20/08/2026
SZEF KAŻE ZOSTAĆ PO GODZINACH. CZY MOŻESZ ODMÓWIĆ ? ⏰
„Zostań dzisiaj dwie godziny dłużej.”
„Musimy skończyć zlecenie.”
„Dzisiaj wszyscy pracujemy dłużej.”
👉 Czy pracownik może po prostu odpowiedzieć: „Nie, kończę pracę zgodnie z grafikiem” ?
🔎 Co mówią przepisy ?
Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy albo ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy jest pracą w godzinach nadliczbowych.
Pracodawca może ją polecić m.in. w przypadku:
🔹 konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia, mienia albo środowiska,
🔹 konieczności usunięcia awarii,
🔹 szczególnych potrzeb pracodawcy.
❓ CZY MUSZĘ ZOSTAĆ ?
👉 Co do zasady – TAK.
Polecenie wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych jest poleceniem służbowym. Pracownik ma obowiązek stosować się do poleceń przełożonych dotyczących pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z prawem lub umową o pracę.
Samo stwierdzenie:
❌ „Nie mam ochoty zostać.”
❌ „Miałem inne plany.”
❌ „Skończyła się moja zmiana.”
nie oznacza automatycznie, że pracownik może odmówić wykonania zgodnego z prawem polecenia.
⚠️ ALE SĄ WYJĄTKI
Nie każdemu pracownikowi można polecić pracę w godzinach nadliczbowych.
🚫 Kobiety w ciąży – nie mogą pracować w nadgodzinach.
🚫 Pracownicy młodociani – również nie mogą być zatrudniani w godzinach nadliczbowych.
♿ W przypadku pracowników z niepełnosprawnością obowiązują szczególne ograniczenia przewidziane w odrębnych przepisach.
👨👩👧 Pracownik wychowujący dziecko do ukończenia przez nie 8. roku życia nie może być zatrudniany w godzinach nadliczbowych bez swojej zgody.
🕐 NADGODZINY TEŻ MAJĄ GRANICE
Polecenie pracy po godzinach nie oznacza, że pracodawca może dowolnie wydłużać dzień pracy.
Trzeba pamiętać m.in. o:
➡️ prawie do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego,
➡️ co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku tygodniowego,
➡️ przeciętnie maksymalnie 48 godzinach pracy tygodniowo łącznie z nadgodzinami w przyjętym okresie rozliczeniowym.
Co do zasady limit nadgodzin wynikających ze szczególnych potrzeb pracodawcy wynosi 150 godzin w roku kalendarzowym, choć przepisy wewnątrzzakładowe lub umowa o pracę mogą określić inny limit.
💰 A CO Z ZAPŁATĄ ?
Nadgodziny nie są „pracą za darmo”.
Za pracę w godzinach nadliczbowych pracownikowi przysługuje – zależnie od sytuacji – normalne wynagrodzenie oraz odpowiedni dodatek 50% albo 100%.
Praca nadliczbowa może być również rekompensowana czasem wolnym na zasadach określonych w Kodeksie pracy.
💡 PRZYKŁAD
Pracujesz od 8:00 do 16:00.
O 15:45 pracodawca informuje:
👉 „Mamy pilne zamówienie. Dzisiaj musimy zostać do 18:00.”
Sam fakt, że informacja została przekazana krótko przed końcem pracy, nie powoduje automatycznie, że polecenie jest nieważne.
Jeżeli występują szczególne potrzeby pracodawcy, a polecenie jest zgodne z prawem i nie zachodzi żaden z ustawowych zakazów – co do zasady pracownik powinien je wykonać.
📌 Pamiętaj: nadgodziny są dopuszczalne, ale nie oznaczają nieograniczonej dyspozycyjności pracownika.
⸻
📚 Podstawa prawna:
art. 100, art. 129, art. 131, art. 132, art. 133, art. 151–151² oraz art. 178 § 2 Kodeksu pracy.