣. Główny efekt (zaangażowanie ojca niemieszkającego z dzieckiem a dobrostan dziecka) był istotny. Oznacza to, że im ojcowie byli bardziej zaangażowani w relację z dzieckiem, z którym nie mieszkali na co dzień, tym lepiej (ogólnie) funkcjonowały te dzieci.
Ale przyjrzano się też temu bliżej, uwzględniając zarówno różne rodzaje zaangażowania ojców, jak znaczenie tego zaangażowania dla różnych obszarów funkcjonowania dziecka.
2️⃣. We wszystkich obszarach (dobrostan emocjonalny, rozwój poznawczy, słabsze problemy behawioralne, lepsze relacje społeczne) zaangażowanie taty było powiązane z lepszym funkcjonowaniem dziecka. Efekt ten był jednak najsilniejszy dla funkcjonowania społecznego.
3️⃣. Odnosząc się do różnych form zaangażowania ojców niemieszkających z dzieckiem w relację z nim, okazało się, że znaczenie dla ogólnego dobrostanu dziecka miał większy udział ojca w codziennej opiece nad dzieckiem i bliższa więź emocjonalna. Samo spędzanie większej ilości czasu oraz poziom wsparcia finansowego nie miały istotnego znaczenia dla dobrostanu dziecka.
🧐 OMÓWIENIE
1️⃣. Metaanalizy mają ogromne znaczenie, bo pozwalają nam uchwycić ogólny obraz jakiegoś zjawiska, wykraczający poza ograniczenia pojedynczych badań. Ta metaanaliza wyraźnie pokazuje, że po rozstaniu rodziców dziecko potrzebuje dobrej relacji z ojcem. Zaangażowanie taty sprzyja rozwojowi dziecka we wszystkich obszarach jego funkcjonowania.
2️⃣. Warto jednak podkreślić, że kluczowe są zaangażowanie ojca w codzienną opiekę oraz bliska więź emocjonalna. Nie wystarczy zatem po prostu spędzać z dzieckiem czas albo być takim "fajnym sobotnim tatą z Disneylandu". Dla dziecka, które nie mieszka na co dzień ze swoim ojcem, kluczowe jest to, żeby tata był zaangażowany w jego codzienne życie i był dostępny emocjonalnie.
3️⃣. Jeśli zatem ktoś nie mieszka na co dzień ze swoim dzieckiem w wyniku rozstania z partnerką, warto myśleć o tym, w jaki sposób dbać o relację z dzieckiem i jak dzielić z nim codzienne sprawy (szkoła, relacje z rówieśnikami, sprzątanie, zakupy, usypianie). Wydaje się, że ogromną pomocą w tym może być opieka naprzemienna, dająca dziecku szansę na spędzanie z obojgiem rodziców czasu także w takim zwykłym, codziennym życiu.
Podsumowując, dziecko potrzebuje dobrej relacji z tatą, nawet gdy nie mieszka z nim na co dzień. Warto dołożyć wszelkich starań, aby być obecnym w życiu dziecka i mieć z nim bliską więź emocjonalną.
Warto też, aby pamiętały o tym zarówno mamy tych dzieci (i umożliwiały im budowanie dobrej relacji z tatą), jak i sądy ustalające warunki sprawowania opieki.
Jeśli masz jakieś refleksje albo pytania, daj znać! 👇👇👇
Jeśli uważasz, że ten post jest wartościowy, zostaw ❤️ albo komentarz 💬. To dla mnie duże wsparcie. 😊
A jeśli sądzisz, że warto, aby inni poznali te wyniki, udostępnij post dalej! 📨
Źródło:
Adamsons, K., & Johnson, S. K. (2013). An updated and expanded meta-analysis of nonresident fathering and child well-being. Journal of Family Psychology, 27(4), 589. https://doi.org/0.1037/a0033786