01/08/2026
⚡ ارٿ راڊ صرف ويجھن ويجهن اڏاوتن کي بچائيندي آهي نه ڪ سڄي ڳوٺ يا ڪلوميٽرن پري وارن علائقن کي.
ٿرپارڪر جي عوام ۾ ھڪ عام غلط فهمي آهي ته ھڪ ڊگهي ارٿ راڊ پري کان سڀ کنوڻ پاڻ ڏانهن ڇڪي سگهي ٿي. ھڪڙي راڊ سڄي گوٺ کي بچائندي اهو سائنسي طور صحيح ناهي.
ارٿ راڊ صرف محدود ويجهي علائقي کي بچائيندو آهي، جيڪو ان جي اوچائي، جڳهه ۽ صحيح انسٽاليشن تي دارومدار رکي ٿو. ان سان گڏ ان کي هيٺ ڏانهن ڪنڊڪٽر ۽ هڪ مؤثر ارٿنگ سسٽم سان ڳنڍيل هجڻ گهرجي. رڳو هڪ ڌاتو جو راڊ ڪافي نه آهي.
مثال طور، جيڪڏهن 25 فوٽ اوچي گهر کان لڳ ڀڳ 10 فوٽ مٿي هڪ راڊ لڳايو وڃي ته اها LPL III تحفظ جي اندازي مطابق هيترو دائرو ڏئي سگهي ٿي:
ـ ڇت جي سطح تي لڳ ڀڳ 53 فوٽ
- زمين جي سطح تي لڳ ڀڳ 95 فوٽ
ان جو مطلب اهو نه آهي ته هن دائري اندر موجود هر ماڻهو مڪمل طور محفوظ آهي. وڻن، کليل ميدانن ۽ ويجهن عمارتن تي به بجلي ڪري سگهي ٿي.
ٿرپارڪر ۾ تقريبن 2,300 ڳوٺ آهن. هر کليل ميدان، وڻ ۽ گھر کي ارٿ راڊن سان بچائڻ لاءِ لکين انسٽاليشنون گهرجن، جنهن ڪري سرڪار کر سڄي ضلعي کي هن طريقي سان بچائڻ عملي طور ناممڪن آهي. سڀ کان وڌيڪ حقيقي طريقو اهو آهي ته جتي ممڪن هجي سرڪار اسڪولن، صحت جي مرڪزن ۽ ٻين اهم عمارتن کي بچائي، ۽ ھر خاندان پاڻ پنهنجن گهرن جي حفاظت جي ذميواري کڻن.
عوامي شعور به ايترو ئي ضروري آهي:
✅ جڏهن ڪڙڪو ٻڌو ته پڪي اڏاوت واري عمارت اندر وڃو.
❌ ڪڏهن به وڻ هيٺ پناهه نه وٺو.
❌ طوفان دوران کليل ميدانن ۽ بلند زمين کان پاسو ڪريو.
❌ ٿمڀن ۽ ڌاتوءَ جي اڏاوتن کان پري رهو.
اسان کي حڪومت کان پڻ مطالبو ڪرڻ گهرجي ته هو آفت جي تياري کي بهتر بڻائي، موسم جي خبردارين، هنگامي جواب، عوامي تعليم، ۽ اهم سرڪاري عمارتن جي حفاظت کي بهتر بڻائي. ساڳئي وقت، موسمياتي خطرن کي گهٽائڻ واريون وسيع ماحولياتي پاليسيون به ضروري آهن.
توھان نوٽ ڪيو ھوندو ته گذريل ڪجهه سالن ۾ وڌيڪ نقصان ٿيندا نظر اچن پيا. انهن جي اصل سببن کي سمجهڻ لاءِ ڊگهي مدي واري موسمياتي ڊيٽاتي ٻڌل تحقيق ٿيڻ گهرجي. سبب ڪجھ به هجي، اسان کي تيار رهڻ گهرجي، شعور ۽ صحيح حفاظت زندگيون بچائي سگهي ٿي.
صحيح علم زندگيون بچائي ٿو. مهرباني ڪري هي معلومات پنهنجي خاندان ۽ ڪميونٽي سان شيئر ڪريو.
Lightning Rods.
⚡ Lightning rods protect nearby structures—not entire villages or areas kilometres away.
In Tharparkar, there is a common misconception that one tall lightning rod can attract every lightning strike from far away. This is not scientifically correct.
A lightning rod protects only a limited nearby area, depending on its height, location and proper installation. It must also be connected to a down conductor and an effective earthing system. A metal rod alone is not enough.
For example, a rod placed about 10 feet above a 25-foot-high house may provide an approximate LPL III protection radius of around:
• 53 feet at roof level
• 95 feet at ground level
This does not mean everyone inside that circle is completely safe outdoors. Trees, open fields and nearby buildings can still be struck.
Tharparkar has around 2,300 villages. Protecting every open field, tree and road with lightning rods would require an enormous number of installations, making it impractical to protect the entire district this way. The most realistic approach is to protect homes, schools, health facilities and other important buildings, while families also take responsibility for protecting their own houses where possible.
Just as important is public awareness:
✅ Go inside a well-constructed building when thunder is heard.
❌ Never shelter under a tree.
❌ Avoid open fields and high ground during thunderstorms.
❌ Stay away from isolated poles and metal structures.
We should also ask the government to strengthen disaster preparedness by improving weather warnings, emergency response, public education, and protecting critical public buildings. At the same time, broader environmental policies that reduce climate risks are important.
Many residents have noticed that thunderstorms appear to have become more frequent in recent years. While local observations are valuable, understanding the exact causes requires long-term meteorological data. Regardless of the reason, we should be prepared because thunderstorms can occur at any time, and awareness and proper protection can save lives.
Correct knowledge saves lives. Please share this information with your family and community.
