27/01/2026
W imieniu Fundacji Sowi Dwór, oraz Ośrodka Rehabilitacji Dzikich Zwierząt Sowi Dwór, mieszczącego się w Jarocinie, gmina Baboszewo wyrażamy stanowczy sprzeciw wobec planu budowy wielkoprzemysłowej fermy drobiu w naszej miejscowości. Przedsięwzięcie to wpłynie bowiem negatywnie na środowisko naturalne, którego ochrona jest przedmiotem naszej działalności.
W ostatnich latach, dzięki naszym staraniom ponownie pojawiły się na tym terenie gatunki ściśle chronione takie jak sowa uszata, płomykówka, puszczyk a nawet nie widziany od wielu lat sokół wędrowny. Zwiększyła się liczba gniazdujących bocianów. Z roku na rok poprawia się stan ochrony dzikiej fauny w naszej gminie.
Niestety, powstanie wielkoprzemysłowej fermy doprowadzi do skażenia tego terenu. Jak wynika bowiem z badań, fermy emitują zanieczyszczenia do wszystkich komponentów środowiska: powietrza, gleb, wód powierzchniowych oraz gruntowych, wpływając tym samym na człowieka, zwierzęta i rośliny.
Zazwyczaj mówiąc o tego rodzaju działalności pamięta się o wyziewach i zapyleniu. Ich źródłem są elementy środowiska kurnika (ściółka i pasza),reakcje zachodzące w kurniku oraz metabolizm mikroorganizmów i ptaków, oraz skład mikroflory. Jednak tak naprawdę największą grupę zanieczyszczeń organicznych emitowanych przez intensywne hodowle drobiu w Polsce stanowią farmaceutyki. W glebach w pobliżu farm wykazano obecność m.in. enrofloksacyny, ciprofloksacyny i trimpetoprimu, czyli antybiotyków o szerokim spektrum działania. Antybiotyki te są znajdowane nie tylko w wodzie gruntowej ale również pitnej. Spożywanie wód zanieczyszczonych antybiotykami powoduje przedostawanie się leków do organizmów człowieka i zwierząt. Nawet tak niewielkie stężenia w żywności i wodzie, które nie wywierają wyraźnego działania terapeutycznego, mogą być szkodliwe, szczególnie dla dzieci.
Ponadto tego w okolicach ferm wykrywano pozostałości metoklopramidu i karbamazepiny. Metoklopramid jest lekiem przeciwwymiotnym, poprawiającym perystaltykę jelit. Karbamazepina jest z kolei środkiem przeciwlękowym i uspokajającym. Trwale zanieczyszcza środowisko, bo jest odporna na degradację.
Drugim groźnym czynnikiem zanieczyszczającym środowisko są fosforany. Te ostatnie należą wprawdzie do składników pokarmowych roślin i nie są uznawane za toksyczne, ale ich duże stężenia powodują problemy środowiskowe – użyźnienie wód i nadmierny rozwój glonów. W okolicy fermy drobiu naukowcy stwierdzają nawet dwuipółkrotnie wyższą zawartość fosforu w porównaniu ze średnią ogólnopolską. Nadmierna ilość fosforanów w glebie ogranicza pobieranie żelaza i cynku przez rośliny, co powoduje objawy niedoboru tych pierwiastków u ludzi i zwierząt.
Na tym niestety nie kończy się lista zagrożeń. Wśród mikroorganizmów najczęściej występujących w powietrzu i glebie w pobliżu ferm są drobnoustroje chorobotwórcze takie jak Staphylococcus, Streptococcus, Bacillus i Clostridium. Źródłem emisji zanieczyszczeń do powietrza są systemy wentylacyjne budynków inwentarskich. Usuwane na zewnątrz wraz z innymi zanieczyszczeniami grzyby mikroskopowe oraz ich zarodniki zasiedlają otoczenie kurnika, rozwijając się na roślinach i każdej innej powierzchni zawierającej składniki pokarmowe niezbędne do ich rozwoju. Wyznaczenie nieszkodliwej strefy jest trudne, a wręcz niemożliwe, ponieważ przenoszone w powietrzu patogeny mogą być szkodliwe już w niewielkich stężeniach.
Obecnie istnieje wiele szczegółowych opracowań naukowych dotyczących wpływu ferm wielkoprzemysłowych na zdrowie i środowisko naturalne. Przytaczamy zaledwie dwa, w razie potrzeby możemy jednak podać ich znacznie więcej.
Wierzymy, że zostaną one wzięte pod uwagę przy podejmowaniu decyzji tyczącej zdrowia mieszkańców oraz dzikich zwierząt, które przecież również są mieszkańcami naszej gminy.
Z wyrazami szacunku,
Jakub Walicki Izabela Czarnecka-Walicka
Prezes Fundacji Sowi Dwór Wiceprezes Fundacji Sowi Dwór
Dw.
1. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Warszawie Wydział Spraw Terenowych w Ciechanowie, Plac Tadeusza Kościuszki 5, 06-400 Ciechanów,
2. Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego, Jagiellońska 26, Warszawa
3. Starostwo Powiatowe w Płońsku, Płocka 39 Płońsk.
Źródła:
1. Goran Gržinić, Agnieszka Piotrowicz-Cieślak, Agnieszka Klimkowicz-Pawlas, Rafał L. Górny, Anna Ławniczek-Wałczyk, Lidia Piechowicz, Ewa Olkowska, Marta Potrykus, Maciej Tankiewicz, Magdalena Krupka, Grzegorz Siebielec, Lidia Wolska,
Intensive poultry farming: A review of the impact on the environment and human health, Science of The Total Environment, Volume 858, Part 3, 2023,
2. Kinga Stuper-Szablewska 1 (a) , Tomasz Szablewski 2 (b) , Sebastian Nowaczewski 3 (c) Ewa Gornowicz 4 (d), Zagrożenia chemiczne i mikrobiologiczne związane z hodowlą drobiu Chemical and microbiological hazards related to poultry farming, Medycyna Środowiskowa - Environmental Medicine 2018, Vol. 21, No. 4, 53-63
