Zagłębie jakiego nie znacie

24/10/2025

📜 Historia to nie tylko daty w podręcznikach – to twarze, nazwiska i życiorysy naszych przodków.
Czy wiedzieliście, że gdzieś w zakamarkach urzędów mogą czekać koperty dowodowe Waszych pradziadków z Zagłębia? To prawdziwe kapsuły czasu – zawierają stare fotografie, podpisy, adresy, dane osobowe. Często są to jedyne zachowane wizerunki tych osób.
Niestety, obecnie dostęp do tych dokumentów po zmarłych członkach rodziny jest bardzo utrudniony. Wiele kopert niszczeje, zapada w zapomnienie, a niektóre już na zawsze przepadły – jak te spalone w pożarze archiwum krakowskiego...
Dlatego wspieramy inicjatywę obywatelską Dowody Pamięci 🙌
Jej celem jest zmiana ustawy o dowodach osobistych, by rodziny mogły odzyskać dokumentację swoich przodków i zachować pamięć o nich dla przyszłych pokoleń.
Inicjatywa potrzebuje 100 000 podpisów, by projekt ustawy trafił do Sejmu.
✒️Każdy podpis to krok bliżej do odzyskania naszej rodzinnej historii, dlatego włączamy się w ich zbieranie już od 27 października.

Grafika ze strony Dowody Pamięci

22/08/2025

🍽️ Jak smakuje Zagłębie?
Pomóż nam stworzyć kulinarny przewodnik po regionie – wypełnij krótką ankietę i podziel się wspomnieniami o lokalnych daniach!
🕐 Zajmie Ci to zaledwie 3 minuty

📩 Link do ankiety: https://forms.gle/BbZsVJNkaJ97Rn827

Dziękujemy za każdą odpowiedź – wspólnie tworzymy smak naszej historii!

30/07/2025

🏛️ PKZ – socrealistyczny klejnot w sercu Zagłębia

Siedmioletnia budowa pałacu zaczęła się już w 1951 roku. Moja Mama pamięta, jak na placu Wolności cegła po cegle rosła monumentalna bryła. Dziadkowie opowiadali o ciężarówkach z marmurem i ozdobnymi detalami. Pradziadkowie, mieszkając tuż obok, mogli obserwować to wszystko z pierwszego rzędu, jak na najlepszym spektaklu w teatrze!

Gdy 11 stycznia 1958 roku otwarto Dom Kultury Zagłębia, całe miasto przyszło zobaczyć ten architektoniczny cud. Mówiono wtedy, że ten obiekt należał się Zagłębiu za jego rewolucyjne tradycje.

PKZ to jednak coś więcej niż budynek. To symbol marzeń o lepszym życiu, kulturze w sercu przemysłowego miasta. Każda cegła niosła nadzieję, że dzieci będą tu oglądać spektakle, uczyć się muzyki, marzyć przy kinowym ekranie. I te marzenia się spełniły. 🎭

Od 66 lat PKZ tętni życiem. Gości artystów, inspiruje młodzież, buduje wspomnienia. Chyba każdy z Dąbrowy Górniczej i najbliższych okolic pamięta te szkolne (i nie tylko) wyjścia na koncerty, spektakle, wystawy, kabarety…

Pamiętam, że w latach 90. w pałacowej piwnicy działał amatorski kabaret – koleżanki ze szkoły tam występowały. Bywałam na próbach… Może ktoś z Was pamięta, jak się nazywał?
A jakie są Wasze wspomnienia związane z Pałacem Kultury Zagłębia? 🙂
📩 Podzielcie się w komentarzach!

16/12/2024

Okres Świąt Bożego Narodzenia był w dawnym Zagłębiu czasem szczególnym, ale ówczesne obyczaje różniły się nieco od tych dzisiejszych. Wigilia to radosny czas, ale dla naszych zagłębiowskich przodków był to również czas figli i psot. Ich kulminacyjny moment przypadał na czas Pasterki, wtedy to np. młodzi chłopcy spinali płaszcze modlących się dziewcząt. Nie można była się na to obrażać, by nie być obrażonym przez cały rok. Powtarzano „jaka Wigilia taki cały rok”, dlatego też tego dnia nie wolno było pożyczać pieniędzy ani ich wydawać. Należało wstać wcześnie i w żadnym razie się ze sobą nie kłócić. Liczba gości wigilijnej wieczerzy powinna być parzysta. Dobrze jeśli w kompocie będzie również parzysta ilość śliwek – wtedy znajdziemy parę. Z kolei liczba potraw wigilijnych w dawnym Zagłębiu zwykle była nieparzysta - najczęściej były to trzy lub siedem – w bogatszym domach. Pod stołem przy którym zasiadamy do Wieczerzy można było postawić naczynie z wodą – jeśli przez cały wieczór wody przybędzie w nadchodzącym roku pojawi się nowy członek rodziny. W dzień Wilii oczekiwano gości, ale najlepiej by pierwszym gościem tego dnia był to mężczyzna, co wróżyło szczęście na nadchodzący rok.
Może znacie jeszcze inne zagłębiowskie tradycje świąteczne?
Poniżej nieco obyczajów ludowych przytoczonych przez Expres Zagłębia z 1933 roku.

13/12/2024

20/09/2024

Kilka wskazówek gdzie szukać informacji o naszych zagłębiowskich (i nie tylko) przodkach: