11/10/2026
Wczoraj wieczorem 10 października 2026 mogliśmy obserwować wspaniały kolorowy spektakl na niebie, zorzę polarną! Mogliśmy gdyby nie ...☁️🌧️ chmury i deszcz.
Ale po kolei. Warto napisać o tym co się wczoraj zadziało bo to nie przytrafia się często...
6 i 7 października na Słońcu doszło do dwóch rozbłysków słonecznych. Nie każdy rozbłysk słoneczny uwalnia materię słoneczną, tu akurat te dwa rozbłyski wyrzuciły w przestrzeń materię słoneczną tzw. CME, porcję protonów i elektronów.
NASA oraz SWPC sporządziły prognozy na dwa oddzielne uderzenia. Pierwsze miało nastąpić 9 października w południe, a drugie 11 października po 1:00
9 października niestety nic nie było... Sondy Solar-1, ACE oraz IMAP które znajdują się w punkcie libracyjnym L1 (1,5 mln km bliżej Słońca niż 🌍 Ziemia) nic specjalnego nie rejestrowały. Ani skoku prędkości wiatru słonecznego, ani zwiększonej gęstości. KP oscylowało w okolicy 2
Całą noc i połowa kolejnego dnia, 10 października, nic. Hmmm, wyglądało na to że materia nie trafiła w Ziemię. Tak bywa 🤷
Sobota wydawała się więc być spokojna, bez zorzy.....ale! nie tak prędko!! O 16:35 uderzyło we wszystkie trzy sondy znajdujące się w L1 😲
I to z jaką mocą! Gęstość wzrosła z 8 na 111 protonów na cm3 a prędkość z 380 na 620 a potem 890 km/s
To bardzo duże wartości.
Po około 40-45 minutach to wszystko (czoło fali uderzeniowej CME) dotarło do Ziemi. Była godzina 17:20
Uderzenie nie spowodowało od razu wystąpienia zorzy. Na to musieliśmy jeszcze trochę poczekać, zwłaszcza na spadek parametru Bz, który był dodatki a powinien być jak najbardziej ujemny.
I tak się stało po 19:00 Bz spadło do -28nT, reszta parametrów też była bardzo dobra i to dało kolory zorzy na polskim niebie 🤩
Wystrzeliły pionowe czerwone filary, falujące słupy zorzy. Nisko nad horyzontem pojawił się zielony pas zorzowy. Przez chwilę pojawiły się szybko pulsujące zielone plamy tzw. IPA
One pojawiają się przy silnych zorzach z dużą prędkością i gęstością wiatru słonecznego/CME
Taniec zorzy trwał łacznie do około 23:00 z małymi przerwami. Potem parametr Bz był dodatni co nie sprzyja widoczności zorzy. Także gęstość nie była już tak duża jak na początku uderzenia CME...
Najsilniejsze, uderzenia i najładniejsze kolory były po 19:30 potem po 20:30 i finalnie po 22:00
Białystok jak i całe Podlasie w chmurach niestety ☁️🌧️
Ale były miejsca w Polsce gdzie ludzie widzieli zorzę i uwiecznili ją na zdjęciach.
Szczęście mieli mieszkańcy północno-zachodniej Polski, nad morzem, Pomorza, część Suwalszczyzny (zwłaszcza początek zorzy po 19:30) oraz część południowej Polski (Dolny Śląsk).
Spójrzcie jakie zdjęcia wykonali Kitka Anitka z Pomorza oraz Krystian Szczepaniak również z Pomorza.
Brawo 🙂 Wspaniałe zdjęcia!
Co ciekawe wczorajsza zorza wystąpiła dokładnie 2 lata po bardzo silnej zorzy polarnej z 10 października 2024. Tamtą zorzę pamiętam doskonale, bo wówczas nie było chmur 🌌
Jest więc niedosyt. Wiele osób czuje, smutek że przez brak pogody nie zobaczyli wczorajszej zorzy. Ja również trochę się tym smucę, ale jeszcze nie jedna zorza przed nami 🙂
Trzeba tylko czuwać i mieć trochę szczęścia...
Wczoraj podczas uderzenia CME uaktualniono model od SWPC gdzie widać że oba CME łączą się w jeden! Te z 7 października, dogoniło to z 6 października i oba jednocześnie uderzyły wczoraj w naszą planetę. Stąd tak duża gęstość materii oraz większa prędkość niż się spodziewano.
Wczorajsza burza geomagnetyczna osiągnęła wartość KP7 czyli G3 choć w pewnym momencie (19:30) nawet KP8 (G4)
Parametr DST osiągnął -100 nT (dwa lata temu było -333nT to jest 3x mocniej)
Więc ta wczorajsza zorza była silna ale jedna z wielu która podczas maksimum słonecznego przytrafia się 2-3 razy w roku. Obecnie jesteśmy już po maksimum słonecznym i takie zorze jak ta będą rzadkoscią. Miejcie to na uwadze. Pogodnego nieba, zwłaszcza tego nocnego 🌌
tekst napisał Adam Hurcewicz
z PTMA Białystok Astronomia bliżej ludzi