Stowarzyszenie Ochrony Architektury Powojennej

14/10/2026

https://architektura.muratorplus.pl/wydarzenia/dworzec-w-mikolowie-w-rejestrze-zabytkow-plany-pkp-na-rozbiorke-zablokowane-aa-ebw3-r4Qc-MJT8.html

Śląska konserwator zabytków wpisała dworzec w Mikołowie do rejestru. Oznacza to, że budynek jest już pod pełną ochroną, a PKP, które wbrew woli mieszkańców chci...

14/10/2026

MAMY TO!

Postmodernistyczny Dworzec w Mikołowie jest już w REJESTRZE ZABYTKÓW!

Oznacza to, że plany PKP SA na jego wyburzenie zostały skutecznie powstrzymane dzięki naszej interwencji!

To wielki dzień w historii obrony polskiego postmodernizmu, bo na naszych oczach doszło do przełomu!

Tekst: JT
Grafika: JT
Zdjęcie: Ducholożka

08/10/2026

Bardzo cieszy nas ta decyzja! Wspieramy walkę o zachowanie tej niezwykłej mozaiki i trzymamy kciuki za jej dalsze losy, jednocześnie gratulując społecznie działającym entuzjastom tego zabytku, którzy włożyli mnóstwo wysiłku w działania na rzecz jej ochrony 🎉🙌

21/09/2026

Przystępujemy do wpisania Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego do rejestru zabytków!

Potrzebujemy Waszego poparcia. Rozpoczynamy przygotowanie społecznego wniosku o wpis budynku Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego do rejestru zabytków. Dlaczego uważamy, że BUŁ zasługuje na taką ochronę? To jeden z najcenniejszych przykładów powojennej architektury Łodzi i Polski – dzieło Edmunda Orlika, powstałe we współpracy z Eugeniuszem Budlewskim, zrealizowane w latach 1955-1960. Wyróżnia je nie tylko niezwykle nowoczesny jak na okres powstania projekt architektoniczny, ale i zachowane do dzisiaj oryginalne wyposażenie wraz z współtworzącymi gmach dziełami sztuki.

Wśród artystów zaangażowanych do współtworzenia oprawy BUŁ znaleźli się wybitni artyści, związani z Łodzią i polską sztuką XX wieku – m.in. Stanisław Fijałkowski, Antoni Starczewski, L**h Kunka i Mieczysław Szadkowski. To właśnie ta integralność i autentyzm sprawiają, że mamy do czynienia z dziedzictwem o znaczeniu wykraczającym daleko poza mury Uniwersytetu. Chcemy, aby Biblioteka nadal żyła, służyła społeczności akademickiej i mogła odpowiadać na współczesne potrzeby.

Wpis do rejestru może stworzyć ramy, dzięki którym przyszłe remonty i modernizacje będą prowadzone z poszanowaniem tego, co w BUŁ najcenniejsze. Dlatego przygotowujemy społeczny wniosek o wpis budynku do rejestru zabytków. Jednocześnie publikujemy list otwarty do Rektora Uniwersytetu Łódzkiego i zapraszamy do jego podpisania wszystkich, którym zależy na przyszłości tego miejsca. Jeśli uważacie, że wyjątkowa architektura BUŁ, jej wnętrza, wyposażenie i dzieła sztuki powinny zostać zachowane – podpiszcie list otwarty. LINK W NASZYM BIO!

Pomóżcie nam również dotrzeć z tym apelem dalej – udostępnijcie post osobom, którym bliska jest architektura powojenna, sztuka nowoczesna i ochrona dziedzictwa XX wieku.

21/09/2026

Przystępujemy do wpisania Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego do rejestru zabytków!

Potrzebujemy Waszego poparcia. Rozpoczynamy przygotowanie społecznego wniosku o wpis budynku Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego do rejestru zabytków. Dlaczego uważamy, że BUŁ zasługuje na taką ochronę? To jeden z najcenniejszych przykładów powojennej architektury Łodzi i Polski – dzieło Edmunda Orlika, powstałe we współpracy z Eugeniuszem Budlewskim, zrealizowane w latach 1955-1960. Wyróżnia je nie tylko niezwykle nowoczesny jak na okres powstania projekt architektoniczny, ale i zachowane do dzisiaj oryginalne wyposażenie wraz z współtworzącymi gmach dziełami sztuki.

Wśród artystów zaangażowanych do współtworzenia oprawy BUŁ znaleźli się wybitni artyści, związani z Łodzią i polską sztuką XX wieku – m.in. Stanisław Fijałkowski, Antoni Starczewski, L**h Kunka i Mieczysław Szadkowski. To właśnie ta integralność i autentyzm sprawiają, że mamy do czynienia z dziedzictwem o znaczeniu wykraczającym daleko poza mury Uniwersytetu. Chcemy, aby Biblioteka nadal żyła, służyła społeczności akademickiej i mogła odpowiadać na współczesne potrzeby.

Wpis do rejestru może stworzyć ramy, dzięki którym przyszłe remonty i modernizacje będą prowadzone z poszanowaniem tego, co w BUŁ najcenniejsze. Dlatego przygotowujemy społeczny wniosek o wpis budynku do rejestru zabytków. Jednocześnie publikujemy list otwarty do Rektora Uniwersytetu Łódzkiego i zapraszamy do jego podpisania wszystkich, którym zależy na przyszłości tego miejsca. Jeśli uważacie, że wyjątkowa architektura BUŁ, jej wnętrza, wyposażenie i dzieła sztuki powinny zostać zachowane – podpiszcie list otwarty. LINK W KOMENTARZU!

Pomóżcie nam również dotrzeć z tym apelem dalej – udostępnijcie post osobom, którym bliska jest architektura powojenna, sztuka nowoczesna i ochrona dziedzictwa XX wieku.

11/09/2026

Kilka dni temu otrzymaliśmy informację, że postępowanie w sprawie wpisu Dworca PKS do rejestru zabytków zakończyło się odmową wpisu. Jako że nie zgadzamy się z tą decyzją ani z argumentacją, która za nią stoi, 10 września złożyliśmy w tej sprawie odwołanie.

W uzasadnieniu przyznano, że Dworzec spełnia przesłanki, które niezbędne są w świetle polskiego prawa, aby uznać obiekt za zabytek, cytując: ,,Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy zabytkiem jest nieruchomość stanowiąca świadectwo minionej epoki, której zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na wartość historyczną, artystyczną lub naukową.” i dalej „Nie można zatem odmówić obiektowi znaczenia historycznego oraz wartości dokumentacyjnej związanej z rozwojem transportu autobusowego i powojennej infrastruktury komunikacyjnej miasta”. Konserwator odmówił ochrony budynkowi, w którym dostrzegł wartość, która według polskiego prawa już kwalifikuje go do ochrony poprzez wpis do rejestru zabytków, powołując się na abstrakcyjne kryterium unikatowości, które nie jest poparte w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Urząd nie uwzględnił przy tym zarówno wartości społecznej, tego, że ponad 700 osób podpisało się pod petycją, deklarując pragnienie ocalenia budynku oraz do tego, iż budynek jest w stanie niemal całkowitej oryginalności, posiadając nawet pierwotne liternictwo w hali głównej, co jest ewenementem. W innych województwach urzędy konserwatorskie otaczają podobne obiekty ochroną. Nawet w Lublinie dworzec autobusowy został wpisany do rejestru zabytków, nie wspominając już o dworcu kolejowym w Grudziądzu czy dworcu Centralnym w Warszawie. Powód kreowany w uzasadnieniu sprawia wrażenie, jakby Gdańsk nie potrzebował mieć własnych zabytków, skoro gdzie indziej na świecie one istnieją…🧐

Będziemy Was na bieżąco informować o losach tej sprawy! Działamy dalej!

03/09/2026

Wspólnie ze Stowarzyszeniem Miasto Jest Nasze w ostatnim tygodniu sierpnia złożyliśmy do Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wniosek o wpisanie do rejestru zabytków mozaiki zdobiącej ścianę i bar lokalu działającego niegdyś jako „Bar Alpejski” w pawilonie handlowym przy ul. Międzynarodowej 68 w Warszawie. Wobec planów generalnego remontu całego pawilonu, ogłoszonych przez Spółdzielnię Mieszkaniową „Międzynarodowa”, losy mozaiki są niepewne, dlatego postanowiliśmy wnioskować o jej prawną ochronę w postaci wpisu do rejestru zabytków nieruchomych. Wniosek przygotował Eryk Baczyński 🙌
Będziemy na bieżąco informować Was o losach tego postępowania.

Ta unikatowa mozaika znajduje się w typowym blaszanym pawilonie osiedlowym, wzniesionym na początku lat 70. XX wieku i należy do bardzo nielicznej grupy zachowanych realizacji tego rodzaju w Warszawie. Przedstawia pejzaż alpejski - kompozycję tworzą między innymi góry i doliny oraz zachodzące słońce. Bar “Alpejski” był drugim - po „Złotej Kurce” - i ostatnim z warszawskich barów serwujących tanie dania, w którego wnętrzu zachowała się dekoracja mozaikowa.

Wiesz o mozaice lub powojennym budynku zagrożonych zniszczeniem lub wyburzeniem? Daj nam znać!

Zdjęcia: Małgorzata Kosicka Małgorzata Kosicka
Grafika: PP
Tekst: KK

02/09/2026

Podkarpacki Wojewódzki Konserwator Zabytków wszczyna na wniosek SOAP postępowanie w sprawie wpisania rzeszowskiej wieży „RTON Baranówka” do rejestru zabytków!

Betonowa wieża Rzeszowskiego Telewizyjnego Ośrodka Nadawczego „RTON Baranówka” to wyjątkowy i charakterystyczny przykład powojennego modernizmu użytkowego oraz - co równie ważne - symbol osiedla Baranówka i tej części Rzeszowa. Ośrodek powstał w wyniku oddolnej inicjatywy i współpracy sił lokalnych. Obecnie jest zagrożony rozbiórką, a na jego miejscu może powstać deweloperskie osiedle.

Działając w interesie społecznym oraz w imieniu mieszkańców, którzy organizują się przeciwko rozbiórce wieży, złożyliśmy wniosek do Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wpis wieży wraz z zapleczem do rejestru zabytków. Dziś możemy z dumą poinformować, że Konserwator wszczął postępowanie w tej sprawie. Będziemy z wielką nadzieją śledzić temat i informować Was o kolejnych krokach. Tymczasem trzymajcie kciuki!

Tekst: DD
Grafika: PP

18/08/2026

Nasza ekspresowa interwencja przyniosła natychmiastowy skutek- Konserwator zapowiedział wszczęcie postępowania zmierzającego do wpisu mozaiki Henryka Burzca z SCK do rejestru zabytków. Sprawa była bardzo pilna, bowiem mozaika miała być wkrótce uszkodzona poprzez przebicie w niej drzwi. Interweniowaliśmy natychmiast i na szczęście służby konserwatorskie także wykazały się ogromnym zaangażowaniem i świadomością wagi sytuacji.

W chwili obecnej możemy już odetchnąć z ulgą- mozaika jest bezpieczna!

Zdjęcia: Adriana Słowik / Grupa Murator