27/04/2026
📖 W czwartkowy wieczór, 23 kwietnia, sala konferencyjna Gminnego Domu Kultury w Sobolewie wypełniła się pasjonatami historii i kultury regionu. Odbyło się tam spotkanie promujące 28. numer "Zeszytów Historycznych Ziemi Garwolińskiej". Podczas spotkania uczestnicy wysłuchali interesujących prelekcji autorów artykułów. Wiele emocji wzbudziły nieznane dotąd fakty z historii regionu, które zostały przedstawione w publikacji. W spotkaniu wziął udział Wójt Gminy Sobolew Maciej Błachnio, który objął patronatem honorowym wydarzenie.
– Każde wydanie „Zeszytów…” to efekt pasji oraz ogromnego zaangażowania wielu osób, które poświęcają swój czas na odkrywanie i dokumentowanie dziejów Ziemi Garwolińskiej – zaznaczyła Beata Pasternak prezes LTNK Garwolin. – Dzięki ich pracy, dociekliwości oraz wsparciu naszych członków i sympatyków możemy nieprzerwanie rozwijać to wyjątkowe wydawnictwo, stanowiące ważną część dorobku stowarzyszenia. Szczególne znaczenie ma tu także pomoc dr Janusza Gmitruka, dyrektora Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego i prezesa Zarządu Głównego Ludowego Towarzystwa Naukowo-Kulturalnego w Warszawie. To wszystko pozwala nam kontynuować naszą działalność edukacyjną i kulturalną, czego wyrazem jest już 28. numer „Zeszytów” – dodała.
– Jest mi niezwykle miło, że możemy dziś zaprezentować Państwu kolejny, już 28. tom „Zeszytów Historycznych Ziemi Garwolińskiej”, przygotowany przede wszystkim przez Sławomira Zawadkę, Beatę Pasternak oraz moją skromną osobę – powiedział na początku spotkania dr Mariusz Rombel, członek zespołu redakcyjnego i współautor publikacji.
Wśród autorów kolejnego zeszytu znaleźli się: prof. dr. hab. Zbigniew Gnat-Wieteska („Garwoliński Klub Sportowy „Wilga”), dr Michał Kalbarczyk („Zarys sądownictwa na ziemi garwolińskiej w l. 1939-1998”), dr Mariusz Rombel („Wspomnienie o śp. profesorze Marianie Marku Drozdowski, jako historyki ziemi garwolińskiej”, „Bitwa odziału Józefa Jankowskiego pod Uścieńcem w 1863 roku”, „Zagadnienie pierwotnej przynależności parafii w Karczewie do ośrodków kościelnych w Radwankowie i Osiecku w dawnym dekanacie liwskim i garwolińskim”, „Antoni Widłak i początki ruchu ludowego na ziemi garwolińskiej”), Krzysztof Siarkiewicz („Początki poczty w powiecie garwolińskim”), Paulina Błachnio („Stanisława Kubiak ps. Ochotna – żołnierz Batalionów Chłopskich”), Ferdynand Głaszcz („Ostatni dziedzic folwarku Przyłęk”) jak również dr Mirosław Matosek wraz z Kazimierzem Paciorkiem („Dzieje Sobolewa”) i dr Mirosław Matosek wraz z dr Dariuszem Prokopowiczem („Getto szczątkowe w Sobolewie”). Magdalena Trzeciak opublikowała dwie legendy sięgające średniowiecza pt. „Jak św. Anna uratowała Garwolin?” i „O pochodzeniu nazwy Garwolin”), Tadeusz Zalewski wiersz pn. „Ławeczka Mirona”, zaś Małgorzata Karczmarczyk „Gawędę o Garwolinie” - sztukę teatralną wystawioną przez uczniów i nauczycieli SP nr 1 im. M. Konopnickiej „Gawędę o Garwolinie” w reżyserii Anny Kajki wpisującą się w obchody 600-lecia Miasta Garwolina. Aneta Niedźwiedzka zamieściła tekst dotyczący działalności Gminnego Domu Kultury w Sobolewie. Z kolei Sławomir Zawadka przedstawił relację z Sympozjum Historycznego „Z dziejów ruchu ludowego na Ziemi Garwolińskiej”, której współorganizatorem był garwoliński oddział LTN-K oraz dwie recenzje ostatnio wydanych książek: „Leksykonu Garwolińskiego” wyd. przez Miasto Garwolin i pracy Norberta Bączyka o czasach okupacji niemieckiej w powiecie garwolińskim, wyd. przez Instytut Witolda Pileckiego.
Tematyka Sobolewa znajduje wyraźne odzwierciedlenie w najnowszym tomie, dlatego tegoroczna promocja nieprzypadkowo odbyła się właśnie w tej gminie. Samorząd Sobolewa, na czele z wójtem, podjął istotny i historyczny krok dla swojej społeczności – 31 marca złożono do Wojewody Mazowieckiego wniosek o nadanie miejscowości Sobolew statusu miasta. To ważny moment zarówno dla mieszkańców, jak i dla dalszego rozwoju gminy.
Każdy numer cyklu jest inny i wyjątkowy. Wokół „Zeszytów…” gromadziło się przez lata grono pasjonatów lokalnej historii i kultury, którzy poprzez publikacje w „Zeszytach…” mogą dzielić się z czytelnikami wynikami swoich badań historycznych, swoją wiedzą i twórczością.
Spotkanie było także okazją do rozmów z autorami, wymiany wspomnień i refleksji na temat historii regionu. Wielu uczestników podkreślało, że takie wydarzenia są niezwykle cenne dla lokalnej społeczności, ponieważ pozwalają pielęgnować pamięć o przeszłości i przekazywać ją kolejnym pokoleniom.
Szczególne słowa podziękowania na koniec spotkania skierowano także do wójta Macieja Błachnio, dyrektor Anety Niedźwiedzkiej oraz dr Mirosława Matoska – założyciela Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Sobolewskiej – za życzliwość, zaangażowanie i realne wsparcie w organizacji spotkania. Członkowie LTNK Garwolin podkreślają, że dzięki ich otwartości i współpracy wydarzenie mogło odbyć się w tak sprzyjającej, serdecznej atmosferze. Na szczególne podkreślenie zasługuje przygotowana przez dr Matoska wystawa, prezentująca niemal wszystkie dotychczasowe tomy „Zeszytów”, która była wyjątkowym dopełnieniem spotkania i spotkała się z dużym zainteresowaniem uczestników. Wręczono specjalne podziękowania dla współautorów publikacji doceniając ich wkład w powstanie najnowszego tomu i nie mogło zabraknąć też wspólnego zdjęcia. Na zakończenie wyjątkowy klimat nadał występ Tadeusza Zalewskiego z Garwolina. W tegorocznym tomie „Zeszytów” znalazł się również jego wiersz, a podczas spotkania artysta wystąpił z gitarą, wykonując autorskie piosenki poświęcone Sobolewowi oraz Garwolinowi, co spotkało się z bardzo ciepłym przyjęciem publiczności.
Nowy numer 28. Zeszytów Historycznych Ziemi Garwolińskiej już trafił do rąk czytelników, a organizatorzy wydarzenia mają nadzieję, że spotkanie to stanie się inspiracją dla kolejnych miłośników historii do dzielenia się swoją wiedzą i odkrywaniem tajemnic przeszłości. Bo kolejny 29. numer jest już w przygotowaniu.
_________________________________________________
Na spotkanie zaprosili organizatorzy Ludowe Towarzystwo Naukowo-Kulturalne Garwolin oraz partnerzy i współorganizatorzy wydarzenia: Zarząd Główny Ludowego Towarzystwa Nauko-Kulturalnego w Warszawie, Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, Polska Fundacja Kościuszkowska, Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Sobolewskiej , Gminny Dom Kultury Sobolew, portal TwoiPrzodkowie.pl - Garwolin i dawny powiat garwoliński. Patronat honorowy nad wydarzeniem objęli Marzena Świeczak Burmistrz Miasta Garwolin oraz Wójt Gmina Sobolew Maciej Błachnio.
