10/04/2026
Wy też marzycie już o lecie? Poznajcie pewnego duńskiego malarza i jego piękne dzieło za sprawą Mocna Kultura
🗓️🏖️ Czwartek wieczorem to już prawie piątek, a piątek – wiadomo – weekend. No to ustalmy , że jest weekend, a wtedy można wyskoczyć nad morze. Swego czasu zrobił to pewien duński impresjonista i to na tyle skutecznie, że zamieszkał przy plaży. Nazywał się Laurits Tuxen (1853-1927), a miejscowość, którą wybrał – Skagen. Tuxen zostawił też po sobie zjawiskowo piękne widoki nadmorskich plaż w tymże Skagen. Jeden z nich Wam dziś pokazuję. Obraz nazywa się "Na plaży w Skagen" i powstał w 1909 roku, a przechowywny jest w Skagen Museum 🏛️
🔹🔹 Bryza we włosach 🔹🔹
💗 Trudno się nie zachwycić tym płótnem. Chyba każdy i każda z nas ma takie wspomnienie znad morza. Rozpalony słońcem piasek praży w stopy, bryza rozczesuje włosy, szum fal szeleści w uszach. Ale głównym "bohaterem" obrazu Tuxena są chmury. Namalowane zamaszystymi pociągnięciami pędzla roztaczają ramiona nad plażą. W tle czają się kłębiaste baranki, które przyniosą deszcz. I wszystko to namalowane z impresjonistycznym zacięciem. Mistrzostwo!
Pewnie ani Tuxen ani Skagen nie budzą w Was mocniejszych skojarzeń, tymczasem ja jestem zanurzony po czubek brwi w uczuciu do Kolonii Artystów, która działała w wiosce Skagen na przełomie XIX i XX wieku. Pewnie zaskoczy Was określenie duńscy impresjoniści, ale „skageńczycy” właśnie nimi byli. Niezwykła to była kolonia, hołdująca równouprawnieniu płci (zwłaszcza w sztuce), odcięta do cywilizacji i tworząca w magicznym miejscu na samym czubku czubka Danii i jej najbardziej północnej krainy – Jutlandii. Od zachodu plaże Skagen oblewały (i oblewają) wody Morza Północnego, od wschodu - Cieśniny Sund.
🔹🔹 Syn marynarza maluje 🔹🔹
🌊 Tuxen początkowo chciał zostać marynistą, ale podczas studiów w Kopenhadze wybrał malarstwo figuralne. Tam też poznał Pedera Severina Krøyera, późniejszego współtwórcę kolonii w Skagen.
Po studiach w Kopenhadze ruszył do Paryża gdzie wskoczył pod skrzydła słynnego wówczas malarza Léona Bonnata. W tej samej pracowni uczył się z Tuxenem pewien bardzo niski młody arystokrata, noszący nazwisko Henri de Toulouse-Lautrec. Niedługo potem kolejnym studentem Bonnata został nieco szalony Holender o nazwisku Vincent van Gogh. Troszkę się tu podśmiewam, ale pokazuję, że Tuxen uczył się malować w naprawdę dobrym towarzystwie.
🔹🔹 Malarz Królowej 🔹🔹
👑 Po powrocie do Danii zaczął "romans" z Królową Imperium Brytyjskiego Wiktorią. Władczyni połowy świata zamówiła u niego portret rodzinny. W efekcie przez następne 20 lat jeździł po Europie portretując najVIPsze VIP-y kontynentu. Przez następne 20 lat był nadwornym malarzem dworu brytyjskiego, portretował też cara Rosji, króla Danii Christiana IX i plejadę europejskiej arystokracji.
W międzyczasie wykładał malarstwo, a nawet się zbuntował! Stanął na czele malarzy odrzucających sucho-akademickie nauczanie w oficjalnych uczelniach Danii i został pierwszym dyrektorem alternatywnej Kunstnernes Frie Studieskoler.
💞 W tle cały czas rosła jego miłość do Skagen. W końcu kupił tam dom i zamieszkał na stałe. Rok przed namalowaniem "Na plaży" wpadł na pomysł powołania muzeum sztuki "Skageńczyków". Museum Skagen powstało w 1928 roku i do dziś jest perłą duńskiej kultury. Pod koniec życia, w pełni świadomy, że w sztuce rządzi awangarda, oddał pole młodym. Swoją sztukę w pełni zaś oddał pejzażom Jutlandii.
🌞 Ciekaw jestem, czy dzięki "Na plaży w Skagen" powróciły do Was wspomnienia lata? Poza tym uśmiechnijcie się – mamy prawie weekend w prawie połowie kwietnia. Do wakacji zostało nam więc TYLKO 2.5 miesiąca! ☀️⛱️😎
