18/05/2026
W harcerskich szpargałach znaleźliśmy karteczkę z bardzo lakoniczną, ale intrygującą informacją, że dawno, dawno temu - w ramach jednej z akcji - harcerze naszego Hufca znaleźli stary czołg. Znalezisko podobno wywołało sporo zamieszania.
Jeśli jest ktoś, kto zna okoliczności tego zdarzenia - prosimy o komentarz!
Kolejny fragment historii Hufca ZHP Braniewo według hm. Heleny Kozłowskiej prezentujemy poniżej:
"Lata 1968 - 1975.
15.01.1968r. - 15.02.1970- komendantem hufca była Jadwiga Dąbkowska. W skład komendy weszli: Helena Zienkiewicz, Józef Rusiecki, Tadeusz Łasiński, Michał Maruszczak, Jerzy Chrabąszcz, Halina Urbaniak.
Z inicjatywy Józefa Rusieckiego – nowo powołanego zastępcy komendanta hufca - Komenda wystąpiła do władz miejskich Braniewa z propozycją adaptacji baszty obronnej, stanowiącej fragment dawnych obwarowań, na potrzeby harcerstwa. Baszta w tym czasie znajdowała się w stanie ruiny. Prace remontowo-adaptacyjne trwały blisko 6 lat - siłami własnych rąk, fachowców z miejscowych zakładów pracy i wsparciu finansowemu miasta.
W hufcu pracuje 106 drużyn, które zrzeszają 1351 zuchów i 1614 harcerzy. Kadra to 155 instruktorów, w tym 2 kręgi instruktorskie liczące 37 członków.
W dniach 21-25 listopada 1968r. odbyła się Centralna Konferencja Instruktorska ZHP. Hufiec Braniewo reprezentował Michał Maruszczak z Henrykowa k.Ornety.
Hufiec Braniewo zajął I miejsce we współzawodnictwie hufców w organizacji Nieobozowej Akcji Letniej, jakie było prowadzone przez Wojewódzką Komisję Związków Zawodowych na terenie Chorągwi Warmińsko-Mazurskiej. Sztabem NAL w Hufcu kierowała wówczas Helena Zienkiewicz.
22.02.1969r. odbywa się Konferencja Sprawozdawczo-Wyborcza Hufca Braniewo. Wybrano Komendę w składzie: Jadwiga Dąbkowska – komendantka, z-cy Helena Zienkiewicz i Józef Rusiecki.
W dniach 27.04 – 5.05. trwają przygotowania do obchodów Roku Kopernikowskiego.
Komenda Hufca organizatorem Harcerskiej Akcji Zimowej. Odbywa się I Harcerska Spartakiada Zimowa Hufca – 6 pierwszych miejsc zajęli harcerze z Płoskini. Najlepsze umiejętności i przygotowanie wykazali podopieczni druha Czesława Paconia.
Festiwal „Srebrna Nutka” – I miejsce w Chorągwi zajmuje zastęp z 9 DH im. Marii Skłodowskiej –Curie ze Szkoły Podstawowej nr 1 w Ornecie, drużynowy dh Antoni Zmitrowicz.
We Fromborku został utworzony Ośrodek Harcerski NAL, którym kieruje dh. Bożena Posłuszna.
Hufiec ZHP Braniewo najlepszym w województwie w organizacji HAL 69.
Tuż po akcji letniej z Komendy Hufca odszedł Józef Rusiecki. Przeszedł on do Olsztyna na komendanta ówczesnego hufca „Rodło”, obejmującego swoim zasięgiem zarówno powiat jak i samo miasto Olsztyn. Jesienią z funkcji odeszła także Helena Zienkiewicz, również do hufca Olsztyn, przyjmując funkcję zastępcy komendanta tej jednostki.
16 kwietnia 1970r. funkcję komendanta Hufca Braniewo objął Ireneusz Karman. W skład Komendy weszli: Halina Urbaniak – zastępca komendanta, Jerzy Chrabąszcz, Henryk Janowski, Mirosława Busłowska, Kazimierz Stolz, Władysław Markowski. W trakcie kadencji doszło do zmian w Komendzie: Halina Chrabąszcz (Urbaniak) i Roman Hyczko – zastępcy komendantki, Wiktoria Wondzyńska, Jerzy Wieczorek, Teresa Hrycyniak i Anna Jędrej. W planach pracy drużyn przewija się wsparcie dla Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie. W tym roku w hufcu pełniło służbę 263 instruktorów (nauczyciele-110, uczniowie-123, wojskowi-20, inne zawody-10).
W dniu 20.03.1971r. odbyła się IV Konferencja Sprawozdawczo-Wyborcza . Jej mottem było: „Ale prawda zostanie na wieki, ruszy z posad glob nasz ogromny – i świat cały będzie jak wielki, polskiemu uczonemu pomnik” – nawiązując do imienia Mikołaja Kopernika.
20 października rozpoczęła działalność Poczta Harcerska Braniewo pod kierunkiem hm. Jerzego Chrabąszcza. Inaugurując swą działalność PH wydała pierwszą kopertę okolicznościową. W dniu 19 lutego staraniem harcerzy – pocztowców z Braniewa Urząd Pocztowo-Telekomunikacyjny we Fromborku stosował kasownik okolicznościowy o treści „Frombork Symbolem Harcerskiego Hołdu Złożonego Kopernikowi”. W sierpniu Poczta Harcerska Braniewo wraz ze Sztabem Operacji 1001 – Frombork, z okazji jej zakończenia była organizatorem wystawy filatelistycznej „Harcerstwo Kopernikowi”.
W 1972r. na terenie hufca działa 5 kręgów instruktorskich zrzeszających 117 instruktorów. W tym roku dużo uwagi poświęcamy zdrowiu i realizujemy zadania VIII Alertu Naczelnika ZHP pod hasłem: „Sprawni i zdrowi – dziś i jutro”.
Wiosną 1973r. po blisko 6 latach prac remontowych i adaptacyjnych dokonano otwarcia Baszty Harcerskiej – nowej siedziby Komendy Hufca. Wiele trudu włożono w jej wyposażenie godne historycznej przeszłości. Obiekt obok pomieszczeń biurowych, będących na parterze, mieścił przestronną salę kominkową, salę zwaną myśliwską, wyposażoną w piękne ręcznie robione, stylowe meble dębowe i mieszczącą zbiory sali tradycji Hufca. Na najwyższej kondygnacji była biblioteka z salą metodyczną oraz pomieszczenie Harcerskiego Klubu Łączności – SP2ZNC. W piwnicach baszty urządzono archiwum oraz mieściły się sanitariaty i pomieszczenie gospodarcze. Remont i adaptacja baszty było trudną próbą dla Rady Przyjaciół Harcerstwa, która wyszła z niej zwycięsko.
Pewien dziennikarz napisał: "Wśród XIV-wiecznych murów obronnych i zieleni porastającej miejsca, gdzie kiedyś stało stare Braniewo, wznosi się BASZTA. W dawnych czasach broniła dostępu do miasta, dziś spełnia inną, też strategiczną rolę - jest punktem dowodzenia harcerzy, mieści Komendę Hufca ZHP Braniewo." ( Świat Młodych z 21.08.1973r.).
W sierpniu Poczta Harcerska Braniewo wraz ze Sztabem Operacji 1001 – Frombork, z okazji jej zakończenia była organizatorem wystawy filatelistycznej „Harcerstwo Kopernikowi”.
23 września na rajdzie „Szlakami Kopernika” powstał Harcerski Klub Turystyczny „Warmiak”. Klub założyli: Henryk Natalicz – późniejszy prezes, Anna Jędrej, Jan Luttera, Andrzej Czyżewski i Roman Jędrej. Później dołączyły inne osoby, m.in. Teresa Hrycyniak, Wiesława Landzberg. HKT „Warmiak” brał udział w wielu rajdach turystycznych, m.in.: „Śladami Kłobuka”, „Żółte liście”.
25.06.1974r. podczas Alertu Naczelnika ZHP, jedna z drużyn braniewskiego Hufca znalazła stary czołg jako odpowiedź na zadanie „Cenny surowiec dla kraju”. Narobiono tym eksponatem wiele zamieszania.
W kwietniu ogłoszono akcję „Dam Ojczyźnie ogromny bukiet”. Zwycięzcami tej akcji zostali harcerze z Szylen, którymi dowodził dh Roman Hyczko.
Komenda Hufca latem zorganizowała harcerzom atrakcyjny wypoczynek. Po raz pierwszy do braniewskiego Hufca w ramach wymiany delegacji przybyła w sierpniu 21-osobowa grupa harcerzy z Bułgarii. Zorganizowano również 2 obozy brązowych sznurów w Narusie k/Fromborka (120 osób), kolonię zuchową w Zalesiu k/Warszawy (40 osób), obóz wędrowny w Bieszczady (80 osób) oraz obozy własne zorganizowały drużyny z Szylen i Płoskini. Starsza młodzież wypoczywała we Fromborku i Nowej Pasłęce, a Nieobozowa Akcja Letnia zgromadziła ponad 3000 dzieci i młodzieży.
Od 1974r. HKT „Warmiak” zajął się współorganizacją rajdów: „Rama ###”, „Rama 2”, „Rama 3,5”, „Rama 7” oraz cyklicznych: „Braniewska Jesień” i „Braniewska Wiosna”.
W lutym 1975r. przy Komendzie Hufca ZHP powołano Harcerską Wszechnicę Zainteresowań zainicjowaną przez dh Jerzego Chrabąszcza. Pierwszym gościem Wszechnicy był mgr Stanisław Bereza z ART. W Olsztynie.
W 30 rocznicę zwycięstwa nad faszyzmem w maju został zorganizowany chorągwiany rajd turystyczny „Szlakami Zwycięstwa” z zakończeniem w Giżycku. Najwyższe trofeum – Puchar Komendanta Chorągwi uzyskała reprezentacja Hufca Braniewo, natomiast organizacja i obsługa trasy rajdowej prowadzonej przez HKT „Warmiak” sklasyfikowana została na drugiej pozycji.
Przed akcją letnią na zlocie w Kętrzynie odbyło się podsumowanie pracy drużyn Harcerskiej Służby Granicznej. Najlepszą drużyną tej specjalności na terenie Chorągwi Warmińsko-Mazurskiej okazała się drużyna HSG z Rogit prowadzona przez dh Wiktorię Wondzyńską.
Dużym powodzeniem w ramach HAL zakończyła się akcja „Harcerskie hotele pod namiotem”. Podyktowana ona była tym, że na atrakcyjnych szlakach turystycznych było zbyt mało hoteli, a wygórowane ceny nie pozwalały korzystać z nich młodym ludziom. Harcerze podjęli się również świadczenia różnorodnych usług, takich jak: przechowywanie bagaży, pilnowanie pojazdów na parkingach, udzielanie informacji w punktach ze znakiem IT, skorzystanie z posiłków przygotowanych w harcerskich kuchniach.
W roku 1975 przeprowadzono reorganizację podziału administracyjnego kraju. W Związku podjęto działania dostosowania struktury ZHP do nowego podziału. Decyzją GK ZHP naczelnik ZHP powołał Ireneusza Karmana – komendanta Hufca Braniewo na swojego pełnomocnika ds. organizacji chorągwi elbląskiej (maj). Do organizatorów tej chorągwi należał także Jerzy Chrabąszcz. 1 października z funkcji komendanta Hufca Braniewo odchodzi dh Ireneusz Karman, któremu 19 września powierzono sznur zastępcy komendanta Elbląskiej Chorągwi ZHP. W tym też okresie do pracy w chorągwi przechodzą Halina i Jerzy Chrabąszczowie.
Po utworzeniu województwa elbląskiego Poczta Harcerska została przeniesiona i przemianowana na Pocztę Chorągwianą prowadzoną nadal przez dh Jerzego Chrabąszcza.
30 listopada odbywa się Konferencja Sprawozdawczo-Wyborcza Hufca. Wybrano Komendę Hufca w składzie: phm Henryk Natalicz – komendant hufca, zastępcy - Anna Stachowska i phm Roman Hyczko, phm Emilia Roszkowska, hm. Wiktoria Wondzyńska, hm. Władysław Markowski, phm. Maria Drozdowska. Komisję Rewizyjną Hufca: hm. Eugeniusz Pawelec – przewodniczący, phm. Zbigniew Sońdka, hm. Halina Bardońska, org. Grażyna Kluk, phm. Marek Pękacz, hm. Kazimierz Stoltz, phm. Aleksandra Sobasz.
Rozwiązany zostaje hufiec w układzie powiatu, powołano hufce miejskie w Braniewie, Ornecie oraz Gminne Związki Drużyn we Fromborku, Lelkowie, Pieniężnie i Płoskini".
Grafika ilustracyjna.
