29/10/2026
DLACZEGO IDZIEMY NA RAJD NIEPODLEGŁOŚCI DO JESENIKA?
Uzdrowisko Gräfenberg w Jeseníku było bardzo często odwiedzane przez polskich kuracjuszy. Szczególnie wielu przyjeżdżało tutaj po klęskach powstań narodowych. Po powstaniu listopadowym, gdy miejsce to nie miało jeszcze oficjalnego statusu leczniczego, oraz później, po zrywach Wiosny Ludów czy też po powstaniu styczniowym. Tędy wiodły ich drogi emigracji na zachód Europy. Nigdy jednak nie zapominali o swej ojczyźnie, nawet wówczas, gdy stało się jasne, że poprzez powstania narodowe niepodległości uzyskać się nie da.
Pomysł postawienia pomnika zrodził się w 1878 roku wśród polskich pacjentów uzdrowiska Gräfenberg (dzisiejszy Jeseník). Właściwe plany przygotowano w 1890 roku, a budowę prowadził kamieniarz Josef Hanke. Obelisk stanął na Promenadzie Rippera i został nieoficjalnie odsłonięty w 1894 roku. Początkowo na pomniku nie było polskiego orła. Władze austriackie nie zgadzały się na umieszczenie symboli narodowych na obelisku. Dopiero w 1900 roku uzyskano zgodę na zamontowanie brązowego orła z rozpostartymi skrzydłami i koroną na szczycie pomnika. Oficjalne uroczystości odbyły się 7 sierpnia 1901 roku. W czasach zaborów miejsce to miało wymiar głęboko patriotyczny. Polacy manifestowali tu swoją przynależność narodową i wiarę w odzyskanie przez Polskę niepodległości.
Na terenie gminy Głuchołazy, nie ma pamiątek bezpośrednio związanych z walką o niepodległość przed 1918 r. Miasto „odpadło” od Polski blisko 450 lat przed pierwszym rozbiorem.
W czasach powstań śląskich, nie było nawet na obszarze plebiscytowym. Paradoksalnie, miejsce położone najbliżej Głuchołaz i związane z polską działalnością niepodległościową, znajduje się po drugiej stronie granicy, w jesenickim uzdrowisku. Warto o tym pamiętać i w tę pamięć właśnie wpisuje się Turystyczny Rajd Niepodległości.