Fundacja im.Marszałka Marka Nawary

23/02/2026

19/02/2026

GALA nagrody im. Marka Nawary "RESPECTUS" za 2025 odbyła się 18 lutego w Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej im. Hugona Kołłątaja w Krakowie. Przybyli znakomici goście, którzy od samego początku wspierali ideę upamiętnienia Marka Nawary poprzez docenianie młodych talentów z Małopolski.
Samorząd Województwa reprezentował prof. Jan Duda, przewodniczący Sejmiku WM, a także juror Konkursu. Wręczając pamiątkowe dyplomy rozmawiał z Laureatami o ich pracach wielokrotnie komplementując niektóre rozwiązania i szczegóły, bo przecież każdą pracę uważnie przeczytał.
Nagrody wręczali także byli senatorowie – Stanisław Bisztyga, inicjator nagrody oraz prof. Stanisław Hodorowicz, współtwórca Podhalańskiej Wyższej Szkoły Zawodowej .
Dla historii i kolejnych pokoleń należy odnotować obecność przybyłych, znamienitych gości, wśród których - w przypadkowej kolejności - byli:
• Łukasz Strutyński, prezes Portu lotniczego w Balicach,
• Mirosław Golanko, wójt gminy Zielonki,
• Antoni Rumian, b. wójt gminy Michałowice,
• prof. Józef Wąsacz – rzeźbiarz, twórca statuetki Respectusa
• Mariusz Zieliński, dyrektor Gminnej Biblioteki w Zielonkach,
• dr Kazimierz Wojtas, prywatnie kuzyn Marka Nawary,
• Andrzej Masny, dyrektor w UMWM zatrudniony jeszcze przez pierwszego marszałka
• Urszula Broś, wiceprzewodnicząca Koła Gospodyń i Gospodarzy Wiejskich w Batowicach.

Uroczystość prowadził Dariusz Styrna, dyrektor Departamentu Edukacji w UMWM. Wspierali go zastępczyni Agata Suszczyńska, dr Dariusz Baranowski oraz Daniel Pałka. I tą drogą wszystkim pracownikom Departamentu Edukacji zaangażowanym przez cały rok w organizację Konkursu im. Marszałka Marka Nawary z całego serca dziękujemy!💗 Wspaniała praca i znakomite zwieńczenie edycji za 2025 r.
Po wręczeniu dyplomów, po szczerych gratulacjach dla Laureatów👏uczestnicy mogli wysłuchać prezentacji trzech spośród nagrodzonych prac, po jednej z każdej kategorii:
• Dorota Bojdo opowiedziała o swojej pracy licencjackiej: „Instytucjonalne formy wspierania osób z niepełnosprawnościami w procesie aktywizacji zawodowej. Studium przypadku na przykładzie województwa małopolskiego w latach 2020 – 2024”.
• Karolina Jewulska przedstawiła najważniejsze elementy pracy magisterskiej: „Proekologiczne interwencje w obszarach zurbanizowanych na przykładzie gminy Wojnicz”;
• Joanna Czyżowska-Hołody zaprezentowała rozprawę doktorską „Strefy aktywności gospodarczej jako instrument kształtowania rozwoju lokalnego na przykładzie wybranych gmin województwa małopolskiego”.

Trzeba odnotować jeszcze jedno wystąpienie. Dyrektorka goszczącej nas instytucji - Anna Piotrowska opowiedziała o historii Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej im. Hugona Kołłątaja w Krakowie, która jest jedną z najstarszych w Polsce i jako jedyna prowadzi działalność naukowo-badawczą. Biblioteka gromadzi, opracowuje, przechowuje i udostępnia swoje bogate zbiory, ale prowadzi także wiele innych działalności. Oferta edukacyjna jest różnorodna i kierowana do wszystkich grup wiekowych.

Jak przystało na prawdziwą galę, uczestnicy mogli wysłuchać wspaniałych występów artystycznych na otwarcie i na zakończenie uroczystości. Wystąpili stypendyści WM:
• Oliwia Gardeła-Krawiec, uczennica z Miechowa, która grała na skrzypcach i śpiewał z akompaniamentem swojej nauczycielki;
• Sara Długosz, która przejmująco zaśpiewała „Dziwny jest ten świat” ;
• Hugo Długosz, który brawurowo zagrał trąbce utwory „Sin Rumbo” oraz „Petite Pièce Concertante”.
Występy artystyczne nagrodzono gromkimi brawami.

Gala Respectus 2025 już za nami. Zarząd Województwa Małopolskiego zadecydował, że kolejna dziesiąta edycja Konkursu będzie dedykowana rodzinie. Do zobaczenia za rok!

Zdjęcia z Gali Respectus są publikowane są dzięki uprzejmości Biura Prasowego UMWM

19/02/2026

RESPECTUS za 2025 powędrował do p. Angeliki Dudy za pracę magisterską pt.; "’Topografie’ wodnej sukcesji – Projekt biocenotycznego parku zmiennego starorzecza Wisły w Krakowie, napisaną pod kierunkiem dr hab. inż. arch. Katarzyny Łakomy na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej im. Tadeusza Kościuszki w Krakowie.
Praca dotyczy przyległego do odcinka Górnej Wisły terenu w sąsiedztwie Elektrowni Wodnej Przewóz. Autorka – architektka krajobrazu z wielką wrażliwością podchodzi do tego unikalnego obszaru, proponując jego zagospodarowanie poprzez odbudowę ciągłości ekologicznej i wzmocnienie lokalnych usług ekosystemowych, by stworzyć tam miejsce sprzyjające edukacji przyrodniczej, integracji społecznej i rekreacji. W pracy są więc rozwiązania wspierające naturalne procesy regeneracji gleby i różnorodności biologicznej. Pani Angelika Duda zaprojektowała tę przestrzeń w najmniejszych szczegółach, także rekomendując olbrzymi zestaw roślin, które dopełniać będą urokliwość tego miejsca.
Pani Angelika Duda otrzymała statuetkę Respectus podczas wczorajszej Gali w Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej im. Hugona Kołłątaja w Krakowie . Relacja już wkrótce.

08/02/2026

GALA NAGRODY im. MARKA NAWARY. Już za nieco ponad tydzień, tj. 18 lutego 2026 r., w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej im. Hugona Kołłątaja w Krakowie odbędzie się uroczysta Gala RESPECTUS 2025. Uchwałą nr 2717/25 z dnia 25 listopada 2025 r. Zarząd Województwa Małopolskiego zatwierdził listę autorów prac wyłonionych przez Komisję Konkursową w Konkursie im. Marszałka Marka Nawary pn. „Respectus” na najlepszą pracę licencjacką, inżynierską, magisterską, doktorską, dotyczącą zagadnień związanych z samorządem terytorialnym w szczególności wpisujących się w cele Strategii Województwa pn. „Małopolska 2030”. Komisja Konkursowa składała się z 5 osób. To Prof. Jan Tadeusz Duda – Przewodniczący Sejmiku Województwa Małopolskiego, Dariusz Styrna – Dyrektor Departamentu Edukacji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego, Dariusz Baranowski – Sekretarz Komisji Konkursowej, Kierownik Zespołu ds. Stypendiów w Departamencie Edukacji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego oraz przedstawiciele Fundacji im. Marszałka Marka: Rafał Then (Maków Po Mojemu) i Monika Karlińska-Nawara.
Nagrody pieniężne zostały już wypłacone, ale jedna spośród nagrodzonych prac otrzyma nagrodę główną od Fundacji im. Marszałka Marka Nawary. Autor lub Autorka tej pracy dostanie unikalną statuetkę, zaprojektowaną przez Jana Michalskiego, a wykonaną przez prof. Józefa Wąsacza. Nazwisko Laureata nagrody głównej jest trzymane w wielkiej tajemnicy i zostanie ujawnione dopiero podczas uroczystej Gali.
Laureatami nagrody im. Marka Nawary za rok 2025 są:
1. Joanna Czyżowska-Hołody, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, tytuł pracy: „Strefy aktywności gospodarczej jako instrument kształtowania rozwoju lokalnego na przykładzie wybranych gmin województwa małopolskiego” (praca doktorska).
2. Karolina Jewulska, Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki, tytuł pracy: „Proekologiczne interwencje w obszarach zurbanizowanych na przykładzie gminy Wojnicz” (praca magisterska).
3. Angelika Duda, Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki, tytuł pracy: „’Topografie’ wodnej sukcesji – Projekt biocenotycznego parku zmiennego starorzecza Wisły w Krakowie” (praca magisterska).
4. Antoni Bugaj, Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie, tytuł pracy: „Przygotowanie koncepcji i modelu gminy samowystarczalnej energetycznie w oparciu o energetykę rozproszoną” (praca magisterska).
5. Grzegorz Skrobiś, Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki, tytuł pracy: „Rynek jako kluczowy element przestrzeni publicznej w jednostkach administracyjnych odzyskujących prawa miejskie” (praca magisterska).
6. Paulina Michałowska, Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, tytuł pracy: „Spacer kreatywny jako oferta komercjalizacji dziedzictwa dawnej dzielnicy IV Piasek w Krakowie” (praca magisterska).
7. Jakub Dudek, Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki, tytuł pracy: „Dostępność infrastruktury drogowej krakowskiego Kazimierza dla ruchu niezmotoryzowanego” (praca magisterska).
8. Dorota Bojdo, Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, tytuł pracy: „Instytucjonalne formy wspierania osób z niepełnosprawnościami w procesie aktywizacji zawodowej. Studium przypadku na przykładzie województwa małopolskiego w latach 2020 – 2024” (praca licencjacka).
9. Barbara Augustyńska, Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, tytuł pracy: „Fundusze Unii Europejskiej jako źródło finansowania projektów z obszaru pomocy społecznej w Województwie Małopolskim” (praca licencjacka).
10. Anna Kołodziejczyk, Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, tytuł pracy: „Aktywność społeczno-kulturalna mieszkańców Gminy Mszana Dolna” (praca licencjacka).
11. Oliwia Pawełko, Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, tytuł pracy: „Zastosowanie norm ISO w Administracji publicznej na przykładzie urzędu Miasta Krakowa” (praca licencjacka).
12. Agnieszka Andzel, Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki, tytuł pracy: „Dom opieki seniora przy zalewie nowohuckim” (praca inżynierska) średnia ocena – 74,5 pkt.
13. Agnieszka Ruchała, Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki, tytuł pracy: „Centrum Edukacji Ekologicznej na Kampusie Politechniki Krakowskiej im. Tadeusza Kościuszki w Czyżynach” (praca inżynierska) średnia ocena – 73,5 pkt..

01/02/2026

BATOWICKI DZIEŃ SENIORA🎄 Wczoraj w naszej wiosce odbyło się spotkanie mieszkańców z „jesiennym” PESELem, zorganizowane przez Koło Gospodyń i Gospodarzy Wiejskich w Batowicach we współpracy z Batowice. Pomimo arktycznie chłodnej pogody i sezonowych przeziębień, stawiło się wielu gości, bo na takie zaproszenie nie ma u nas odmowy😀. Uczestnicy mieli okazję skosztować wyśmienitych potraw😋, a zwłaszcza różnorodnych ciast🍰, które swoim wyglądem i smakiem - jak zawsze zachwycały🧁🍮🍪. Powitalny napis na ścianie, pięknie przystrojone stoły, fikuśnie ułożone serwetki oraz serdeczna atmosfera przez cały czas trwania spotkania – każdy detal świadczył o wielkim sercu Organizatorów i wzruszał „jesiennych” gości💗.
A potem był występ Grupy Gawędziarzy i Śpiewaków z Grębynic, którzy rozbawili dowcipem oraz zadziwili wigorem i ekspresją zgromadzoną publiczność. 😂Prezentowali „scenki z życia” i autorskie przyśpiewki, które wywoływały głośny śmiech i gromkie brawa.👏 Bawił się z nami także nasz Ksiądz Proboszcz, któremu wdzięczni jesteśmy, że towarzyszy nam – gdy tylko może - także w zabawowych spotkaniach.
Nostalgicznie zrobiło się potem, gdy p. Mirek z akordeonem zaprosił do wspólnego kolędowania w te ostatnie chwile okresu bożonarodzeniowego.🎄
„Za kolędę dziękujemy,
zdrowia, szczęścia winszujemy:
byście sobie długo żyli,
zdrowi i szczęśliwi byli
na ten nowy rok!” 🎄

25/01/2026

20/01/2026

Jakże WSPANIAŁA MŁODZIEŻ przybyła na spotkanie do Gminna Biblioteka Publiczna w Starej Wsi. To uczniowie starszych klas okolicznych szkół. Jestem wzruszona ich uważnym słuchaniem opowieści o odkrywaniu historii, która rozpoczęła się od pożółkłych dokumentów leżących na dnie szuflady, a skończyła biografią bohatera trzech wojen, legionisty i żołnierza Wojska Polskiego, który zginął broniąc polskiego wybrzeża w 1939 r., a swoim życiem zasłużył na miejsce w Panteonie Bohaterów Niepodległościowych. Chorąży Stanisław Mąka pochodził z małej wioski spod Limanowej z ubogiej, wielodzietnej rodziny. Był wielkim patriotą. Dobrze, że z jego odważnym życiem mogą zapoznać się kolejne pokolenia. Oby był dla nich inspiracją do dobrego życia oraz odniesieniem w wyborach postaw i kształtowaniu własnych zasad i wartości życiowych.
Bardzo dziękuje Panu Jacentemu Musiałowi, Dyrektorowi Biblioteki za zorganizowanie spotkania. Paniom Nauczycielkom, które towarzyszyły młodzieży, z całego serca gratuluję wspaniałych uczniów i dziękuję za zaangażowanie w organizację lekcji poza szkołą. W szczególności dziękuję Młodzieży, obecnej na tym spotkaniu – pełnej kultury osobistej i serdeczności. To były niezwykle miłe, wspólne chwile! Bardzo Wszystkim dziękuję!

18/01/2026

A JUTRO KOLEJNA LEKCJA HISTORII DLA MŁODZIEŻY, bo wielka historia może się skrywać na dnie szuflady także i w Twoim domu....

05/01/2026

PODSUMOWANIE MINIONEGO ROKU. Tylko w 2025 R. FUNDACJA ZREALIZOWAŁA 5 PROJEKTÓW DOFINANSOWANYCH Z RÓŻNYCH ZEWNĘTRZNYCH ŹRÓDEŁ:
- dofinansowanie z Ministerstwo Obrony Narodowej:
Zrealizowany został projekt pod tytułem „Pokolenie przemiany w Polsce na podstawie losów legionisty, uczestnika trzech wojen, kawalera orderu Virtuti Militari – chorążego Stanisława Mąki (1890–1939)”. Postać bohatera posłużyła jako punkt wyjścia do refleksji nad tragicznym losem ludzi urodzonych pod zaborami, którzy walczyli o niepodległość, brali udział w I wojnie światowej po różnych stronach Wielkiej Wojny, a następnie dokonali cudu gospodarczego w okresie międzywojnia – odbudowując kraj i jego gospodarkę. Ale ci ludzie musieli ponownie sięgnąć po broń w 1939 roku, gdy hitlerowski najeźdźca zaatakował Polskę. W świetle zbadanych dokumentów i innych artefaktów chorąży Stanisław Mąka jawi się, jako niezłomny wzór patriotyzmu, prawości i odwagi. Dzięki opracowaniu jego życiorysu dołączył on do Panteonu Bohaterów Niepodległościowych. Projekt okazał się być sporym sukcesem a gratulacje Fundacji złożyli m.in. Wicepremier Władysław Kosiniak Kamysz-Minister Obrony Narodowej oraz Witold Kozłowski Wicemarszałek Województwa Małopolskiego.
- dofinansowanie: Województwo Małopolskie:
Projekt MAŁOPOLSKI ARTYSTA MAKSYMILIAN BROŻEK (1897-1977)) - OSTATNI MALARZ MŁODEJ POLSKI realizowany wraz z Muzeum Regionalne Ziemi Limanowskiej obejmował digitalizację części kolekcji dzieł Artysty, znajdującej się w Muzeum w Limanowej oraz wykonanie jego pierwszej wystawy on-line. Powstał tez katalog wystawowy i biografia, która nierozerwalnie łączy się z Ziemią Limanowską i Muzeum, którego był współtwórcą. Artystę, który był m.in. uczniem Jacka Malczewskiego i Stanisława Dębickiego, można postrzegać jako postać wybitną. Prace udostępniane na wystawie są istotne z wielu perspektyw. Przedstawiają między innymi tradycyjne stroje regionalne, które na przestrzeni lat ulegały zmianom, stanowiąc tym samym cenne źródło badań dla etnografów. Artysta podejmował też często temat architektury – uwiecznił liczne zakątki Limanowej i okolic, tworząc wyjątkowy materiał porównawczy z ich współczesnym wyglądem. Wystawa nie odbyłaby się, gdyby nie życzliwość Artura Brożka, syna Artysty, który udzielił licencji na prezentacje dzieł swojego Taty.
- dofinansowanie: Gmina Zielonki:
Projekt „Batowicka Uczta Tysiąclecia”, realizowany wspólnie z naszym Koło Gospodyń i Gospodarzy Wiejskich w Batowicach oraz z Sołectwem Batowice, nawiązywał do obchodów 1000-lecia państwa polskiego. W ramach wydarzenia odbyły się warsztaty modowe, historyczne oraz kulinarne. Te ostatnie stanowiły przygotowanie do wielkiej uczty oraz wspaniałej zabawy w stylu dworskim, która przeniosła nas w nostalgiczną atmosferę czasów minionych.
- dofinansowanie Małopolska Lokalnie:
Projekt BATOWICE PACHNĄCE ZIOŁAMI był realizowany przez Koło Gospodyń i Gospodarzy Wiejskich, a Fundacja była jedynie operatorem. Było wiele wspólnych spacerów po batowickich łąkach, wspólne wytwarzanie naturalnych kosmetyków oraz układanie bukietów na sierpniowe święto Matki Boskiej Zielnej. Batowice pięknie pachniały ziołami…
- dofinansowanie z Instytut Rozwoju Języka Polskiego im. Świętego Maksymiliana Marii Kolbego:
Projekt „MISJA: POLSKA – ALE KOSMOS” realizowany był w Danii z zaprzyjaźnionym Polskie Stowarzyszenie Most Kultury w Billund. Odbyła się wyprawa do naukowego centrum Universe Science Adventure Park, oraz dwa warsztaty: Jeden o Mikołaju Koperniku wielkim polskim odkrywcy, a drugi nosił tytuł „Sławosz w Kosmosie – warsztaty edukacyjne o polskich astronautach”. W projekcie uczestniczyły całe rodziny. Wszyscy bawili się znakomicie.

Jak co roku Fundacja współorganizowała KONKURS "RESPECTUS" na najlepsze prace doktorskie, magisterskie i licencjackie w Małopolsce, poświęcone szeroko rozumianym zagadnieniom samorządu terytorialnego. Celem tej inicjatywy jest wyłanianie i nagradzanie osób, które swoim wkładem intelektualnym przyczyniają się do budowania Rzeczypospolitej Polskiej, jako państwa szanującego zasadę pomocniczości w stosunku do samorządu terytorialnego. Nagroda nosi imię Pierwszego Marszałka Małopolski Marka Nawary, a PATRONAT KONKURSU OBEJMUJE MARSZAŁEK MAŁOPOLSKI. Od trzech lat - na mocy porozumienia z Województwem Małopolskim konkurs organizuje Departament Edukacji UMWM, a nagrody są wpisane w budżet Województwa Małopolskiego. Fundacja w dalszym ciągu wskazuje dwóch członków jury oraz funduje statuetkę „Respectus” dla głównego Laureata.

31/12/2025

NA NOWY ROK🍾
Słyszycie! Północ już bije,
Rok stary w mgły się rozwiewa,
Jak sen przepada...
Krzyczmy: Rok nowy niech żyje!
I rwijmy z przyszłości drzewa
Owoc, co wiecznie dojrzewa,
A nie opada.(...)🍾
🎆(...)Spełnijmy puchary do dna
I życzmy sobie nawzajem
Szczęśliwych lat!
Niech myśl powstanie swobodna
I światło błyśnie nad krajem!
Bogu w opiekę oddajem
Przyszłości kwiat.(...)
Adam Asnyk🎇

24/12/2025

Z okazji Świąt Bożego Narodzenia Fundacja im. Marszałka Marka Nawary życzy Wszystkim zdrowia, spokoju i pomyślności. Niech magia tych dni sprawi abyśmy docenili to, co naprawdę ma znaczenie - pokój, zdrowie, miłość, dobre relacje...
🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄
Podnieś rękę, Boże Dziecię,
Błogosław Ojczyznę miłą!
W dobrych radach, w dobrym bycie
Wspieraj jej siłę swą siłą.
🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄🎄

24/12/2025