Jaka jest strona internetowa?

https://www.facebook.com/111286528029815/

Bydgoszcz G10

Wspieramy rozwój Bydgoszczy.

25/10/2026

𝗗𝗔𝗟𝗘𝗞𝗢 𝗢𝗗 𝗧𝗢𝗥𝗨 #𝟱
𝗣𝗢𝗭𝗪𝗢𝗟𝗜𝗦𝗭 𝗦𝗜𝗘̨ 𝗢𝗗𝗖𝗜𝗔̨𝗖́?

W poprzednich odcinkach pokazaliśmy, jak wiele razy położenie 𝗻𝗮 𝗴ł𝗼́𝘄𝗻𝘆𝗺 𝘀𝘇𝗹𝗮𝗸𝘂 wpływało na rozwój Bydgoszczy. Dziś Polska znów rysuje transportową - 𝗞𝗼𝗹𝗲𝗷 𝗗𝘂𝘇̇𝘆𝗰𝗵 𝗣𝗿𝗲̨𝗱𝗸𝗼𝘀́𝗰𝗶.

Według aktualnej koncepcji główna linia Warszawa–Gdańsk ma po minięciu Płocka i Włocławka zostać przybliżona do Torunia, a następnie prowadzić przez rejon Grudziądza w stronę Gdańska. 𝗡𝗶𝗲 𝗽𝗿𝘇𝗲𝘇 𝗕𝘆𝗱𝗴𝗼𝘀𝘇𝗰𝘇. Różnicę dobrze pokazują planowane czasy przejazdu według obecnych założeń:

𝗚𝗱𝗮𝗻́𝘀𝗸–𝗧𝗼𝗿𝘂𝗻́ — 𝗼𝗸𝗼ł𝗼 𝟰𝟱 𝗺𝗶𝗻𝘂𝘁
𝗚𝗱𝗮𝗻́𝘀𝗸–𝗕𝘆𝗱𝗴𝗼𝘀𝘇𝗰𝘇 — 𝗼𝗸𝗼ł𝗼 𝟲𝟬 𝗺𝗶𝗻𝘂𝘁

Bydgoszcz
𝗻𝗶𝗲 𝘇𝗻𝗮𝗷𝗱𝘇𝗶𝗲 𝘀𝗶𝗲̨ 𝗯𝗲𝘇𝗽𝗼𝘀́𝗿𝗲𝗱𝗻𝗶𝗼 𝗻𝗮 𝗴ł𝗼́𝘄𝗻𝘆𝗺 𝗸𝗼𝗿𝘆𝘁𝗮𝗿𝘇𝘂 𝗪𝗮𝗿𝘀𝘇𝗮𝘄𝗮–𝗚𝗱𝗮𝗻́𝘀𝗸.

Co ciekawe, pierwotne założenia CMK-Północ nie przewidywały nawet bezpośredniej obsługi Torunia. Dopiero prace nad Zintegrowaną Siecią Kolejową doprowadziły do decyzji, że przebieg magistrali powinien zostać zmieniony tak, aby funkcjonalnie włączyć Toruń do sieci KDP.

Dokładny przebieg linii na tym odcinku nie jest jeszcze przesądzony. ZSK wskazuje, że szczegółowe trasowanie, lokalizacja stacji i rozwiązania techniczne będą dopiero przedmiotem kolejnych etapów prac studialnych. Oprócz KDP dla Bydgoszczy pozostaje inne pytanie. Jaką pozycję w nowej sieci kolejowej będzie miało jedno z największych miast Polski? Historia pokazuje, że istnieje różnica pomiędzy miastem, przez które przebiega główny szlak, a miastem, które jest z tym szlakiem połączone:

- Kanał Bydgoski, Kolej Wschodnia, Magistrala węglowa poprowadzono przez Bydgoszcz. Autostrada A1 została odsunięta od miasta i do dziś nie jesteś połączeni sprawnie z Warszawą.

Nowa trasa KDP nie tylko pominie nasze miasto, ale doprowadzi także do
𝗨𝗧𝗥𝗔𝗧𝗬 𝗜𝗡𝗡𝗬𝗖𝗛 𝗣𝗢Ł𝗔̨𝗖𝗭𝗘𝗡́, które zostaną przesunięte na wschód, nową infrastrukturę. To nie jest gra tylko o KDP, a o strategiczną pozycje Bydgoszczy na kolejowej mapie Polski.

Dziś projektowana jest kolejna infrastruktura, która ma służyć Polsce przez wiele dziesięcioleci. Tory jeszcze nie powstały i szczegółowy przebieg części CMK-Północ nadal jest przedmiotem prac. 𝗧𝗢 𝗢𝗦𝗧𝗔𝗧𝗡𝗜 𝗠𝗢𝗠𝗘𝗡𝗧 𝗯𝘆 𝘇𝗮𝗱𝗯𝗮𝗰́ 𝗼 𝗶𝗻𝘁𝗲𝗿𝗲𝘀𝘆 𝗻𝗮𝘀𝘇𝗲𝗷 𝗕𝘆𝗱𝗴𝗼𝘀𝘇𝗰𝘇𝘆.

Nasze pierwsze cele:

1) Prowadzona już od pewnego czasu kampania informacyjna o zagrożeniu
2) Formalna ofensywa z naszej strony.
3) Uruchomienie oddolnej fali nacisku na naszych reprezentantów (wszystkich opcji) i osoby decyzyjne. Pomożemy każdemu, kto będzie chciał to zrobić.

uruchamiamy wydarzenie na facebooku - 𝗞𝗼𝗹𝗲𝗷𝗡𝗮𝗕𝘆𝗱𝗴𝗼𝘀𝘇𝗰𝘇 - tam będziemy publikować więcej informacji i tam zapraszamy wszystkich, którym los Bydgoszczy nie jest obojętny. Link do wydarzenia w komentarzu.

19/10/2026

Też tak jak my czekaliście na odcinek Architecture is a good idea o bydgoskiej ulicy?

Cieszkowskiego idzie w świat! ;)

link do filmu w komentarzu.

18/10/2026

𝗗𝗔𝗟𝗘𝗞𝗢 𝗢𝗗 𝗧𝗢𝗥𝗨 #𝟰
„𝗭𝗔𝗚𝗨𝗕𝗜𝗢𝗡𝗔 𝗔𝗨𝗧𝗢𝗦𝗧𝗥𝗔𝗗𝗔”

Przez setki lat Bydgoszcz zyskiwała wtedy, gdy znajdowała się na szlaku. Niestety w najnowszej historii miasta wydarzyło się jednak coś odwrotnego.

Początkowo najważniejsza polska droga północ–południe miała prowadzić właśnie przez Bydgoszcz. Już w 1938 roku, podczas IV Polskiego Kongresu Drogowego, prof. Melchior Nestorowicz przedstawił koncepcję autostrady łączącej Gdynię ze Śląskiem i granicą z Czechosłowacją. Jej przebieg miał prowadzić:
𝗚𝗱𝘆𝗻𝗶𝗮 – 𝗕𝘆𝗱𝗴𝗼𝘀𝘇𝗰𝘇 – Ł𝗼́𝗱𝘇́ – 𝗞𝗮𝘁𝗼𝘄𝗶𝗰𝗲.

Po wojnie pomysł powrócił. W 1948 roku, w Studium Planu Krajowego II, zapisano autostradę:
𝗚𝗱𝗮𝗻́𝘀𝗸 – 𝗕𝘆𝗱𝗴𝗼𝘀𝘇𝗰𝘇 – 𝗧𝗼𝗿𝘂𝗻́ – Ł𝗼́𝗱𝘇́ – 𝗞𝗮𝘁𝗼𝘄𝗶𝗰𝗲
– granica państwa.
Bydgoszcz nadal znajdowała się więc bezpośrednio na planowanej osi północ–południe.

Potem koncepcje zaczęły się zmieniać. W przygotowanym w 1972 roku kierunkowym układzie sieci autostrad główną trasę północ–południe poprowadzono już w osi:
𝗚𝗱𝗮𝗻́𝘀𝗸 – 𝗧𝗼𝗿𝘂𝗻́ – Ł𝗼́𝗱𝘇́ – 𝗞𝗮𝘁𝗼𝘄𝗶𝗰𝗲.

To właśnie z tej koncepcji wyrósł późniejszy przebieg dzisiejszej autostrady A1.
Bydgoszcz została odsunięta od głównego korytarza. Na mapie nie wyglądało to jeszcze tak dramatycznie. Toruń leży przecież niedaleko. W praktyce oznaczało jednak coś innego: 𝗷𝗲𝗱𝗻𝗼 𝘇 𝗻𝗮𝗷𝘄𝗶𝗲̨𝗸𝘀𝘇𝘆𝗰𝗵 𝗽𝗼𝗹𝘀𝗸𝗶𝗰𝗵 𝗺𝗶𝗮𝘀𝘁 𝗻𝗶𝗲 𝘇𝗻𝗮𝗹𝗮𝘇ł𝗼 𝘀𝗶𝗲̨ 𝗯𝗲𝘇𝗽𝗼𝘀́𝗿𝗲𝗱𝗻𝗶𝗼 𝗽𝗿𝘇𝘆 𝗻𝗮𝗷𝘄𝗮𝘇̇𝗻𝗶𝗲𝗷𝘀𝘇𝗲𝗷 𝗮𝘂𝘁𝗼𝘀𝘁𝗿𝗮𝗱𝘇𝗶𝗲 𝗽𝗼́ł𝗻𝗼𝗰–𝗽𝗼ł𝘂𝗱𝗻𝗶𝗲.

A1 zaczęła powstawać etapami.
Pierwsze fragmenty zbudowano jeszcze w PRL, ale północny odcinek nabrał realnego kształtu dopiero wiele lat później. Odcinki od Rusocina pod Gdańskiem w kierunku Torunia oddawano w latach 2008–2011, a w kolejnych latach autostrada została przedłużona na południe. Dziś A1 ma ponad 560 kilometrów i łączy Bałtyk z granicą z Czechami.

Bydgoszcz znalazła się jednak obok niej. Najbliższy główny dostęp do A1 prowadził przez Toruń i istniejącą drogę krajową nr 10. Przez lata oznaczało to, że 𝘄 𝗽𝗿𝘇𝗲𝗰𝗶𝘄𝗶𝗲𝗻́𝘀𝘁𝘄𝗶𝗲 𝗱𝗼 𝘄𝗶𝗲𝗹𝘂 𝗶𝗻𝗻𝘆𝗰𝗵 𝗱𝘂𝘇̇𝘆𝗰𝗵 𝗽𝗼𝗹𝘀𝗸𝗶𝗰𝗵 𝗺𝗶𝗮𝘀𝘁 𝗕𝘆𝗱𝗴𝗼𝘀𝘇𝗰𝘇 𝗻𝗶𝗲 𝗯𝘆ł𝗮 𝗯𝗲𝘇𝗽𝗼𝘀́𝗿𝗲𝗱𝗻𝗶𝗼 𝘄𝗽𝗶𝗲̨𝘁𝗮 𝘄 𝗮𝘂𝘁𝗼𝘀𝘁𝗿𝗮𝗱𝗼𝘄𝘆 𝘀𝘆𝘀𝘁𝗲𝗺 𝗸𝗿𝗮𝗷𝘂.

Dopiero kolejne inwestycje zaczęły tę sytuację zmieniać. Najważniejsza z nich to S5, która połączyła Bydgoszcz z autostradą A1 w rejonie Nowych Marz oraz z Poznaniem i Wrocławiem.

Drugą jest budowana obecnie S10 Bydgoszcz–Toruń, która połączy Bydgoszcz z A1 od strony Torunia. Powstaje około 50 kilometrów nowej drogi ekspresowej. Docelowo znaczenie S10 ma być jeszcze większe. Trasa ma połączyć Szczecin – Piłę – Bydgoszcz – Toruń – Płock – Warszawę, stając się jednym z głównych szlaków równoleżnikowych północnej Polski. Jednak nawet dziś w 2026, daleko do sprawnego połączenia S10 z A1.

Historia trasowania autostrady pokazuje więc coś, czego w poprzednich odcinkach serii jeszcze nie mieliśmy.

𝗞𝗮𝗻𝗮ł 𝗕𝘆𝗱𝗴𝗼𝘀𝗸𝗶 𝗽𝗿𝗼𝘄𝗮𝗱𝘇𝗶ł 𝗽𝗿𝘇𝗲𝘇 𝗕𝘆𝗱𝗴𝗼𝘀𝘇𝗰𝘇.

𝗞𝗼𝗹𝗲𝗷 𝗽𝗿𝗼𝘄𝗮𝗱𝘇𝗶ł𝗮 𝗽𝗿𝘇𝗲𝘇 𝗕𝘆𝗱𝗴𝗼𝘀𝘇𝗰𝘇.

𝗠𝗮𝗴𝗶𝘀𝘁𝗿𝗮𝗹𝗮 𝘄𝗲̨𝗴𝗹𝗼𝘄𝗮 𝗽𝗿𝗼𝘄𝗮𝗱𝘇𝗶ł𝗮 𝗽𝗿𝘇𝗲𝘇 𝗕𝘆𝗱𝗴𝗼𝘀𝘇𝗰𝘇.

Ale najważniejsza polska autostrada północ–południe została ostatecznie poprowadzona 𝗼𝗯𝗼𝗸 𝗕𝘆𝗱𝗴𝗼𝘀𝘇𝗰𝘇𝘆.

Skutków takiej decyzji nie mierzy się tylko kilometrami. Mierzy się je również czasem dojazdu, atrakcyjnością inwestycyjną, dostępnością miasta i jego miejscem w krajowej sieci transportowej. I co najważniejsze — takie decyzje zostają z miastem na dziesięciolecia. Dziś trudno ocenić, ile nasze miasto w ten sposób straciło. Widać jednak, że np. inwestycje, które powstały w związku z S5, mogły pojawić się dużo wcześniej i wzbogacać miasto dekadę dłużej.

Ta historia pokazuje, jak duża jest różnica pomiędzy: 𝗯𝘆𝗰́ 𝗻𝗮 𝗴ł𝗼́𝘄𝗻𝘆𝗺 𝘀𝘇𝗹𝗮𝗸𝘂, 𝗮 𝗺𝗶𝗲𝗰́ 𝗱𝗼 𝗻𝗶𝗲𝗴𝗼 𝗱𝗼𝗷𝗮𝘇𝗱.

Dlatego warto patrzeć uważnie, którędy prowadzone są najważniejsze nowe szlaki transportowe Polski. O jednym z nich w naszym kolejnym odcinku.

12/10/2026

🚲 Jakich tras rowerowych brakuje w Bydgoszczy?

Gdybyście mogli zdecydować, co powinno powstać w Bydgoszczy w ciągu najbliższych 3–10 lat, na jakie inwestycje rowerowe postawilibyście w pierwszej kolejności?

Zbieramy pomysły na nowe trasy i remonty istniejącej infrastruktury, które przedstawimy na zespole rowerowym, gdzie takie priorytety będę wskazane. Chcielibyśmy poznać Wasze opinie – zarówno osób, które jeżdżą codziennie do pracy czy szkoły, jak i tych, które rowerem jeżdżą głównie rekreacyjnie.

Co jest dla Was najważniejsze?

🚲 Nowe trasy rowerowe wzdłuż zieleni, parków i rzek czy raczej bezpośrednie połączenia wzdłuż głównych ulic?

🌉 Kładki rowerowe nad Brdą, Kanałem Bydgoskim lub torami, które pozwoliłyby skrócić drogę i połączyć dotąd odcięte części miasta?

🔗 Łączniki między istniejącymi trasami, dzięki którym można wygodnie przejechać z jednego osiedla na drugie?

🛣️ Nowe drogi rowerowe przy głównych ulicach, ułatwiające codzienne dojazdy?

🔧 A może przede wszystkim remonty istniejących tras, żeby dało się po nich wygodnie i bezpiecznie jeździć?

🌳 Więcej asfaltowych tras rekreacyjnych w Myślęcinku, nad Brdą, Kanałem Bydgoskim czy Wisłą?

Nie chodzi o wybieranie inwestycji, które można zrealizować od ręki. Rozmawiamy o kierunkach rozwoju na kolejne lata, również o większych przedsięwzięciach wymagających planowania i przygotowań.

Napiszcie w komentarzach, czego Waszym zdaniem najbardziej brakuje. Możecie wskazać konkretną ulicę, osiedle, brakujące połączenie albo po prostu napisać, jaki rodzaj infrastruktury rowerowej powinien mieć w Bydgoszczy pierwszeństwo.

Ciekawi nas też, co wybieracie: więcej nowych tras czy najpierw poprawa tych, które już mamy?

11/10/2026

𝗗𝗔𝗟𝗘𝗞𝗢 𝗢𝗗 𝗧𝗢𝗥𝗨 #𝟯 𝗟𝗢𝗞𝗢𝗠𝗢𝗧𝗬𝗪𝗔 𝗥𝗢𝗭𝗪𝗢𝗝𝗨

„Pałac”, z którego Bydgoszcz rządziła Berlinem, Gdańskiem, Królewcem i Toruniem.‼️

Wszystko zaczęło się 13 lipca 1851 roku, kiedy to w oparach pary na bydgoski dworzec wjechała pierwsza lokomotywa, a kilkanaście dni później oficjalnego otwarcia liczącej 145 km linii kolejowej dokonał król Prus Fryderyk Wilhelm IV. W kolejnym miesiącu uruchomiono połączenie pospieszne z Berlinem.

Wkrótce trasa została przedłużona przez Tczew w kierunku Królewca. Bydgoszcz znalazła się na jednej z najważniejszych kolejowych osi ówczesnych Prus: Berlin–Bydgoszcz–Królewiec.
To właśnie nowy, ważny węzeł kolejowy, wraz z Kanałem Bydgoskim, stał się impulsem do dynamicznego rozwoju miasta.

Skala tej przemiany widoczna jest także w liczbie mieszkańców. Około 1850 roku Bydgoszcz liczyła zaledwie 𝟭𝟬 𝘁𝘆𝘀𝗶𝗲̨𝗰𝘆 mieszkańców. W 1867 roku było ich już około 25 tysięcy, a w 1910 roku blisko 𝟱𝟴 𝘁𝘆𝘀𝗶𝗲̨𝗰𝘆. ‼️
W ciągu około 60 lat liczba bydgoszczan wzrosła więc niemal sześciokrotnie. Oczywiście nie była to zasługa samej kolei — znaczenie miały również industrializacja, funkcje administracyjne i powiększanie granic miasta — ale właśnie druga połowa XIX wieku, kiedy Bydgoszcz stała się ważnym węzłem kolejowym, była okresem wyjątkowo szybkiego rozwoju.

Koncepcja budowy Pruskiej Kolei Wschodniej, czyli linii kolejowej łączącej Berlin ze stolicą Prus Wschodnich — Królewcem, powstała w 1842 roku, a w 1851 r. linia dotarła do Bydgoszczy. Królewska Dyrekcja Pruskiej Kolei Wschodniej, zlokalizowana w naszym mieście, była — obok dyrekcji Kolei Westfalskich — pierwszą tego typu placówką kolei państwowych w Europie i na świecie.

Zajmowała się projektowaniem, budową oraz rozbudową linii kolejowych na terenie wschodnich prowincji Prus. W 1880 roku zreorganizowano zarządzanie kolejami w Prusach i placówkę przemianowano na Królewską Dyrekcję Kolejową w Bydgoszczy. To właśnie wtedy podlegały jej Królewskie Komisje Kolejowe w 𝗕𝗲𝗿𝗹𝗶𝗻𝗶𝗲, 𝗣𝗶𝗹𝗲, 𝗚𝗱𝗮𝗻́𝘀𝗸𝘂, 𝗧𝗼𝗿𝘂𝗻𝗶𝘂 𝗰𝘇𝘆 𝗞𝗿𝗼́𝗹𝗲𝘄𝗰𝘂. Majestatyczną siedzibę dyrekcji, posiadającą 176 pokoi, zaprojektowała znana berlińska spółka „Martin C. Philipp Gropius – Heino Schmieden”.

Już w 1851 roku, równocześnie z uruchomieniem połączenia kolejowego, powstały tutaj Zakłady Naprawcze Kolei Wschodniej. Początkowo zatrudniały zaledwie 21 osób. W 1906 roku pracowało już w nich 1470 ludzi, a zakład naprawiał setki parowozów i tysiące wagonów rocznie.
Warsztaty Kolei Wschodniej stały się później Warsztatami Głównymi PKP, następnie Zakładami Naprawczymi Taboru Kolejowego, a w 2001 roku przyjęły nazwę, którą zna dziś cała Polska: 𝗣𝗘𝗦𝗔 𝗕𝘆𝗱𝗴𝗼𝘀𝘇𝗰𝘇.

Dzisiejszy producent tramwajów i pociągów wyrósł więc bezpośrednio z inwestycji kolejowej rozpoczętej 175 lat temu.

W okresie międzywojennym kolej ponownie odegrała wielką rolę.
Państwo polskie budowało nową magistralę łączącą przemysłowy Śląsk z portem w Gdyni. Za jej budowę odpowiadało m.in. Francusko-Polskie Towarzystwo Kolejowe, którego dyrekcję ulokowano właśnie w Bydgoszczy — w dawnym gmachu Dyrekcji Kolei przy ul. Dworcowej.

Tak zwana magistrala węglowa jeszcze bardziej umacniała położenie Bydgoszczy na głównych szlakach transportowych kraju.
Jej znaczenie widoczne było również podczas II wojny światowej. W 1939 roku Niemcy rozpoczęli pod Bydgoszczą budowę ogromnego kompleksu zbrojeniowego 𝗗𝗔𝗚 𝗙𝗮𝗯𝗿𝗶𝗸 𝗕𝗿𝗼𝗺𝗯𝗲𝗿𝗴. Na wybór tego terenu wpływało kilka czynników: rozległe kompleksy leśne umożliwiające ukrycie zakładu, odpowiednia odległość od zwartej zabudowy, dostęp do infrastruktury i siły roboczej oraz bardzo dobre połączenia transportowe.

Przez sam środek przyszłej fabryki przebiegała linia kolejowa Śląsk–Gdynia. Kompleks został wręcz podzielony przez nią na dwie części. Do końca 1944 roku na terenie DAG powstało dodatkowo około 40 kilometrów własnych torów kolejowych. Kolej była niezbędna zarówno przy budowie zakładu, jak i późniejszym transporcie surowców, ludzi oraz gotowej produkcji.

Ponownie okazało się więc, że położenie przy wielkim szlaku transportowym przekłada się na lokalizację wielkich inwestycji przemysłowych.

Kolej nie tylko dowoziła ludzi do Bydgoszczy. Przez ponad półtora wieku 𝗽𝗿𝘇𝘆𝘄𝗼𝘇𝗶ł𝗮 𝘁𝘂 𝗶𝗻𝘄𝗲𝘀𝘁𝘆𝗰𝗷𝗲, 𝗽𝗿𝘇𝗲𝗺𝘆𝘀ł, 𝗺𝗶𝗲𝗷𝘀𝗰𝗮 𝗽𝗿𝗮𝗰𝘆 𝗶 𝘇𝗻𝗮𝗰𝘇𝗲𝗻𝗶𝗲.

Dlatego dla naszego miasta tory bardzo często były czymś więcej niż transportem.
Były prawdziwą 𝗟𝗢𝗞𝗢𝗠𝗢𝗧𝗬𝗪𝗔̨ 𝗥𝗢𝗭𝗪𝗢𝗝𝗨 i tak powinno być nadal. ‼️

09/10/2026

𝗗𝗔𝗟𝗘𝗞𝗢 𝗢𝗗 𝗧𝗢𝗥𝗨 #𝟮

KANAŁ

W poprzednim odcinku pisaliśmy, że Bydgoszcz rozwijała się właśnie dlatego, że od swoich początków leżała na szlaku. Pod koniec XVIII wieku stało się jednak coś więcej. Przez nasze miasto poprowadzono jedną z najważniejszych nowych dróg wodnych tej części Europy.

Pomysł połączenia dorzecza Wisły i Odry nie był pruski. Już w 𝟭𝟳𝟲𝟲 roku‼️, za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego, kartograf 𝗙𝗿𝗮𝗻𝗰𝗶𝘀𝘇𝗲𝗸 𝗙𝗹𝗼𝗿𝗶𝗮𝗻 𝗖𝘇𝗮𝗸𝗶, kapitan polskiej artylerii pochodzenia węgierskiego, opracował projekt kanału łączącego Brdę z Notecią. Realizację tych planów przerwał I rozbiór Polski.

Po zajęciu Bydgoszczy przez Prusy pomysł przejął Fryderyk II. 𝗕𝘂𝗱𝗼𝘄𝗮 𝗿𝘂𝘀𝘇𝘆ł𝗮 𝘄𝗶𝗼𝘀𝗻𝗮̨ 𝟭𝟳𝟳𝟯 𝗿𝗼𝗸𝘂, a jej tempo było ogromne. W ciągu zaledwie kilkunastu miesięcy‼️ wykopano 𝟮𝟲,𝟳 𝗸𝗶𝗹𝗼𝗺𝗲𝘁𝗿𝗮 kanału i zbudowano 10 drewnianych śluz. We wrześniu 1774 roku pierwsze statki mogły już pokonać całą trasę. Jak długo budowano by go dzisiaj? 😉

Brda została połączona z Notecią, a poprzez nią z Wartą i Odrą. Bydgoszcz otrzymała wodne 𝗽𝗼ł𝗮̨𝗰𝘇𝗲𝗻𝗶𝗲 𝗽𝗿𝗼𝘄𝗮𝗱𝘇𝗮̨𝗰𝗲 𝗻𝗶𝗲 𝘁𝘆𝗹𝗸𝗼 𝘄 𝗸𝗶𝗲𝗿𝘂𝗻𝗸𝘂 𝗚𝗱𝗮𝗻́𝘀𝗸𝗮, 𝗮𝗹𝗲 𝗿𝗼́𝘄𝗻𝗶𝗲𝘇̇ 𝗕𝗲𝗿𝗹𝗶𝗻𝗮 𝗶 𝗱𝗮𝗹𝗲𝗷 𝗻𝗮 𝘇𝗮𝗰𝗵𝗼́𝗱 𝗘𝘂𝗿𝗼𝗽𝘆.

Budowa miała jednak swoją ciemną stronę. Do pracy sprowadzono tysiące robotników, m.in. z Saksonii, Turyngii, Meklemburgii i Czech. Pracowali w wyjątkowo trudnym, podmokłym terenie, często stojąc godzinami w wodzie. Choroby i fatalne warunki sprawiły, że wielu z nich nie przeżyło budowy.

Kanał bardzo szybko stał się transportową autostradą swoich czasów.🚣‍♂️🚣‍♂️
Płynęły nim przede wszystkim ogromne ilości drewna, ale również zboże, mąka, cukier, sól, soda, węgiel i materiały budowlane. W drugiej połowie XIX wieku drewno 🪵🪵🪵zdominowało ruch w kierunku zachodnim. Tratwy i barki z surowcem płynęły przez Bydgoszcz m.in. w stronę Berlina, Magdeburga czy Hamburga.

Skala ruchu robi wrażenie. Już w 1775 roku, czyli pierwszym pełnym roku działania kanału, przeprawiono nim 222 barki i 1151 tratew. Około 1912 roku przewożono tędy średnio ponad pół miliona ton towarów rocznie.

Wokół transportu rozwijały się tartaki, młyny, cegielnie, magazyny, spichlerze i przedsiębiorstwa żeglugowe. Na przełomie XIX i XX wieku dla największego bydgoskiego armatora — 𝗟𝗹𝗼𝘆𝗱𝗮 𝗕𝘆𝗱𝗴𝗼𝘀𝗸𝗶𝗲𝗴𝗼 — 𝗽𝗿𝗮𝗰𝗼𝘄𝗮ł𝗼 𝗯𝗹𝗶𝘀𝗸𝗼 𝟯𝟬𝟬𝟬 𝗳𝗹𝗶𝘀𝗮𝗸𝗼́𝘄.
W tym samym czasie rosła sama Bydgoszcz.

W 1772 roku była niewielkim, wyniszczonym wojnami miastem liczącym według różnych źródeł około 700–1000 mieszkańców. Około 1800 roku było ich już około 4700, a w 1850 roku — ponad 𝟭𝟬 𝘁𝘆𝘀𝗶𝗲̨𝗰𝘆. Nie był to oczywiście wyłącznie efekt kanału — Bydgoszcz stała się również ważnym ośrodkiem administracyjnym — ale nowa droga wodna była jednym z najważniejszych impulsów jej rozwoju gospodarczego.

𝗞𝗮𝗻𝗮ł 𝘇𝗺𝗶𝗲𝗻𝗶𝗮ł 𝗻𝗶𝗲 𝘁𝘆𝗹𝗸𝗼 𝗴𝗼𝘀𝗽𝗼𝗱𝗮𝗿𝗸𝗲̨.

W XIX wieku jego brzegi obsadzono drzewami, powstały planty, restauracje i miejsca rozrywki. Bydgoszczanie spacerowali nad kanałem, bawili się na koncertach i potańcówkach. Droga zbudowana dla barek i tratew stała się również jednym z ulubionych miejsc wypoczynku mieszkańców.

W latach 1882–1884, niedaleko dzisiejszej opery, zbudowano w Bydgoszczy niezwykłą 𝘀́𝗹𝘂𝘇𝗲̨ 𝘁𝗿𝗮𝗽𝗲𝘇𝗼𝘄𝗮̨ ‼️(ostatnia fot.), zwaną także workową. Jej konstrukcja była tak nietypowa, że barka płynąca w górę rzeki, po wcześniejszym obróceniu, wpływała do śluzy tyłem. Po zamknięciu wrót podnoszono poziom wody, unosząc barkę o ponad 3 metry. Następnie otwierano drugie wrota, a barka wypływała przodem. Szyprowie nazwali ją „Scyllą i Charybdą” — od mitologicznych potworów, między którymi trudno było bezpiecznie przepłynąć.

Kanał Bydgoski zrobił z położenia miasta geograficzny atut. 𝗣𝗼ł𝗮̨𝗰𝘇𝘆ł 𝘄𝘀𝗰𝗵𝗼́𝗱 𝘇 𝘇𝗮𝗰𝗵𝗼𝗱𝗲𝗺, 𝗕𝘆𝗱𝗴𝗼𝘀𝘇𝗰𝘇 𝘇 𝘄𝗶𝗲𝗹𝗸𝗶𝗺𝗶 𝗿𝘆𝗻𝗸𝗮𝗺𝗶 𝗘𝘂𝗿𝗼𝗽𝘆.

I ponownie okazało się, jak wiele może zmienić jedna decyzja transportowa. Bydgoszcz nie znalazła się daleko od szlaku. Szlak poprowadzono właśnie przez nią.
Kanał Bydgoski jest 𝗻𝗮𝗷𝘀𝘁𝗮𝗿𝘀𝘇𝘆𝗺 𝗰𝘇𝘆𝗻𝗻𝘆𝗺 𝗱𝗼 𝗱𝘇𝗶𝘀́ 𝘀́𝗿𝗼́𝗱𝗹𝗮̨𝗱𝗼𝘄𝘆𝗺 𝗸𝗮𝗻𝗮ł𝗲𝗺 na obecnym terytorium Polski, a Muzeum Kanału Bydgoskiego właśnie obchodziło 20-lecie.

07/10/2026

PRZEMIANY na fyrtlu

Londynek i Bocianowo to jedne z najbardziej charakterystycznych części Bydgoszczy. Przez lata nie zawsze kojarzone pozytywnie, dziś przechodzą przemiany. Powstają nowe inwestycje mieszkaniowe, rozwija się przemysł kreatywny, a inicjatywy społeczne i kulturalne stopniowo zmieniają wizerunek. Widać nową energię na dzielni. 😉

Największym potencjałem dzielnicy pozostaje jednak jej autentyczność – historyczna zabudowa, lokalne tradycje, sąsiedzki charakter i bliskość centrum. To przestrzeń, która może stać się jednym z ciekawszych miejsc bydgoskich przemian: łączącym dziedzictwo przemysłowe, tradycje wojskowe z alternatywną kulturą, kreatywnym biznesem, turystyką i nową miejską energią. W rosnącym gronie ludzi Bocianowa mamy swojego sprawdzonego człowieka - Kajetan Dunst z Fyrtel Bocianowo

To właśnie on na koniec września oprowadzał po swoim fyrtlu z jak zwykle unikalnymi krukami w zanadrzu. Tym razem były ze skóry spod znaku węża, czyli KOBRY. 😊👞👞👞

Do Bocianowa i Londyńskich klimatów jeszcze powrócimy.
Spacer historyczny odbył się w ramach wydarzenia „Londynek Kreatywnie 2”, współfinansowanego z budżetu miasta.

04/10/2026

DALEKO OD TORU

odc. 1 "𝙉𝙖 𝙨𝙯𝙡𝙖𝙠𝙪" ‼️

Osady ludzkie rosły tam, gdzie prowadziły szlaki i Bydgoszcz także nie powstała w przypadkowym miejscu. Już na długo przed lokacją miasta istniał tu gród 🏰strzegący przeprawy przez Brdę. Dzięki badaniom dendrochronologicznym datujemy jego początki na rok 𝟭𝟬𝟯𝟳. ‼️

Powstał na jednej z tras słynnego 𝗕𝘂𝗿𝘀𝘇𝘁𝘆𝗻𝗼𝘄𝗲𝗴𝗼 𝗦𝘇𝗹𝗮𝗸𝘂. Jego położenie na pograniczu Kujaw i Pomorza oraz przy ważnym 𝘀𝘇𝗹𝗮𝗸𝘂 𝗵𝗮𝗻𝗱𝗹𝗼𝘄𝘆𝗺 𝗽𝗿𝗼𝘄𝗮𝗱𝘇𝗮̨𝗰𝘆𝗺 𝘇 𝗽𝗼ł𝘂𝗱𝗻𝗶𝗮 𝗻𝗮 𝗽𝗼́ł𝗻𝗼𝗰 od początku nadawało temu miejscu znaczenie nie tylko gospodarcze, ale również wojskowe i polityczne.

Bydgoski gród pełnił funkcję strażniczą, kontrolując jedno z nielicznych dogodnych przejść przez Brdę. Znaczenie tej przeprawy potwierdzają późniejsze źródła pisane. W dokumencie z 1252 roku wymieniane są w Bydgoszczy komora celna oraz most strzeżony przez załogę grodu. Niedaleko mostu książę Kazimierz Kujawski zbudował także pierwszą 𝘀́𝘄𝗶𝗮̨𝘁𝘆𝗻𝗶𝗲̨ 𝗽𝘄. 𝘀́𝘄. 𝗜𝗱𝘇𝗶𝗲𝗴𝗼.

Oznacza to, że już w XIII wieku nie był to jedynie lokalny punkt na mapie, ale miejsce, przez które przechodził ruch ludzi i towarów, a jego położenie miało wymierną wartość gospodarczą. Obok sąsiedniego Wyszogrodu staliśmy się 𝗴ł𝗼́𝘄𝗻𝘆𝗺 𝗽𝗼𝗿𝘁𝗲𝗺 𝗞𝘂𝗷𝗮𝘄 — kierowano towary spławiane Wisłą na Pomorze Gdańskie.

Gród przeobraził się w miasto znane nam dziś jako Bydgoszcz, a jego znaczenie rosło. Bliskość ujścia Brdy do Wisły dawała dostęp do jednego z najważniejszych szlaków handlowych dawnej Rzeczypospolitej. 𝗥𝘇𝗲𝗸𝗮 stała się drogą prowadzącą ku Gdańskowi, a przez gdański port — dalej do Europy.

W XVI wieku Bydgoszcz należała już do ważnych ośrodków handlowych regionu. W dół Wisły płynęły m.in. zboże i drewno. W przeciwnym kierunku trafiały towary sprowadzane przez Gdańsk.

🍺🍺🍺
Jednym z najbardziej charakterystycznych bydgoskich produktów eksportowych było także 𝗽𝗶𝘄𝗼, uznawane za jedno z najznakomitszych w całej Rzeczypospolitej jako jedno z czterech najbardziej prestiżowych. Bydgoszcz rozwijała się ponieważ znajdowała się na szlaku, a nie obok niego.

To właśnie od tego zaczynamy naszą serię „𝗗𝗔𝗟𝗘𝗞𝗢 𝗢𝗗 𝗧𝗢𝗥𝗨”.

Warto obserwować jej kolejne odcinki. ‼️

25/09/2026

DESIGN & HISTORIA

Już jutro nasi członkowie zaproszą na prawdziwie bydgoskie wydarzenia

1) Ok godz. 14.45 w Lodowni - Muzeum Miejsca na Bydgoskiej Wenecji Maciej Bakalarczyk opowie o 7 projektach Stanisława Lejkowskiego z kolekcji Muzeum Bydgoskiego Wzornictwa Podwórko Tajemnic
Będzie to krótki wykład, ale oprócz znanych ikon bydgoskiego wzornictwa pojawią się też zupełnie nieznane projekty. Wykład jest elementem wydarzenia Weekend na Wenecji 2

2) O 16.00 Kajetan Dunst z Fyrtel Bocianowo poprowadzi spacer po swoim jakże wyjątkowym fyrtlu. Ok 16.30 zajrzymy także do Galeria Autorska Jana Kaji i Jacka Solińskiego, by zakończyć spacer w postindustrialnej przestrzeni Galerii Kobra, gdzie wystartuje wykład Grzegorz Pleszyński

Oba wydarzenia współfinansowane są przez miasto Bydgoszcz

18/09/2026

NOWE ODKRYCIE‼️obok PARKU ZAMKOWEGO

Podwale – ulica, która pamięta wał, fosę i bydgoski zamek.

Skąd nazwa ulicy Podwale?

Dzisiejsze Podwale biegnie po wschodniej stronie Starego Miasta, od ul. Grodzkiej do Długiej. Dawniej był to skraj miasta, sąsiadujący z fosą zamkową i zespołem grodowo-zamkowym. Fosa otaczała wzgórze zamkowe i była najprawdopodobniej wykorzystanym w tym celu dawnym starorzeczem Brdy. To właśnie tutaj przebiegała granica między miastem lokacyjnym a terenem bydgoskiego zamku.
Nazwa „Podwale” wskazuje miejsce położone pod wałem. Przez wiele lat przyjmowano, że po wschodniej stronie ulicy znajdował się ziemny wał obronny. Sprawa jest jednak ciekawsza. Badania archeologiczne prowadzone m.in. przy Podwalu 15 wykazały, że w miejscu, gdzie spodziewano się umocnień, znajdowało się przede wszystkim nabrzeże szerokiej fosy. Woda i podmokły teren same stanowiły poważną przeszkodę obronną, dlatego ciągły dodatkowy wał nie wszędzie był potrzebny. Jednocześnie źródła i dawne plany potwierdzają istnienie ziemnych umocnień związanych z bydgoskim grodem i zamkiem.
Niedaleko ul. Podwale, w miejscu wykopów pod nową inwestycję mieszkaniową, odkryto właśnie interesujące fragmenty kamiennych fundamentów. Nie ma na nich cegieł i wyglądają na fragment infrastruktury obronnej miasta. Być może to wspomniany wal, a być może jakiś element fos/systemu obronnego zamku, który stał obok.
Pierwsze znane zapisy o domach i browarach przy Podwalu pochodzą z 1560 roku. W XVII wieku pojawiały się tu również murowane kamienice. Sama ulica zmieniała nazwy wraz z historią Bydgoszczy: w dawnych źródłach pojawia się jako Żabia lub Wałowa, w okresie pruskim funkcjonowała jako Wallstraße, od 1920 roku jako Podwale, podczas okupacji ponownie Wallstraße, a od 1945 roku znów nosi obecną nazwę.
Z czasem fosa była zasypywana, teren wyrównywano, a dawne wzgórze zamkowe stopniowo znikało z krajobrazu. Pod koniec XIX wieku rozpoczęto większe porządkowanie tego obszaru, a na początku XX wieku powstała tu dobrze znana bydgoszczanom Hala Targowa.

Dziś to tereny bogate w bydgoską historię i to tę najwcześniejszą. Warto zachować ją dla nas wszystkich tworząc ParkZamkowy.

Adres

Gdańska
Bydgoszcz

Strona internetowa

facebook.com

Powiadomienia

Bądź na bieżąco: wyślemy Ci e-mail, gdy Bydgoszcz G10 opublikuje nowości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu, a subskrypcję możesz anulować w dowolnym momencie.