13/06/2026
🇵🇱12-go czerwca 2026 roku o godz.16:00 uczczono 84 rocznicę powieszenia przez hitlerowskich okupantów 10-ciu robotników z Huty Bankowej w Dąbrowie Górniczej pod pomnikiem upamiętniającym zbrodnie z 1942 roku.
Władze miasta złożyły kwiaty i zapaliły znicze w godzinach wcześniejszych.
Po uroczystości pod pomnikiem udano się na cmentarz, gdzie zapalono znicze na grobie świadka egzekucji i wieloletniego organizatora uroczystości - Mariana Indelaka.
Lista 10-ciu powieszonych:
Marceli Baltyn
Wacław Bochenek
Edward Gruchała
Bolesław Król
Bolesław Kucharski
Józef Maro
Eugeniusz Puz
Walenty Siwek
Roman Teper
Franciszek Wójcik
📜Z kart historii (Broszury wydanej z okazji 70 rocznicy owych wydarzeń przez naocznego świadka egzekucji Mariana Indelaka):
"12 Czerwca 1942 r. hitlerowcy dokonali publicznej egzekucji przez powieszenie dziesięciu dabrowiaków, pracowników Huty Bankowej. Na miejsce stracenia wybrali dzielnicę Planty, gdzie rosłe topole wykorzystali na zbudowanie szubienic. Wśród ofiar był działacz harcerski Eugeniusz Puz, którego hitlerowcy zabrali z domu, bo ojca, pracownika huty w tym czasie nie było.
Straceni hutnicy, jako działacze Związków Zawodowych wykazywali się dużą wrażliwością na życiowe problemy towarzyszy pracy. Oni w okresie panującego okupacyjnego terroru byli zdecydowani na poniesienie surowych konsekwencji za swą działalność, ich poczucie społecznego obowiązku, zdecydowana wola niesienia pomocy potrzebującym, były silniejsze od zagrożeń. Zawsze z odwagą wypełniali wobec towarzyszy pracy swoją związkową powinność. Na różnych spotkaniach przekazywali towarzyszom słowa nadziei, wzmacniając ich wolę wytrwania w okrutnej okupacyjnej rzeczywistości. Z inicjatywy komórek PPR powstawały grupy sabotażowe w hucie na wydziałach: Wielkie piece, Stalownia, Walcownia, Remontowo - mechaniczny i Akcesoria Kolejowe. W wyniku ich działalności często powstawały przerwy W produkcji z powodu uszkodzeń urządzeń produkcyjnych. Sabotaże były dowodem, że robotnicy aktywnie włączali się do walki, bowiem wolna i sprawiedliwa Ojczyzna zawsze była nadrzędnym celem klasy robotniczej. Ta nowa sytuacja wzmogła hitlerowski terror, następowały aresztowania mieszkańcówaw szczególności pracowników Huty Bankowej.
12 czerwca 1942 r. o godzinie 16 00 podczas wykonywania egzekucji ustyszeliśmy niedokończony okrzyk "Niech żyje Pol.."
A my wraz z rodzinami skazańców, otoczeni kordonem gestapo z wycelowanymi w nas karabinami maszynowymi tłumiliśmy rozpacz i ból ...
Straceni hutnicy wraz z tysiącami innych patriotów, walką i ofiarą życia zapisali najpiękniejsze i najbardziej wznioste rozdziały polskich dziejów w okresie hitlerowskiej okupacji.
Eliza Orzeszkowa tak pięknie mówiła o tych co ginęli za wolność i sprawiedliwość:
... ludzie kochający idee i ginący za nie To dzwony wzywające ospańców do świątyń ..."
"10 HUTNIKÓW "
lch było tylko dziesięciu Związkowcy z warsztatów "Bankowej" wzięci z jednej z dabrowskich hut. To Oni każdą z bruku cegłą o wolność bili się, o lud,
o chleb nasz i o niepodległą!
lch wszystkich było dziesięciu, zbitych, związanych po pięciu i pchano ich w paszcze aut a potem - Będzin, Dabrowa ostatni życia dworzec
Nad wszystkimi bujał jak proporzec dopełniający się już gwat.
I stali hutnicy- patrioci na wszystko gotowi
u bosych stóp dziesięciu szubienic i cisza - bezruch - bo wyrok wykonano tylko gałęzie topoli mocno się uginały bo ciężar ciał bohaterów dźwigały a my bezsilni - zaciskali pięści
O patrz Dabrowo, to są Ci za których się historia pomści
to Oni wolą nieugiętą - uczyli nas, jak żyć, jak się bić, jak kochać życie,
I oddać życie, ażeby syn i wnuk pamiętal...
Nigdy nie zapomnimy Was hutnicy Wy coście wierni idei i ojczyźnie ginęli jak męczennicy.
Wasze męstwo i walka o szlachetne cele Zostały wpisane w najpiękniejsze i wzniosłe rozdziały których w dąbrowskiej historii jest tak wiele
O wietrze tą prawdę do żyjących nieś dzisiaj pamięci bohaterskim hutnikom Cześć ! Cześć ! Cześć !
M. Indelak
🇵🇱🕯🥀CZEŚĆ ICH PAMIĘCI !🥀🕯🇵🇱
