Stowarzyszenie "Sałasz"

17/01/2025

https://www.facebook.com/share/r/1F4ov9u7gu/?mibextid=wwXIfr

06/01/2025

W te niezwykle święta Bożego Narodzenia chrześcijan obrządku wschodniego - prawosławnego w Polsce i w całej środkowej i wschodniej Europie, słowo „POKÓJ” powinno wybrzmiewać ze szczególną siłą! Tak więc POKOJU wszystkim, bo gdzie jest on zaczyna się wszystko co piękne, dobre i słuszne.

„Mądrość zaś, która jest z góry, jest przede wszystkim czysta, następnie pokojowo usposobiona, łagodna, ustępliwa, pełna miłosierdzia i dobrych owoców, bezstronna i nieobłudna.”
List św. Jakuba

01/01/2025

Dolina Osławy 30 grudnia 2024 roku, pochłaniana przez zmierzch. O takiej porze "sprawy" wychodzą na powierzchnię, robi się dziwnie i tajemniczo, przeszłość zaczyna przemawiać...
"Belwederska" stodoła, w której przez lata działy się sprawy najważniejsze, że dreszcz przez człowieka przechodził. Dziś milczy i czeka na nowe. Stolica świata Morochów też przymierza się do przyjęcia współczesnych wyzwań. Atmosfera oczekiwania i uważnej obserwacji. Aura przenikania, uzupełniania, cichego sprzeciwu, wspólnotowej mądrości, historii i przyrody. Tu jest centrum!

01/01/2025

Pracowity koniec roku. W sympatycznej temperaturze minus 2 stopnie, były Prezes Stow. "Sałasz" uporządkował osobiście magazyn festiwalowej stodoły w Morochowie nad Osławą. Nieporządek trwał w tm pomieszczeniu przez przeszło 10 lat :). Pracę doglądną z gospodarską wizytą ojciec Julian Felenczak z parafii prawosławnej w Morochowie :) po czym zaprosił zmarzniętego "wolonatriusza" na obiad :).
Dzień zakończył się "posiedzeniem rządu Republiki Morochowskiej" 😉, ponieważ Wielki Świat się rządzi, a sprawy do przerobienia spadają na malutki Morochów...I tak od setek lat ci malutcy muszą ratować tych wielkich ! :)

12/12/2024

Warto przypomnieć, że na Ukrainie ukazał się przekład "Na wysokiej połoninie" w tłumaczeniu Tarasa Prohaśki....

STANISŁAW VINCENZ - PRZYWIĄZANIE DO DZIEJOWEJ IDEI TOLERANCJI

Stanisław Vincenz - etnograf, eseista, badacz kultury, filozof, powieściopisarz, tłumacz. Znawca kultury Huculszczyzny i Pokucia, a także myśli i sztuki starożytnej Grecji. W swojej prozie pragnął stworzyć szeroką syntezę europejskiej kultury. Wychowywał się na pograniczu różnych kultur, co wpłynęło na jego tolerancyjne poglądy dotyczące koegzystencji przedstawicieli różnych narodowości, wyznań, języków i tradycji.

Józef Czapski pisał o nim: "Jeżeli nie zdziczeliśmy wszyscy na naszych wyspach oddalonych, nie o geografię tu chodzi, zawdzięczamy to paru ludziom wśród nas – miary Stanisława Vincenza – którzy byli naszym sumieniem historii, bo sobą realizowali pewną polską, a jednocześnie najbardziej uniwersalną tradycję, jej nurt najcenniejszy, niezarażony ani naszą pychą, ani żadną wolą podporządkowania sobie kogokolwiek."

Stanisław Vincenz urodził się 30 listopada 1888 w Słobodzie Rungurskiej w (ówczesne Austro-Węgry, dziś Ukraina). Był prawnukiem francuskiego emigranta Charles'a-François de Vincenza pochodzącego z Prowansji. Po rewolucji francuskiej w 1789 roku przybył on do Wiednia, gdzie poślubił Polkę, która po śmierci męża zamieszkała w Stanisławowie. Dziadek Stanisława był austriackim urzędnikiem. Miał dwanaścioro dzieci, wśród nich urodzonego w 1854 roku ojca pisarza, Feliksa, jednego z pionierów przemysłu naftowego w Galicji, bliskiego współpracownika działacza społeczno-gospodarczego Stanisława Szczepanowskiego. Matką pisarza była Zofia z domu Przybyłowska, ze starej szlacheckiej rodziny właścicieli Krzyworówni nad Czeremoszem na Pokuciu, w ówczesnej Galicji Wschodniej. Tam Stanisław Vincenz spędził większość dzieciństwa.

Wychowywała go huculska niania Pałahna Slipenczuk-Rybenczuk, którą wspominał z nieodmiennym szacunkiem. Poznawał obyczaje i tradycje Hucułów. Uczył się od nich miejscowej gwary języka rusińskiego. I innych języków, gdyż wszyscy bez trudności porozumiewali się także polskim, ukraińskim, rumuńskim, niemieckim. Życie chłopca na pograniczu wielu kultur: wołoskiej, węgierskiej, żydowskiej, cygańskiej, słowackiej, ormiańskiej, ukraińskiej, czeskiej, polskiej i austriackiej zdecydowało o jego przywiązaniu do dziejowej idei tolerancji, wyrażającej się w codziennej koegzystencji i współpracy różnych ludów, grup społecznych i wyznań dawnej Rzeczypospolitej.

Więcej o tej ciekawej postaci przeczytacie Państwo w dziale historia-kultura Polonijnej Agencji Informacyjnej.

03/12/2024

Karaimi....

To wyjątkowo mała, ale mocno związana ze sobą mniejszość etniczna. Ich korzenie sięgają Krymu, do Polski dotarli w średniowieczu.

03/12/2024

https://www.national-geographic.pl/ludzie/zaklinaczka-przeszlosci-kim-sa-mieszkajacy-w-polsce-karaimi/?utm_source=facebook&utm_medium=ng&utm_campaign=traveler_241201&fbclid=IwY2xjawG7_XZleHRuA2FlbQIxMAABHYLmalgcJcciqapWD1kithDlnbunZeDWAh1Q8p0aCHrNgptzN_rjg1CRIA_aem_JwXUZgY-RXVsnCDkVTtZTw

To wyjątkowo mała, ale mocno związana ze sobą mniejszość etniczna. Ich korzenie sięgają Krymu, do Polski dotarli w średniowieczu.

21/10/2024

Polski Atokefaliczny Kościół Prawosławny ma swoją historię, ciekawą, piękną i trudną jak niepodległe państwo polskie. W dzisiejszych czasach warto wiedzieć , że nie ma nic wspólnego z patriarchatem moskiewskim czy Prawosławnym Kościołem Ukrainy. Może poza elementami jedności kanonicznej. To kościół nasz, polski, prawosławny, którego źródła są w chrzścijaństwie wschodnim, w chrzcie Rusi Kijowskiej.

Przez stulecia prawosławni mieszkańcy Rzeczpospolitej w twórczy i nieraz heroiczny sposób świadczyli o Ewangelii Chrystusa i wnieśli tym samym wielki wkład d...

17/09/2024

https://www.facebook.com/share/p/gGHjecUemcFbuutQ/?mibextid=WC7FNe

W okresie międzywojennym w Tyrawie, co poniedziałek organizowano jarmarki, które przyciągały mieszkańców okolicznych wsi. Na targu można było kupić i sprzedać płody rolne, wyroby przemysłowe, sprzęt gospodarczy, buty, odzież, narzędzia rolnicze, a także naftę do lamp, niezbędną w codziennym życiu.

Handel i usługi w tym regionie były w dużej mierze zdominowane przez społeczność żydowską. W ich rękach znajdowały się rozległe tereny leśne, dwie cegielnie, kamieniołom, trzy tartaki, restauracja, młyn oraz liczne sklepy oferujące towary „mieszane”. Prowadzili również zakłady stolarskie, blacharskie i krawieckie. Ich działalność rozwijała się nie tylko w samej Tyrawie, ale też w Rakowej, Hołuczkowie, Siemuszowej i Rozpuciu.

Polacy i Rusini zajmowali się głównie piekarstwem, kowalstwem, ciesielstwem oraz rolnictwem, co odzwierciedlało tradycyjne podziały społeczne i zawodowe tamtego okresu.

W 1926 r. Tyrawa liczyła ponad 2 300 mieszkańców. W 1936 r. było w Tyrawie 260 domów i 1789 mieszkańców, w tym 800 rzymskich katolików, 600 grekokatolików i 380 Żydów.*

Opracowała: Karolina Kruczek

----------------------------------------------------------
*Bata A., „W dolinie Tyrawki. Od Tyrawy Wołoskiej do Mrzygłodu”, Krosno 2015, s. 65.

📸 NAC



ℹ️ Materiał powstał w ramach projektu „Rozwój rodzi się w BULu” sfinansowanego przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego ze środków Rządowego Programu Wspierania Rozwoju Uniwersytetów Ludowych na lata 2020 -2030.