30/09/2025
ŁOBEZ - CO BADAMY?
Trwają badania archeologiczne w Niegrzebii, finansowane przez Urząd Miejski w Łobzie.
Przedmiotem badań jest późnośredniowieczna siedziba rycerska, określana w archeologii najczęściej jako gródek stożkowaty, a historycznie przez Brandenburczyków – jako „wronie gniazdo”. Taka interpretacja wynika z charakterystycznej formy terenowej widocznej na zobrazowaniach z lotniczego skanowania laserowego (LiDAR). Niestety, sama forma nie daje wyobrażenia ani o budowli, ani o towarzyszącym jej zapleczu gospodarczym.
Początki wznoszenia tego typu budowli na Pomorzu wiążą się z kolonizacją niemiecką od drugiej połowy XIII wieku. Wzorowano je na powszechnych wówczas w zachodniej Europie założeniach typu motte. Były to wieże mieszkalne o cechach obronnych (patrz załączona rycina Dariusza Bufnala z ksiązki Grzegorza Kiarszysa "Trzy światy średniowiecza"), wznoszone przez średnie rycerstwo w posiadłościach ziemskich. Miały zapewniać bezpieczeństwo pana gruntowego i jego rodziny.
Wieże mogły liczyć od dwóch do nawet pięciu kondygnacji. Pierwsza przeznaczona była zazwyczaj dla służby i pachołków, stanowiących wsparcie zbrojne na wypadek najazdu. Ostatnia, reprezentacyjna, pełniła również funkcję sypialni rycerza i jego rodziny. W zależności od majętności inwestora oraz lokalnych tradycji budowlanych, konstrukcja mogła być murowana lub drewniana – i taką prawdopodobnie miała badana przez nas wieża.
Więcej na ten temat można znaleźć w książce Grzegorza Kiarszysa „Trzy światy średniowiecza”, którą zainteresowanym tematyką gorąco polecam