Obecne Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Dębickiej powstało 15 lutego 1960 roku jako ówczesne Towarzystwo Przyjaciół Nauk w Dębicy. Jego podstawowym statutowym zadaniem było doprowadzenie do powstania Muzeum Regionalnego na terenie Dębicy. Nie tylko pozyskiwano nowych członków, ale dość szybko, bo w 1962 roku doprowadzono do wydania książki "Dębica i okolice". Działalność wydawnicza, oraz zbieranie eksponatów do powstającej Izby Regionalnej będącej zaczynem przyszłego muzeum zdominowała działalność Towarzystwa. Postanowiono wydawać roczniki, opracowane przez członków TPN w Dębicy. Ich rezultatem było wydanie dwóch roczników w latach: 1971 i 1974. W roku 1975 nastąpiła zmiana nazwy na: Dębickie Towarzystwo Społeczno - Kulturalne, które kontynuowało poprzednią działalność. Ostateczna zmiana nazwy nastąpiła w roku 1984, kiedy to uzyskało ono obecne brzmienie, czyli Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Dębickiej. Ostatnią z pozycji wydawniczych TPZD była książka Władysława Strumskiego: "Wojenne losy uczniów", która ukazała się w 1990 roku. Pierwszą siedzibą Towarzystwa był budynek Liceum Ogólnokształcącego w Dębicy przy ulicy Słowackiego 9. Następnie Towarzystwo dostało pomieszczenie w jednej z kamienic przy ówczesnym Placu Zwycięstwa, skąd w latach 90-tych zostało przeniesione do budynku przy ulicy Wielopolskiej 21. Obecnie, od roku 2002, siedziba znajduje się przy ulicy Rzeszowskiej 18. Wśród założycieli oraz kolejnych działaczy należy wyróżnić osoby, które szczególnie zasłużyły się na niwie rozwoju zarówno Towarzystwa, jak i naszej regionalnej kultury. Byli to (w kolejności alfabetycznej): Zdzisław Czerny, Edmund Galas, Marian Goetz, Leopold Harla, Stefan Janusz, Dionizy Jeleń, Marian Morawczyński, Eugeniusz Skowron, Władysław Strumski i Michał Uliszak. Niestety, niektórych spośród nich nie ma już wśród nas, a wielu z nich stan zdrowia nie pozwala na czynne wspieranie działalności Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Dębickiej. Po utworzeniu Muzeum Regionalnego w Dębicy został powołany nowy Zarząd Towarzystwa w składzie: Jacek Dymitrowski - prezes; Mikołaj Kabara - wiceprezes; Ryszard Kucab - wiceprezes; Gabriela Śniegowska - skarbnik; Lidia Górska - sekretarz; Andrzej Klepacz - członek Zarządu; Lucjan Roztoczyński - członek Zarządu; Eugeniusz Skowron - członek Zarządu. Dokonano nowelizacji statutu, dzięki czemu obok kontynuowania działalności wydawniczej i wystawienniczej doszło do rozszerzenia działalności TPZD nie tylko poza tereny miasta Dębica i sąsiednich gmin, ale również na terytorium całego kraju, a także poza jego granice. Jednym z priorytetowych zadań Towarzystwa stało się szeroko rozumiane propagowanie miasta Dębica i Ziemi Dębickiej (rozumianej jako powiat) nie tylko wśród mieszkańców tego regionu, ze szczególnym uwzględnieniem młodzieży szkolnej i akademickiej, ale również wśród mieszkańców naszej Ojczyzny, a także cudzoziemców. Ten ostatni aspekt jest bardzo cenny w związku z obecnym wstąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Musimy pamiętać, że staliśmy się wschodnimi kresami Unii. Jednocześnie Polska stanowi pomost dla Wschodu na Zachód i odwrotnie. Oprócz tego bardzo wielu mieszkańców naszego regionu ma zarówno swoje rodowe korzenie na wschodzie, jak i coraz częściej osiedla się na terenach Europy Zachodniej. W celu zaspokojenia potrzeb tych i innych mieszkańców Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Dębickiej otworzyło dwa zagraniczne oddziały.
