01/07/2026
Kolejny raz wzięliśmy udział w Rajdzie Śladami Bartka.
Rajd odbył się w dniach 27–28 czerwca 2026 r. Uczestnicy, pod merytoryczną opieką doktora Tomasza Greniucha, przemierzyli ponad 30 kilometrów szlaków i bezdroży Beskidu Śląskiego oraz Żywieckiego, poznając miejsca związane z historią podziemia niepodległościowego i pozostawiając własny ślad pamięci o jego bohaterach.
Rajd rozpoczął się w Wiśle Czarnem przy Domu Wypoczynkowym „Pod Baranią”, będącym miejscem wielu wydarzeń związanych ze Zgrupowaniem Oddziałów Leśnych Narodowych Sił Zbrojnych. To właśnie tutaj kapitan Henryk Flame „Bartek” miał powiedzieć do zgromadzonych turystów słowa: „Ja kocham Polskę, ja kocham Baranią”. Następnie uczestnicy udali się pod dawną restaurację „Fojtula”, stanowiącą ostatni punkt kontaktowy na trasie prowadzącej do obozu leśnego. Jej właścicielem był Józef Olszar „Ojciec” – łącznik i kwatermistrz zgrupowania, skazany na karę śmierci i zamordowany w noc sylwestrową 1946 roku. Przed wejściem na szlak uczestnicy zapoznali się z pierwszą tablicą edukacyjną projektu „Śladami Bartka”.
Kolejnym przystankiem była malowniczo położona Chatka na Wyśnim, prowadzona przez przyjaciół Rajdu. To właśnie w rejonie Wyśnego, w sierpniu i wrześniu 1945 roku, miały miejsce największe obławy wymierzone w oddziały leśne. Wydarzenia te upamiętnia znajdująca się tam tablica edukacyjna. Następnie uczestnicy zeszli ze szlaku i udali się na wzgórze Rastoczne, gdzie znajdują się fundamenty gajówki spalonej podczas jednej z obław. W budynku tym kwaterowali kapitan „Bartek” oraz jego zastępca, porucznik Jan Przewoźnik „Ryś”.
Po powrocie na szlak uczestnicy zdobyli Baranią Górę, z której rozciąga się widok na tereny dawnych kwater i obozów leśnych oddziałów „Bartka”. Kolejnym punktem był Przysłop pod Baranią Górą, skąd 3 maja 1946 roku oddziały leśne wyruszyły na słynną defiladę do Wisły. Wydarzenie to upamiętnia tablica edukacyjna ustawiona naprzeciw wejścia do schroniska.
Ostatni etap sobotniej wędrówki prowadził szlakiem Ekstremalnej Drogi Krzyżowej, który łączy się z głównym szlakiem w pobliżu kolejnej tablicy edukacyjnej, poświęconej kapelanowi oddziałów leśnych – księdzu majorowi Rudolfowi Marszałkowi „Opoce”. Po pokonaniu blisko 25 kilometrów w pełnym słońcu uczestnicy zakończyli dzień partyzanckim ogniskiem na polanie Fajkówka.
W niedzielę pięciu uczestników otrzymało Odznaki Pamiątkowe „Śladami Bartka” wraz z imiennym, numerowanym certyfikatem. Dwoje najmłodszych uczestników otrzymało przy tej okazji pseudonimy leśne – „Forteca” i „Proca”.
Następnie uczestnicy zeszli do Kamesznicy, przechodząc przez park dworski, gdzie w październiku 1945 roku grupa leśna przeprowadziła udaną zasadzkę na funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego. W jej wyniku zginął kierownik Wydziału Walki z Bandytyzmem, Tadeusz Podgórski.
Następnie odwiedzono dawną siedzibę Nadleśnictwa w Dworku, gdzie w lutym 1947 roku prowadzono rozmowy z udziałem porucznika Antoniego Bieguna „Sztubaka” dotyczące ujawnienia żołnierzy podziemia. Istotną pomoc oddziałom NSZ nieśli wówczas miejscowi leśnicy, co upamiętnia tablica edukacyjna ustawiona przy budynku.
Ostatnim punktem Rajdu był Cmentarz Wojenny, na którym spoczywa 68 żołnierzy NSZ, z których niemal połowa wciąż pozostaje niezidentyfikowana. W końcowym etapie wędrówki uczestnikom towarzyszyła córka Ireny Stawowczyk „Sarny” – zaufanej łączniczki, a następnie żołnierza Samodzielnego Oddziału Leśnego porucznika Antoniego Bieguna „Sztubaka”.
Rajd „Śladami Bartka” był nie tylko wymagającą górską wędrówką, lecz także żywą lekcją historii, pozwalającą uczestnikom poznać miejsca związane z działalnością żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych oraz zachować pamięć o ich losach i dokonaniach.
(opis za sladamibartka.pl/)
