20/10/2026
Wystawa, która zainicjowala powstanie pierwszego na Zamojszczyźnie społecznego komitetu troszczącego się o zabytki cmentarne gminy łukowskiej.
Inicjatywa społecznej opieki nad cmentarzami w gminie Łukowa sięga 4 listopada 2001 roku. Otwarto wówczas przygotowaną przez Gminny Ośrodek Kultury w Łukowej wystawę fotograficzną „Nekropolie Ziemi Łukowskiej”. Wystawa składa się z 70 opisanych zdjęć przedstawiających grobowce, pomniki i mogiły z cmentarzy w Łukowej, Szarajówce, Podsośninie Łukowskiej, Chmielku i Osuchach. Autorem zdjęć był pan Tomasz Brytan – historyk i regionalista z Biłgoraja. Wernisaż był połączony z prelekcją autora i krótką częścią artystyczną.
Pan Brytan zwrócił uwagę mieszkańców na wartość i znaczenie zabytkowych nagrobków na miejscowych cmentarzach oraz na potrzebę zachowania ich dla dobra przyszłych pokoleń.
To wystąpienie zainspirowało do działania. Bezpośrednio po zamknięciu wystawy fotograficznej, pod koniec 2001 roku, Pani Wiesława Kubów dyrektor GOK w Łukowej wraz z Panią Mecenas Marią Tyszkiewicz z Lublina odwiedziła starostwo powiatowe i muzeum w Lubaczowie, żeby zapytać jak działa najbliższy Komitet zajmujący się opieką nad zabytkowymi nekropoliami i jakie kroki należy podjąć, by taką inicjatywę przenieść na łukowski grunt. Pani Mecenas sporządziła szkic uchwały. O inicjatywie powiadomiony został wicewojewoda zamojski Pan Bogdan Kawałko, a o pomoc konserwatorską poproszona została Jego Małżonka – Pani Danuta Kawałko. Obydwoje wyrazili radość i chęć włączenia się w powstanie takiego pierwszego na Zamojszczyźnie społecznego komitetu troszczącego się o zabytkowe nekropolie ziemi łukowskiej.
UCHWAŁA ZAŁOŻYCIELSKA
SPOŁECZNEGO KOMITETU OPIEKI NAD CMENTARZAMI W GMINIE ŁUKOWA
§ 1
Dnia 25 lutego 2002 roku zostaje powołany Społeczny Komitet Opieki
nad Cmentarzami w Gminie Łukowa.
§ 2
Członkostwo w Komitecie jest otwarte.
§ 3
Celem Komitetu będzie przede wszystkim opieka społeczna nad zabytkami,
m. in.: należyte utrzymanie i zachowanie zabytkowych cmentarzy
i pomników, jako wyraz troski społeczeństwa o pamiątki
przeszłości, które przetrwały do naszych czasów oraz powinny
być zachowane i przekazane przyszłym pokoleniom.