https://www.facebook.com/125746311307822/

Megh samaj, Green land homes, Hyderabad (2026)

03/05/2022

ريزرويشن جي مخالفت,
انگريز ڀڄايو تحريڪ جا پس پرده ڪارڻ
ذات پات جي ٺڳي , منووادي سوچ ۽ تحصب پرستي

ریزرویشن جي خلاف ڪير آھي؟؟
۽ ڇو؟؟
,
مسلم ,سک , ڪرسچن يا عيسائي وغيره ڪير به ریزرویشن جي مخالفت نہ ٿو ڪري , سواء منووادين جيڪي خود انھن پوئتي پيل ذاتين جي حالت غير جا ذميوار آھن
نفرت ڦھلائڻ وارا ریزرویشن جي مخالفت ڪري رھيا آھن۔ اھي امتیازی سلوڪ ۽ ذات پات ۾ اوچ نيچ جي نظام جا حامي آھن ہیں۔ جيڪي فرقہ واریت پکيڙي رھيا آھن۔ ھو ریزرویشن جي مخالفت ڇو ڪري رھيا آھن ڇو ته انھن ۾ لالچ ۽ اوچ نیچ جو احساس آھي۔ ھو مانوادي آھن۔ منواد ختم ٿيو ته ھیومنزم جنم وٺندي ۽ انسان پرستي عمل ۾ ايندي ۔

انگریزن ھندوستان تي 150 سال حڪومت ڪئي، منووادين انھن کي ڀڄائڻ جي تحریڪ ڇو ھلائي؟ جڏھن تہ ھندوستان تي پھريون حملو مسلمان حڪمران محمد بن قاسم 712ء ۾ ڪيو ھو ! ان کان پوء محمود غزنوي، محمد غوري،
چنگیز خان حملو ڪيو ۽ پوء قطب الدین ایبڪ، غلام خاندان، تغلق خاندان، خلجي خاندان، لوڌی خاندان پوء مغل وغیرہ جي اولادن ھندوستان تي حڪومت ڪئي ۽ تمام گھڻا ظلم ڪيا لیڪن منووادين ڪو انقلابي تحریڪ شروع نہ ڪئي! پوء انھن انگریزن جي خلاف انقلاب ڇو برپا ڪيو؟
انقلاب ۽ تحریڪ جا سبب ھيٺ موجب آھن ۔

1- انگریزن 1795 ۾ ایڪٽ 11 جي ذریعي شودروں لاء جائیداد رکڻ جو قانون بنایو۔

2- 1773 ۾ ایسٽ انڊیا ڪمپني ریگولیٽنگ ایڪٽ پاس ڪيو جنھن ۾ انصاف جو نظام مساوات تي مبني ھو ۔

6 مئي 1775 تي ان قانون جي ذریعي بنگال جي جاگیردار برھمڻ نند ڪماردیو کي ڦاسي ڏني وئي۔

3- 1804 جي ایڪٽ 3 تحت انگریزن ڇوڪرين جي قتل تي پابندي لڳائي ڇڏي (ڇوڪرين کي ڪاڪڙي ۾ افیم چپڪائي، ماء جي ڇاتي تي ڌتوري جو پیسٽ لڳائي ۽ کڏ کوٽي ان ۾ کير وجھي ٻوڙي قتل ڪيو ويندو ھو)

4- 1813 ۾ برطانوي حڪومت ھڪ قانون نافد ڪري تمام ذاتين ۽ مذھب جي ماڻھن کي تعلیم حاصل ڪرڻ جو حق ڏنو۔

5- 1813 ۾ انگریزن ھڪ قانون ٺاھي غلامي جو خاتمو ڪيو۔

6- 1817 ۾ مساوات ۽ برابري جو سول ڪوڊ ایڪٽ ٺاھيو ويو (1817 کان پھرين سزا جي فراھمي ورڻ جي بنیاد تي ھئي۔ برھمڻن کي سزا نہ ڏني ويندي ھئي ۽ شودرن کي سخت سزا ڏني ويندي ھئي۔ انگریزن برھمڻن تي به یڪسان سزا جو بندوبست ڪيو۔ قانون موت جي سزا جو نفاذ عمل میں آیو ۔

7- 1819 ۾ ایڪٽ 7 شودر عورتن کي برھمڻن جي ذریعي پاڪ ڪرڻ تي پابندي لڳائي ڇڏي۔ (شودرن جي شادي کان پوء، ڪنئار کي گھٽ ۾ گھٽ ٽن راتين تائين پھنجي یعني گھوٽ جي گھر وڃڻ کان اڳ ۾ برھمن جي گھر جسماني خدمت ڪرڻي پوندي ھئي۔)

8- 1830 انساني قرباني جي رواج تي پابندي (برھمڻ دیوتا کي خوش ڪرڻ جي لاء شودر، مردن ۽ عورتن ٻنھي کي مندر ۾ سر قلم ڪري ديوتا کي خوش ڪرڻ لاء قرباني ڏني ويندي ھئي ۔)

9- 1833 جي ایڪٽ 87 جي ذریعي، سرڪاري ملازمت ۾ امتیازي سلوڪ جي منع، یعني میرٽ کي خدمت جي بنیاد جي طور تي قبول ڪيو ويو ۽ ڪنھن به ھندوستاني شھري کي مقام پیدائش، مذھب، ذات یا مقام جي بنیاد تي ڪمپني جي تحت ڪنھن عھدي کان محروم نہ نٿو ڪري سگھجي۔

پھريون ھندوستاني لا ڪمیشن 10-1834 ۾ تشڪیل ڏنو ويو ھو ۔ ڪمیشن جو بنیادي مقصد قانون سازي جي نظام کي ذات پات، ورڻ، مذھب ۽ علائقي جي روح کان بالاتر بنائڻ ھو۔

11-1835 پھرئين پٽ کي گنگا ڀيٽ ڪرڻ تي پابندي (برھمڻن اھو قاعدو بنايو تہ اگر شودر کي پھريون ٻار ڇوڪرو پیدا ٿئي ته انھي کي گنگا ۾ اڇلائي ڇڏيو وڃي۔ (پھريون پٽ صحت مند ۽ تندرست پیدا ٿيندو آھي۽ وڏو ٿي ھو برھمڻن سان نه لڙي)، ان جي لاء پیدا ٿيندي ئي گنگا کي ڀيٽ ڏيندا ھئا۔

12- 7 مارچ 1835 تي لارڊ میڪالي تعلیمي پالیسی کي ریاست جو موضوع بنایو ۽ اعلي تعلیم کي انگریزي زبان جو ذریعو بنایو۔

13- 1835 تي ھڪ قانون بنائي انگریزن شودرن (بشمول او بي سی) کي ڪرسي تي ويھن جو حق ڏنو ۔

14-ڊسمبر 1829 جي قاعدہ 17 جي مطابق، بیواھن کي جلائڻ غیر قانوني قرار ڏنو ويو ۽ ستي جو رواج ختم ڪري ڇڏيو.

15- دیوداسي تي پابندي لڳائي ڇڏي۔ منووادين جي چوڻ تي شودر پھنجي ڇوڪرين کي مندر جي خدمت جي لاء دان ڪندا ھئا۔ مندر جا پجاري ان جو جسماني استحصال ڪندا ھئا۔ ٻار پیدا ٿيندو ھو ته ان کي اڇلائي ڇڏيو ويندو ھو ۔ ۽ ٻار جو نالو ھریجن رکيو ويو۔ 1921 جي ذات واري مردم شماري جي انگن اکرن جي مطابق، صرف مدراس ۾ ڪل آبادی 4.23 ملین ھئي، جنھن ۾ 2 لکھ دیوداسیون مندرن ۾ ھيون۔ جنوبي ھند جي مندرن ۾ اھو رواج اڃان به جاري آھي۔

16- 1837 جي ایڪٽ جي ذریعي دوکي دھي جو رواج ختم ڪري ڇڏيو ويو ۔

17- 1849 ۾ ڪلڪتہ ۾ ڇوڪرين جو ھڪ اسڪول جي اي ڊي بیٽن قائم ڪيو ۔

18- 1854 ۾ انگریزن ڪلڪتہ، مدراس اور بمبئي ۾ 3 یونیورسٽیون قائم ڪيون۔ یونیورسٹي ڪمیشن جو قيام 1902 ۾ ٿيو۔

19 انگريزن -6 آڪٽوبر 1860 تي انڊین پینل ڪوڊ بنايو۔ لارڊ میڪالي صدین کان جڪڙيل شودرن جي زنجیرن کي ڪٽي ھندوستان ۾ ذات پات، ورڻ ۽ مذھب کان بغیر یڪسان فوجداري قانون نافذ ڪيو۔

20- 1863 انگریزن قانون بنائي چرڪ پوجا تي پابندي لڳائي ڇڏي (عالیشان عمارتن ۽ پلن ۽ قلعن جي تعمیر ۾ شودرون کي زندہ دفن ڪيو ويندو ھو ۽ ان عبادت لاء اھو خیال ڪيو ويندو ھو تہ عمارتون , پلون يا قلعا ڊگھي عرصي تائين پائیدار رھندا ۔)

21- 1867 ۾ پوري ملڪ ۾ تعدد ازدواج (تعدد ازدواج نسلي ڪثرتیت کي به فروغ ڏئي ٿو ) تي پابندي لڳائڻ جي لاء حڪومت بنگال ھڪ ڪمیٽي تشڪیل ڏني۔

22- 1871 میں انگریزن ھندوستان ۾ ذاتين جي گڻپ شروع ڪئي .
انگريزن جي نافد ڪيل انھن قانونن سان منووادين جي اجاره داري ختم ٿي ۽ پوئتي پيل ذاتين تي انھن جي گرفت ڪمزور ٿي وئي.اھو ئي مکيه سبب ھو جو ھو انگريزن جي خلاف ٿيا ۽ تحريڪ ھلائي .

عجیب منافقت آھي، منووادي ریزرویشن مان ناراض آھن لیڪن پھنجي ذات جي اوچي ھجڻ تي فخر ڪن ٿا !

سبزي خریدڻ وقت ذات نہ ٿي ڏٺي وڃي لیڪن اھائي سبزي کارائڻ وقت ذات نظر ايندي آھي۔ فصل جي ڪٽائي جي وقت ذات نہ ٿي ڏٺي وڃي لیڪن ان اناج مان پچايل ماني کارائڻ وقت ذات نظر ايندي آھي ۔ ھو گھر ٺھرائڻ جي وقت ذات نہ ٿا ڏسن لیڪن جڏھن گھر ٺھي وڃي ٿو ته ان ۾ داخل ٿيڻ لاء ھو ذات ڏسن ٿا۔ ھو مندر ٺاھرائڻ جي لاء ذات نہ ٿا ڏسن بلڪہ ٺھي وڃڻ کان پوء ان ۾ پوجا جي لاء ذات ڏسن ٿا ۔ اسڪول ڪالج ٺاھڻ جي لاء ذات نہ ٿي ڏٺي وڃي بلڪہ پڙھائي جي وقت ذات ڏٺي ويندي آھي۔ اڻڪرن جو ٺاھيل ڪپڙو خریدڻ ۽ پھرڻ وقت انھن منووادين کي ذات نظر نه ايندي آھي پر انھن ئي اڻڪرن کي ڇھڻ سان ھو اپويتر ٿي ويندا آھن ۔
ھي اھو سماج آھي جنھن جا ڪجھ اڻ سمجھ ماڻھون چون ٿا تہ ذات پات جي اوچ نيچ جو نظام , نفرت ۽ تحصب پرستي ختم ٿي وئي آھي ۔ اھو ختم نه ٿي آھي پر ڪنھن نه ڪنھن شڪل ۾ اھا منو وادين جي سوچ ۽ دماغ ۾ ڀري پئي آھي جنھن جو اطھار وقت به وقت ھو ڪندا رھندا آھن
دانشورن جي سماجي ذمہ داري
"انسان جیئي ٿو، پئسو ڪمائي ٿو، کاڌو کائي ٿو ۽ آخر ڪار مري وڃي ٿو، ڪمائڻ جي لاء جیئي ٿو... ڪمائي ٿو ته جيئن کائي سگھي... کائي ٿو ته جيئن جيء سگھي... لیڪن پوء به ھڪ ڏينھن مري ويندو آھي ...
مرڻ جي ڊپ کان ڪمائي ڪري کائو ٿا ته ھينئر ئي مري وڃو ، ڳالھ ختم۔ محنت بچي ويندي ۔ سڀني کي ھڪ ڏينھن مرڻو آھي ورنہ معاشري جي لاء جیئو، زندگي کي مقصد بنائي ڇڏيو، سماج کي غلامي جي زنجیرن کان آزاد ڪرايو۔ ايتري تائين جو ھڪ جانور به پھنجو پاڻ کي ۽ پھنجي ٻچن کي پالي سگھي ٿو ۔

انسان اھو آھي جيڪو معاشري جو خیال رکي ٿو ۽ معاشري جي لاء ڪم به ڪري ٿو۔ ورنہ مٽجي وڃي ٿو جيڪڏھن ھو زندگي صرف پھنجي لاء جيء رھيو آھي ...

او بي سي طبقي جا ماڻھون جيڪي پھنجو پاڻ کي شودرن کان مختلف ٻڌائين ٿا، اھي به شودرن جي زمري ۾ شمار ٿيندا آھن ، ۽ ماضي ۾ به شودرن ۾ شمار ٿيندا ھئا۔ انھن کي پھنجي ذھن جا دروازا کليا رکڻ گھرجن، ۽ منو وادين جي جعلسازي کي سمجھڻ گھرجي۔

جئے ڀيم..... جئي پاڪستان

03/05/2022

سماجي شعور طرف قدم

ميگھواڙ سماج جا باشعور ماڻهون ذھني طرح سان ڪافي ڏھاڪن کان مذھب جي آڙ ۾ ٿيندڙ اتياچار , عدم مساوات ,اوچ نيچ جي طبقاتي نظام ۽ غيرانساني وھنوار کان تنگ ٿي زوري مڙُھيل مذھب ۽ غلامي جي زنجيرن مان جند آزاد ڪرائڻ لاء شروعات ڪري چڪا آھن , جنھن جو عملي عڪس شادي ۽ غمي جي بدلجندڙ رسمن , اڻ لاڳاپيل مذھبي تھوارن ۾ عدم دلچسپي ۽ ٿاپيل ديوي ديوتائن کان منھن موڙڻ ۾ نمايان آھي .
ان سان گڏ، ميگھواڙ سماج تٿاگت گوتم ٻڌ , پٿورو پير صاحب, راما پير صاحب ,سنت ڪبير , سنت رويداس, گرو نانڪ, ميگھ ڌارو جي ۽ ڊاڪٽر ڀيم رائو امبيڊڪر، کي پنهنجو رول ماڊل بڻائي ڇڏيو آهي. اهي سڀ موجوده دور، وچين دور ۽ گذريل دور ۾ ميگھواڙ ماڻهن جي عقيدي ۽ نظرين کي پيش ڪن ٿا. ميگھواڙ سماج سندن نظرين تي عمل ڪندي نئين سماج جي قيام لاءِ پرعزم آهي.
سڀني لاء نيڪ تمنائون...سڀني باشعور خاص طرح سان نوجوان نسل جيڪي مستقبل جي غلامي کان آزاد قوم جا معمار ھوندا کان عملي طور سھمت ھئڻ لاء ڪمينٽس/ جي توقع انھي اميد ۽ يقين سان ته مستقبل باوقار ۽ شاندار ھوندو .
خاص نوٽ :- توجه ۽ سھڪاري موٽ آئينده عملي قدم لاء سروي رپورٽ جي اھميت رکندي .

03/05/2022

انتھا پرستي

ڀارت: نام نھاد اوچ ذات جي ماڻھن دلت ڇوڪري کي پھنجا پير چٽڻ تي مجبور ڪري ڇڏيو
ویب ڊیسڪ 20 اپریل ، 2022
۔

رپورٽن جي مطابق اھو انسانیت سوز واقعو اتر پردیش جي شھر راء بریلي ۾ پیش آیو جتي نام نھاد اوچ ذات جا ماڻھون دلت ڇوڪري تي منشیات وڪڻڻ جو الزام لڳائڻ کان پوء معافي وٺڻ ۽ پھنجا پير چٽڻ تي مجبور ڪندا رھيا ۔

واقعي جي وڊیو سوشل میڊیا تي به وائرل ٿي جنھن ۾ ڏٺو ويو تہ ڪئي نوجوان ھڪ دلت ڇوڪري کي پھرين تشدد جو نشانو بڻائين ٿا ۽ ان کي پھنجا پير چٽرائين ٿا۔

ٻئي طرف پولیس جو چوڻ آھي تہ دلت ڇوڪري جي شڪایت تي 8 ماڻھن کي گرفتار ڪيو ويو آھي۔

03/05/2022

گرو/گرودا

'گرودا گارو ۽ برھمڻ ویٽو'
گرودا گارو: اھا ریاست گجرات جي ھڪ ذات جو نالو آھي۔ ان کي درج فھرست ذات (Scheduled caste) سان تعلق رکڻ وارن جي طور تي درجہ بند ڪيو ويو ھو ۔ ان ذات جا ماڻھون ٻين ماڻھن جي پجاري جي طور تي ڪم ڪندا آھن جيڪو اتي درج فھرست ذات (Scheduled caste) جي زمري ۾ اچن ٿا ۔ برحال ان ذات جا ماڻھون گرودا گارو سڏائڻ نہ چاھيندا ھئا ۔ ھو ھڪ بھتر نالو چاھيندا ھئا ۽ طویل عرصي کان ان جي لاء لابنگ ڪري رھيا ھئا۔ ھو گرو برھمڻ سڏائڻ چاھيندا ھئا ۔ اھو 2 جنوری، 2017 ھو ، جڏھن گجرات جي وزیر اعلي وجه روپاني انھن جو مطالبو مڃي ورتو ۽ چيو تہ ان کان پوء اھا برادري گرو برھمن سڏرائيندي The Times of India (20.02.2017)۔ گرودا گارو خوش ھئا۔ گجرات حڪومت جي سماجي انصاف ۽ بااختیار محڪمہ 02.02.2017 تي ان سلسلي ۾ نوٹیفڪیشن جاري ڪندي اعلان ڪيو تہ 'گارو/گرودا برادري جو نالو بدلائي گرو برھمن ڪري ڇڏيو ويو آھي۔'
آٺ ڏينھن گزري ويا۔ ان وزارت جي طرف کان 10.02.2017 تي ھڪ ٻيو نوٹیفڪیشن جاري ڪيو ويو ھو ، جنھن ۾ چيو ويو ھو تہ 'گرو برھمڻ' برادري سان تعلق رکڻ وارن ماڻھن جي شناخت 'گرو برھمڻ انسوچیت جاتي (گرو برھمڻ شیڊولڊ ڪاسٽ)' جي طور تي ڪئي ويندي ۔ گرو برھمڻ برادري تي غم جي لھر ڇائنجي وئي۔ انھن کي غصو محسوس ٿيو ۔ انھن ان ترمیم شدہ نالي جي مخالفت ڪئي ۔ انھن کي اھو پسند نہ آیو۔ اکل ڀارتیہ گرو برھمڻ مھاسڀا جي جنرل سڪریٽري بي ڪي شریمالي چيو، 'اسان کي ڏنل نئين نالي ۾ درج فھرست ذات (Scheduled caste) جي اصطلاح کي شامل ڪرڻ جي ضرورت نہ ھئي۔' 'جيئن ته برھمڻ دلتن جي لاء رسمون ادا نہ ٿا ڪن، ان لاء انھن ان طرح جا ڪم ڪرڻ جي لاء ھڪ ذیلي ذات گارو برھمڻن جي ذات گارو برھمڻ کي قائم ڪيو ۔ وقت سان گڏ، ڪنھن کي گارو برھمڻ چوڻ توھین آمیز ٿي ويو۔ اسان ان طرح جي تذلیل کي روڪڻ جي لاء زیادہ قابل احترام نالو تلاش ڪيو۔' شریماليق چيو۔ (احمد آباد مرر، 28.10.2017- نیوز آئٽم بعنوان 'اوھان اسان کي ھڪ قابل احترام نالو ڇو نٿا ڌئي سگھو ؟ گرو برھمڻن کان پڇيو۔') سماجي ڪارڪن منیشي جاني چئي ٿي، (10.02.2017) اسان جي ذات ۾ گھریون جڙون رکڻ واري ذات پرستي کي بي نقاب ڪرڻو آھي۔ , حڪومت مختلف اسڪیمن جي پیشڪش ڪري دلتن کي ووٽن جي لاء ريجھائڻ چاھي ٿي، پوء به ذات پرستي جي افراتفري کي زندہ رکڻ چاھي ٿي۔ بھتر نالو ملڻ جي بجاء ڪمیونٽي کي وڌيڪ توھین آمیز نالو ملي ويو آھي۔' "

"غیر برھمڻ جي نالي تي برھمن ویٽو"
"برھمڻ نوجوانن جي ھڪ انجمن، جنھن کي یونیٽي آف پرشو رام پریوار (یو پی پی) چيو ويندو آھي، ان ٻئي نوٽیفڪیشن جي لاء ڪریڊٽ جي دعویٰ ڪئي آھي۔ ان چيو تہ اھو ان جي ڪوشش جي وجہ سان وزیر اعلیي پھنجو موقف بدلايو ۽ 10.02.2017 تي نظرثاني شدہ حڪم جاري ڪيو۔ صدر نیرو دیو فخر ڪندي چيو ، 'اسان گارو برادري ۾ برھمڻ جو نالو شامل ڪرڻ جي خلاف احتجاج ڪيو، اسان سي ایم روپاني جي سامھون پھنجي ناراضگي جو اظھار ڪيو۔ سی ایم اسان جي ڳالھ ٻڌي ۽ نوٽیفڪیشن ۾ ترمیم ڪئي ۔' اھو صرف برھمڻ تنظیم ئي نہ ھئي جنھن ڪریڊٽ وٺڻ جي دعویٰ ڪئي ھئي بلڪہ اڳئين ئي ڏينھن تي یعني 3 فيبروري تي وزیر اعلیٰ سان ملڻ جي لاء ورلڊ برھمڻ فیڊریشن جا اراڪین به موجود ھئا۔
برہمن برادری جي رھنمائن جي ھڪ ٻئي ٽیم ھئي جنھن وزیر اعلیٰ سان ملاقات ڪئي، وڌيڪ ٽن ڏينھن بعد، 6 فروري تي، ان کان پھنجي فیصلي تي دوبارہ غور ڪرڻ جو چيو۔ "انھن جي اعتراض جي پويان وجہ واضح ڪندي ، برھمڻ ڪمیونٽي جي ھڪ رھنما پھنجو نالو ظاھر نہ ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي، چئي ٿو ، "ٻنھي برادرین جا نالا ھڪ جھڙا آھن ۔ اھڙا واقعا ٿيا آھن جڏھن برھمڻن نالن جي الجھن جي وجہ سان گارو برھمڻن مان شادي ڪئي آھي ۔ ان ڪري اسان چاھيون ٿا تہ حڪومت ان فرق کي واضح ڪري"
"برھمڻن کي ڪيتري وڏي شڪایت ھئي! گجرات جا برھمڻ پھنجي الڳ شناخت کي برقرار رکڻ چاھين ٿا ؛ اھي نہ ٿا چاھين تہ ھندوئن جو ڪو ٻيو گروہ 'برھمڻن' کي حاصل ٿيڻ وارو ڪو فائدو کسي وٺي۔ انھن جو اصرار ھو تہ انھن کي حڪومتي شناخت ۽ تحفظ ڏنو وڃي ۔ ھو شادین۾ پھنجي 'پاڪ پڻ' جي نقطہ نظر کي برقرار رکڻ جي باري ۾ زیادہ فڪر مند ھئا۔ خون جي پاڪیزگي زیادہ اھم ھئي، ھو ٻڌائين ٿا۔ آخر ڪار انھن جي آباؤ اجداد به ایئن ئي ڪيو ھو۔
"جڏھن ھٽلر جرمني کي 'آرین جي رھڻ جي لاء موزون سرزمین' بنائڻ چاھيندو ھو، ته ان ھڪ قانون بنایو ۽ نافذ ڪيو جنھن ۾ جرمني جي خانہ بدوش، یھودین ۽ ڪاري رنگ جي ماڻھن سان شادي مڪمل طور تي ممنوع ھئي۔ ان کي جرمنن جي تحفظ جو قانون چيو ويندو ھو ۔ بلڊ اینڊ جرمن آنر، 1935۔ 2017 تائين دنیا ڀر جا برھمڻ ھٹلر کان گھڻو پوئتي نہ ھئا۔ جڏھن گجرات حڪومت 02.02.2017 تي نوٹیفڪیشن جاری ڪيو ته ھو ڪم کي لڳي ويا ۽ گرو برھمڻن کي ڏنل نئين نالي جي خلاف ايتري قدر ڀرپور طریقي سان ڪم ڪيو۔ جو انھن 10.02.2017 تي وجه روپاني جي منحرف ٿيڻ کآن بعد ئي ننڊ ڪئي، جڏھن ان یقین ڏياريو تہ انھن جي نسلي پاڪیزگي ۽ انفرادیت محفوظ رھندي۔ 1935 ۾ ھڪ نئين قانون جي تحت اڳتي؟
28.10.2017 جي اھا ئي احمد آباد مرر رپورٽ ڪري ٿو، 'ھڪ ٻئي رھنما نالو ظاھر ڪرڻ کان انڪار ڪندي دو ٽوڪ لفظن ۾ چيو، "گارو برھمڻ, برھمڻ نہ آھن، انھن کي اھو نالو نہ وٺڻ گھرجي۔ ان فیصلي سان اسان جي جذبات کي ٺیس پھتي آھي، ان لاء اسان ان جي خلاف ھڪ نمائندگي ڪئي۔" انھن برھمڻن جو موقف ڇرڪائيندڙ ھو ، سڀ کان پھرين ته گرودا گارو جي نالي جي معاملي ۾ انھن جو ڪو به موقف نہ آھي، ملڪ جو ڪو به موجودہ قانون ٻين کي پھنجو پاڻ کي برھمڻ چوڻ کان نہ ٿو روڪي، اگر ھو چاھين ته۔ ، حڪومت برھمڻن جي غیر قانوني دٻاؤ جي ھٿڪنڊن جي سامھون جھڪي وئي۔ ان صرف برھمڻن جي جذبات جو احترام ڪيو ۽ مظلوم گرو برھمڻن جي جذبات کي ڇیڙيو ۔"
"ھتي مسئلو اھو ھو تہ برھمڻ پھنجي برھمڻ لقب جا ايترا محافظ ڇو ھئا؟ انھن کي ڪنھن ٻئي کي برھمڻ چوڻ تي مخالفت ڪرڻ جي ضرورت ڪٿي ھئي؟ جواب ان حقیقت ۾ آھي تہ آزادی کان بعد جي برھمڻن جو ذاتي مفاد آھي۔ پھنجي شیطاني ۽ سماج دشمن چترورنا نظام کي دوبارہ زندہ ڪرڻ جي لاء جيڪو منو جي زماني ۾ رائج ھو ۔ان کي ماضي ۾ چترورنا سماجي خرابي جي تحفظ ۽ تحفظ جي نالي تي انسانیت جي خلاف ڪيل ڏوھن تي ڪو به پڇتاء نہ آھي۔ ٻئي طرف ھو پھنجي 'وراثت' تي فخر ڪندا آھن ۽ منظم طریقي سان غیر برھمڻن کي محڪوم بنائيندا رھندا آھن۔
" تاریخ پھنجو پاڻ کي دھرائي رھي آھي، تاریخ جا سیاہ ترین صفحا۔ برھمڻ 21 ویں صدي ۾ به پھنجي متزلزل ذھني ڪیفیت کان ٻاھر نہ آيا آھن۔ ھو غیر برھمڻن سان مناسب نموني سان پیش نٿا اچن ۔ انھن کان ڪنھن قسم جي توقع ڪرڻ جي گنجائش نہ آھي۔ انھن کي ڀائي چاري جو ڪو احساس نه آھي، حالانڪہ ھو غیر برھمڻن کي ھندو چوندا آھن.

03/05/2022

جھلڪاري ٻائي میگھونش

میگھونش جي ھڪ ھیروئن جھانسي جي راڻي لڪشمي ٻائي جي فوج ۾ ھئي ۽ ھو لڪشمي ٻائي جي ھمشڪل ھئي۔ جھلڪاري ڪوري (میگھونش) برادري سان تعلق رکندي ھئي۔ ان نہ صرف لڪشمي ٻائي کي قلعہ کان فرار ٿيڻ ۾ مدد ڪئي بلڪہ اتي ان جي طرح بھادري سان لڙائي ڪئي ۔ ھڪ مثال آھي تہ میگھونش جا مرد ۽ عورتون جنگجو جي طور تي فوجن ۾ پھنجي شناخت برقرار رکن ٿا

جھلڪاري ٻائي 22 نومبر 1830 تي جھانسي جي قریب ڀوجلا ڳوٺ جي ھڪ غریب ڪوري (ميگھونش ) خاندان ۾ پیدا ٿي ۔ جھلڪاري ٻائي جي والد جو نالو سدوبا والدہ جو نالو جمنا دیوي ھو۔ ان جي ماء جو انتقال ان وقت ٿيو جڏھن جھلڪاري ٻائي تمام ننڍي ھئي ، ۽ ان جي والد ان ننڍپڻ ۾ پاليو ھو۔ ان کي گھوڙي سواري ۽ ھٿیارن جي استعمال جي تربیت ڏني وئي ۔ انھن ڏيھن جي سماجي حالتن جي وجہ سان ھو ڪوئي رسمي تعلیم ته حاصل نہ ڪري سگھي لیڪن ان خود کي ھڪ سٺي جنگجو بنائي ڇڏيو ھو ۔ جھلڪاري ننڍپڻ کان ئي تمام بھادر ۽ پرعزم ڇوڪري ھئي۔ گھریلو ڪم ڪاج جي علاوہ جھلڪاري جانوروں جي سار سنڀال ۽ جھنگل مان لڪڙيون به گڏ ڪندي ھئي۔ ھڪ دفعو ان جو جھنگل ۾ ھڪ چيتي سان مقابلو ٿيو ۽ جھلڪاري ڪھاڙي سان ان چيتي کي ماريو ھو۔ ھڪ ٻئي موقع تي، جڏھن ڌاڙيلن جي ھڪ گروہ ڳوٺ جي ھڪ واپاري تي حملو ڪيو، جھلڪاري بھادري سان ان کي پٺتي ھٽڻ تي مجبور ڪيو۔ ان جي بھادري کان خوش ٿي ڳوٺ وارن ان جي شادي راني لڪشمي ٻائي جي فوج جي ھڪ سپاھي پورڻ ڪوري سان ڪرائي ، پورڻ به تمام بھادر ھو ۽ پوري فوج ان جي بھادري کي مڃيندي ھئي۔ ھڪ دفعو گوري پوجا جي موقعي تي جھلڪاري ڳوٺ جي ٻين عورتن سان گڏ راڻي جي تعظیم جي لاء جھانسي جي قلعي ۾ وئي، اتي راني لڪشمي ٻائي ان کي ڏسي دنگ رھجي وئي ڇو ته جھلڪاري بلڪل راڻي لڪشمي ٻائي جھڙي لڳي رھي ھئي (ٻنھي ۾ مافوق الفطرت مشابھت ھئي)۔ )۔ راڻي لڪشمي ٻائي ٻين عورتن کان جھلڪاري جي بھادري جا قصا ٻڌي گھڻو متاثر ٿي۔ راڻي جھلڪاري کي درگا سینا ۾ شامل ٿيڻ جو آديش ڏنو۔ جھلڪاري اتي ٻين عورتن سان گڏ بندوق ھلائڻ، توپ ھلائڻ ۽ قمند لڳائڻ جي تربیت ورتي۔ ھي اھو وقت ھو جڏھن جھانسي جي فوج کي انگریزن جي ڪنھن به مھم جوئي جو مقابلو ڪرڻ جي لاء مضبوط ڪيو پئي ويو ۔

لڪشمي ٻائي انگريزن سان ڪونه وڙھي ھئي, پر ميگھ ونش سماج جي ڪوري ذات جي جھلڪاري دیوي جھانسي جي راڻي لڪشمي ٻائي جي ويس ۾ بھادري سان لڙائي ڪئي ۽ لڪشمي ٻائي قلعہ جي ڀنڊاري دروازي کان فرار ٿي وئي۔ برھمڻ مورخن جھانسي جي برھمڻ ڇوڪري لڪشمي ٻائي کي نہ صرف ملڪہ قرار ڏنو بلڪہ اھو ڪوڙي پروپیگنڊہ به ڪئي تہ ان قلعي جي ديوار تان گھوڙي سان گڏ ڇلانگ لڳائي ھئي۔ لڪشمي ٻائي کي اھو به نہ معلوم ھو تہ گھوڙي تي ڪيئن وھبو آھي۔ ان کي گھوڙي تي ويھڻ جي لاء معاونن جي مدد جي ضرورت ھئي، انگریزن جي حملي جي وقت ھو پھنجي جان بچائڻ جي لاء فرار ٿي انگریزن سان لڙڻ کان تمام پري ھئي۔ انگریز جرنیل جھلڪاري دیوي جي فن جنگ ۾ مھارت، دلیري ۽ بھادري ڏسي حیران رھجي ويا ۔

جھانسي جي راڻي لڪشمي ٻائي جي باقاعدہ فوج میں عورتن جي ونگ درگا دل جي ڪمانڊر ھئي ۔ ھو لڪشمي ٻائي جي ھم شڪل به ھئي، ان لاء ھو دشمن کي گمراہ ڪرڻ جي لاء ملڪہ جي ويس ۾ لڙندي ھئي۔ پھنجي آخري ڏينھن ۾ به ھو ملڪہ جي ويس ۾ انگریزن سان لڙندي رھي ۽ ملڪہ کي قلعہ مان فرار ٿيڻ جو موقو فراھم ڪيو ۔ ان پھرين جنگ آزادي ۾ جھانسي جي راڻي ان گڏ برطانوي فوج جي خلاف ڪمال بھادري سان لڙندي برطانوي فوج جي ڪيترن ئي حملن کي ناڪام بنايو ۔ جھانسي جو قلعو برطانوي فوج جي لاء تقریباً ناقابل تسخیر ھجي ھا اگر لڪشمي ٻائي جي جرنیلن مان ڪو ان کي ڌوڪو نہ ڏئي ھا۔ جھلڪاري ٻائي جي ڪھاڻي ھاڻي به بندیل کنڊ ۾ آھي۔لوڪ ڪھاڻين ۽ لوڪ گیتن ۾ ٻڌي سگھجي ٿي۔ حڪومت ھند 22 جولائی 2001 تي جھلڪاري ٻائي جي اعزاز ۾ ھڪ ڊاڪ ٽڪٽ جاري ڪيو، ان جو مجسمو ۽ ھڪ یادگار اجمیر ، راجستان ۾ آھي ، اتر پردیش جي حڪومت آگرہ ۾ ان جو ھڪ مجسمو نصب ڪيو آھي، ان سان گڏ لکھنؤ ۾ ان جي نالي تي ھڪ خیراتي ھسپتال به شروع ڪئي وئي آھي ۔

جدوجھد آزادي ۾ ڪردار
انگريزن بي اولاد لڪشمي ٻائي کي پھنجو جانشین گود وٺڻ جي اجازت نہ ڌني، ڇو ته ھو ریاست کي پھنجي ڪنٽرول ۾ آڻڻ چاھيند ھئا۔ پوء به انگریزن جي ان قدم جي خلاف ملڪہ جي پوري فوج، ان جي جرنیلن ۽ جھانسي جي عوام ملڪہ سان گڏ ریلي ڪڍي ۽ انھن ھٿیار ڦٽا ڪرڻ جي بجاء انگریزن جي خلاف ھٿیار کڻڻ جو عزم ڪيو ۔4- اپریل 1857 جي دوران، لڪشمي ٻائي جھانسي جي قلعي جي اندر کان پھنجي فوج جي قیادت ڪئي ۽ انگریزن ۽ ان جي مقامي اتحادین جي ڪئي حملن کي ناڪام بنائي ڇڏيو ۔ ڍولیراء ، ملڪہ جي جرنیلن مان ھڪ انھن کي دوکو ڏنو ۽ قلعي جو ھڪ محافظ دروازو انگریز فوج جي لاء کولي ڇڏيو۔ جڏھن قلعي جو زوال یقیني ٿي ويو ته ملڪہ جي جرنیلن ۽ جھلڪاري ٻائي ان کي ڪجھ سپاھين سان گڏ قلعہ ڇڏي فرار ٿيڻ جو مشورو ڏنو۔ راڻي پھنجن چند قابل اعتماد سپاھين سان گڏ گھوڙي ٽي جھانسي کان روانہ ٿي۔
جھلڪاري بائي جو شوھر پورڻ قلعي جي حفاظت ڪندي شھید ٿي ويو ھو لیڪن جھلڪاري پھنجي شوھر جي موت تي سوگ منائڻ جي بجاء انگریزن کي دوکو ڏيڻ جو منصوبو بنایو۔ جھلڪاري لڪشمي ٻائي جھڙو لباس پاتو ۽ جھانسي جي فوج جي ڪمان سنڀالي۔ تمام بھادري سان لڙندي نيٺ انگريز فوج جي ھٿان گرفتار ٿي ۽ کيس برطانوي جنرل ھیو روز جي اڳيان پيش ڪيو ويو ۔ روز ۽ ان جي سپاھین کي خوشي ٿي تہ انھن نہ صرف جھانسي تي قبضو ڪري ورتو بلڪہ زندہ بچي وڃڻ واري ملڪہ به انھن جي قبضي ۾ ھئي۔ جنرل ھیو روز، جيڪو ان کي ملڪہ سمجھي ويٺو ھو ، جھلڪاري ٻائي کان پڇيو
تہ ان سان ڇا سلوڪ ڪيو وڃي؟ ته ان سختي سان چيو مون کي ڦاسي ڏيو۔جنرل ھیو روز جھلڪاري جي ھمت ۽ قائدانہ صلاحیت کان گھڻو متاثر ٿيو ۽ جھلڪاري ٻائي کي رھا ڪري ڇڏيو ۔ ان جي برعڪس بعض مورخن جو خیال آھي تہ جھلڪاري ان جنگ ۾ شھادت ماڻي۔ بندیل کنڊ جو ھڪ افسانو آھي تہ جھلڪاري جي جواب جنرل ھیو روز کي دنگ ڪري ڇڏيو ۽ چيو تہ "اگر ھندوستان جون 1% عورتون به ان جھڙيون ٿي وڃن ته انگریزون کي جلد ئي ھندوستان ڇڏڻو پوندو"۔

مرڪزي ڌارا جي مورخن جھلڪاري ٻائي جي جي زیادہ تفصیل نہ ڏني آھي، لیڪن جدید مصنفن ان کي گمنامي مان ٻاھر ڪيو آھي ۔

جنڪوي بھاري لال ھریت
'ویرانگانہ جھلڪاري' نظم لکي۔ ھریت جھلڪاري جي بھادري جو خلاصو ھن طرح ڪيو آھي:
لڪشمي ٻائي جي شڪل تیز ٿي وئي، جھلڪاري ھوشيار ٿي وئي۔
بي خوف لشڪر ۾ ھٿیار ان جي جسم تي ھليا ويا ۔

اروناچل پردیش جي گورنر (21-10-1993 کان 16-05-1999 تائين) شري ماتا پرساد جھلڪاري ٻائي جي سوانح عمري لکي آھي۔ ان کان علاوہ چوڪي لال ورما ھن جي زندگي تي ھڪ عظیم نظم لکي آھي، موھن داس نیمشري ان جي سوانح عمری لکي آھي ۽ بواني شنڪر وشارد ان جي سوانح عمري لکي آھي۔

قومي شاعر میٿلیشرن گپتا جھلڪاري جي بھادري کي ان طرح ترتیب ڏنو آھي:
وڃڻ کان بعد جنگ ۾ ھڪ چیلنج ھو، اھا جھانسي جي جھلڪ ھئي۔
گورن سان لڙڻ سکيو ، تاریخ ۾ جھلڪي ٿو
اھا ھندوستان جي ھڪ عورت ھئي۔

03/05/2022

میگھواڙ ذات ۾ اتحاد ڇو نہ آھي !
(آريا نظام غلامي ۽ میگھواڙ)

ھر روز اھو سوال اڀري ٿو تہ ميگھ قبيلن ۾ اتحاد ڇو نہ آھي ؟ ان سوال جي سنگیني جو رنگ تمام گھرو آھي جنھن کي روشني جي ضرورت آھي۔ اگر ميگھ جي جدید تاریخ لکي وڃي ته ان ۾ ھڪ جملو ضرور لکيو ويندو تہ انھن ۾ اتحاد نہ آھي۔ اتحاد جو فقدان ھڪ جعلي چيز آھي جيڪو انھن ماڻھن ۾ ڏٺي ويندي آھي جن غلامي جي زندگي گزاري آھي۔ اھا ھڪ ذھنیت آھي جيڪو غلامن ۾ اذیت مان پروان چڙھي ٿي ۔ انھن کي اھو یقین ڏياريو ويندو آھي تہ ھو نہ ھڪ آھن ۽ نہ ئي ھڪ ٿي سگھن ٿا۔ انھن جي گروھن جا نالا، مذھب وغیرہ الڳ آھن۔ انھن کي اھو خیال ڏنو ويندو آھي تہ انھن جو مذھب، ذات یا حیثیت مختلف آھي۔ ان طرح ھو ھڪ ٻئي کان الڳ رھڻ جا عادي ٿي ويندا آھن ۽ سماجي دٻاء جي ڪري مجبور ٿي ويندا آھن تہ ھو ھڪ ٻئي سان رابطا نہ وڌائين۔ ذات تي مبني غلامي ، جنھن کي آريا غلامي به چيو ويندو آھي۔ان کي چوندا آھن (آريا غلامي) ان ۾ رھڻ جي مجبوري یاد ڏياري ويندي آھي۔ ان سان انھن کي انساني حقن کان پري رکڻ آسان ٿي ويندو آھي ۔ ھو تعلیم، ڪمائي جي بھتر ذريعن، باوقار زندگي وغیرہ کان پري آھن۔ اگر ان حقیقت کي تعلیم سان سمجھيو وڃي ته ان ذھنیت تي مڪمل قابو پائي سگھجي ٿو ۽ سماجي اتحاد آڻي سگھجي ٿو ۔ ان جو فائدو اھو ٿيندو تہ خود اعتمادي وڌندي ۽ گڏ ھلڻ جي طاقت ايندي ۔ جھموریت ۾ پھنجي ترقي جي مسئلن تي ڳالھ ڪرڻ جي لاء سماجي، مذھبي ۽ سیاسي پلیٽ فارمز کي شیئر ڪرڻ جي لاء وڌيڪ تنظیم جي ضرورت آھي۔ اونڌائي کان روشني جي طرف وڃڻ جو اھو ئي واحد رستو آھي ۔

’’ ميگھواڙن ۾ اتحاد ڇو نہ آھي ؟‘‘ اھو سوال ھاڻي ڪئي حوالن سان اڀرڻ لڳو آھي۔ ھڪ یا ٻه پوئتي پيل برادرین ميگھواڙن کي پوئتي ڇڏي ڏنو آھي، جنھن کي ميگھواڙ پاڻ کان گھٽ سمجھندا ھئا۔ ترقي یافتہ معاشرا ھاڻي ٻين ذاتين سان گڏ زیادہ ھم آھنگي جي ذریعي معاشي خوشحالي جي طرف وڌيا آھن ۽ سیاسي طاقت ۾ انھن جي شراڪت وڌي وئي آھي۔ واضح طور تي اتحاد ۽ پوء اقتدار جي تقسیم کان بغیر اجتماعي خوشحالي نٿي ٿي سگھي۔ وکريل گروھ جھموریت ۾ پھنجي حیثیت وڃائي ڇڏيندا آھن ڇو ته ھو پریشر گروپ نه ٿا بنجي سگھن ۔

ھيٺ ڪجھ ڳالھيون ڏجن ٿيون جيڪي حالتن جي عڪاسي ڪن ٿيون

1. جوش، موقعو، تعاون، رھنمائي، پیسو، قیادت وغیرہ سڀ ڪجھ ھو ، ڪو به ھم آھنگي نہ ھئي۔
2. سیاسي جماعتون پس منظر ۾ ھيون۔ سماج جي اندروني قیادت کي اڀرڻ نہ ڏنو ۔ ان سان عدم اطمینان پیدا ٿيو۔ نوجوان انھي عمل کي نہ سمجھي سگھيا۔ تربیت جي ڪمي واضح ھئي۔
3. ڪجھ نوجوانن ۾ مشھور ٿيڻ جي خواھش ضرورت کان زیادہ ھئي۔
4. ھم آھنگي ۽ تعاون جي بجاء الزام تراشي جو ھڪ ڪرپٽ مرحلو شروع ٿي ويو ۔
5. نوجوانن کان وٺي تجربہ ڪار افراد تائين سماج کي ٽوڪيندا رھيا تہ ھي اڻ پڙھيل طبقو آھي، اھي متحد نہ ٿي سگھندا، انھن کي سمجھائڻ ناممڪن آھي، انھن ۾ اڳتي وڌڻ جي ڪو خواھش نہ آھي وغیرہ۔ پراڻا جملا ڪيترا ئي دفعا دھرايا ويا۔ نتیجو - اھو ئي تاش جا ٽي پتا - سڀ ڪجھ ٿيو لیڪن پروگرام ڪامياب نہ ٿيو ۔ ھڪ ٻئي تي تنقید ڪئي وئي لیڪن پروگرام کان پوء ضروري جائزو وٺڻ ڪنھن کي یاد نہ رھيو ۔

مینجمنٽ گروپ انھن تمام حالاتن تي بي پناہ تربیتي مواد ۽ لٹریچر تخلیق ڪيو آھي۔ ميگھواڙ سماج جا ماڻھون بار بار سماجي ۽ سیاسي سرگرمیون ھلائين ٿا، ناڪام ٿيندا آھن ۽ بد دل ٿي ويندا آھن ڇو ته ھو جتان کان شروع ٿين ٿا اتي واپس پھچي وڃن ٿا ۔ اھا ھڪ تڪلیف دہ صورتحال آھي۔

ھم آھنگی ڇو نہ آھي؟
- اجتماعي سرگرمي مقبولیت جو مطلب آھي۔
- اجتماعي مقصد واضح نہ آھي۔
- ڪو به مشنري جذبو نہ آھي، ھر سرگرمي قلیل المدتي ( وقتي ) آھي۔
ڪو به پروگرام شروع ڪرڻ کان پھرين مقامي سیاستدان پھنجو شیطاني چڪر شروع ڪري ڇڌيندا آھن۔ سیاسي شعور جي ڪمي جي وجہ سان تنظیم ٽٽڻ لڳندي آھي ۔

مشورا
1.سماج جي لیڊرشپ فردن سان بدسلوڪي بند ڪريو۔ گار گند سان منفي ردعمل پئدا ٿيندو آھي۔
2. برادري جا ماڻھن صدین جي غربت جا متاثر آھن۔ انھن کان اچانڪ اتحاد جي امید ڪيئن ٿا ڪري سگھو ؟ انھن جو دماغ انھن جون تمام رڪاوٽن کي ھٽائي اچانڪ اوھان سان ڪيئن ٿو ملي سگھي؟ انھن کي تشدد جو نشانو بنائي تقسیم ڪرڻ جي عادت وڌي وئي آھي ۔ انھن سان محبت سان پیش اچو۔
3. سیاسي مداخلت برقرار رھندي ، یوٿ ورڪرز جي مینجمنٽ گروپ جي مناسب تربیت ان جي منفي اثرن کي روڪي سگھي ٿي۔
4. ھدف طئه ۽ واضح ھجڻ کپن۔
5. باھمي تعاون ۽ ھم آھنگي جي ضرورت کي پھرين سمجھڻ/بیان ڪرڻ گھرجي۔
6. پھنجي سماجي واقعن کي به تربیت جو ھڪ پلیٽ فارم بنايو۔
7. سڀ کان وڌيڪ اھو تہ عورتن جي تربیت ڪريو۔ ھڪ عورت پوري خاندان ۽ محلي جي لاء استاد بنجي وڃي ٿي ۔ سماج جا لیڊر اھو نہ ٿا ڪري سگھن جيڪو ھو سنسکار جي ذریعي ٻارن کي بنائي سگھي ٿي۔ ماء جي طرف کان ڏنو ويل سنسکار ضرور ڦل ڏيندو آھي۔

03/05/2022

ميگھ مھاڌرم

ميگھ ۽ ان سان لاڳاپيل ذاتيون ھندو نه آھن ,قديم وقت کان وٺي اھي فطرت پرست ۽ قدرت جي ھر چيز جي پوڄا ڪندڙ ھئا جيڪا انسان ذات جي لاء فائديمند ھئي . انھن ۾ بت پرستي نه ھئي ۽ نه ئي ڪو ديوي ديوتا نه ھو , اھي صرف ھڪ ئي طاقت کي مڃيندڙ ھئا جيڪو سموري نظام جو ھلائيندڙ آھي .ميگھواڙ شروع کان ئي الک جا پجاري آھن ۽ ميگھ مھا ڌرم ئي انھن جو ڌرم آھي.
ھيٺ ڏنل معلومات انھي جي ترجماني ڪري ٿي .

چندروال (چنڊ) ٻیج (دوج)
جي ڌرمي اھمیت
۽ پاٽ جي تنصیب (اسٿاپنا ) جو طریقو

چندراولي (چنڊ) ٻیج جو ڌارمڪ مھااستو۔

ميگھواڙن ۾ ڌرمي ۽ روحاني نقطہ نظر کان تاریخن ( تٿن ) جي خاص اھمیت آھي ۔ خاص طور تي شڪلا پڪشا جي تاریخن (تٿن ) تي جیئن اڪادشي، پورنیما، اشٽمي ۽ ڇٺ وغیرہ۔ انھن تاریخن ۾ ورت ( fast ) رکيو ويندو آھي۔ صدقہ (نظرانه ) ,بکيا (خیرات)، بندگي (عبادت)، ڀجن ڪیرتن به ڪيو ويندو آھي۔ انھي طرح شڪلا پڪشا جي ٻئي( تٿ) تاریخ ( ٻيج ) جي به پھنجي خاص اھمیت آھي۔ ان ڏينھن سڀ ماڻھون چنڊ ڏسڻ جي لاء بي حد بي تاب ھوندا آھن ۔ خیال ڪيو ويندو آھي تہ پراڻي وقت ۾ ماڻھون دوج (ٻيج) جي چنڊ کي ڏسي موسم، وبائن (بيماري )، خوشي ۽ سڪون جي پیشن گوئي (اڳڪٿي ) ڪندا ھئا۔ ان جي اھمیت ان وقت اڃان به وڌي ويندي آھي جڏھن اھو شنيوار (ڇنڇر) ھوندو آھي ۽ شڪلا پڪشا جو مھینو چیترا (چيٽ)، ویشخ (ويساک)، ڀدرپد (بڊو ) ۽ ماگھ ھوندو آھي۔ شنيوار (ڇنڇر) ھئڻ جي ڪري ان کي چندروال (چنڊ) ٻیج (دوج) چيو ويندو آھي۔ ۔

چندراولي بیج جو ڌرمڪ مھااستو-
چندروال جي بیج ۽ ان جي اھمیت -

جينئن ته دوج (ٻيج) جو چنڊ ھر ڪوئي ڏسي ٿو لیڪن ٻين مذھبن جي ماڻھن جي بنسبت میگھونش سماج جي ماڻھن ۾ ان جي خاص اھمیت آھي۔

میگھواڙ سماج ۾ شڪلا پڪشا جي دوج (ٻيج) جي چنڊ جي خاص اھمیت آھي۔ انھن ۾ صدین کان چتر (چيٽ)، ویشاک (ويساک)، ڀدرپد (بڊو) ۽ ماگھ جي چنڊ جي پوجا ڪئي ويندي آھي، ماڻھون انھي ڏينھن ورت (روزو) به رکندا آھن ۽ کیر، چانور، چورمو وغیرہ کاڌو تیار ڪيو ويندو آھي۔ چنڊ ڏسڻ کان پوء، ڌرمي ماڻھون پياري لوڪ دیوتا بابا رام دیو پير جي پوجا ڪري ان تي ڀوگ چڙھائڻ کان پوء پھنجو ورت (روزہ )ڇوڙيندا آھن ۔

چندروال (چنڊ)
جي ٻیج جي معني.
جيڪڏھن شنيوار (ڇنڇر) ۽ شڪلا پڪشا جي ٻئي تاریخ ھجي ته ڪافي تجسس ٿيندو آھي۔ عام زبان ۾ ان کي چندروال (چنڊ) جي ٻیج (دوج) چوندا آھن۔ بشرطیڪہ ٻیج (دوج) شڪلا پڪشا جو ھجي۔ اينئن به شڪلا پڪشا جي ٻیج (دوج) کي ان طرح سان بادي دوج به چوندا آھن۔ جيڪڏھن شڪلا پاڪش جي دوج جو ڏينھن شنيوار (ڇنڇر) آھي ته ڌرمي ۽ روحاني نقطہ نظر سان ان جي اھمیت تمام گھڻي ٿي ويندي آھي۔ اھا روایت صدین کان پراڻي آھي۔ ان شنیوار (ڇنڇر) دوج سان ڪيئي تاریخي حقيقتون جڙيل آھن ,جيڪو ھيٺ ڏجن ٿيون ۔

1. لوڪ دیوتا بابا رام دیو پير جي نسبت سان ڏٺو ويندو آھي۔ اینئن سمجھيو ويندو آھي تہ بابا رام دیو جي ڀدرپد (بڊو) شڪلا پڪشا جي چندراولي دوج (ٻيج) تي پیدا ٿيا ھئا ۔

2. ھڪ سچائي ھي به آھي تہ بابا رام دیو جي جي پیدائش کان پھرين ئي میگھونش دوج (بیج) ۾ یقین رکندا رھيا آھن ۔

3. جڏھن ان جا گرو مھاراج اُگمسي جي ڀاٽي میوه نگر (بلوترا) ۾ سنت شرومڻي رک ڌارو میگھ جي گھر (جھوپڙي) آيا ھئا ، ان ڏينھن چندروال ٻیج (دوج) ھو ۽ ان جي گھر تي ستسنگ جو اھتمام ڪيو ويو ھو۔ ان ستسنگ ۾ میوه نگر جي راول مالدیو جي پتني راڻي روپاڏي به موجود ھئي۔ ڏندڪٿائن ۽ ڪھاڻين ۽ ڀجنن جي ارٿ ۾ اھو به ٻڌايو ويو آھي تہ ان ستسنگ ۾ میگھواڙ سماج جي پیاري لوڪ دیوتا بابا رام دیو جي ۽ ٻال سنیاسي ڀگت شرومني دالي ٻائي ۽ ڪئي ٻيا سنت به موجود ھئا۔

4. ھڪ عام خیال ھي به آھي تہ ست یوگ ۾ پانڊو به چندراولي دوج (ٻيج) کي گھڻي اھمیت ڏيندا ھئا۔ انھن 12 سال انتظار ڪيو لیڪن شنيوار (ڇنڇر) دوج جو اتفاق نہ ٿي سگھيو ۔

ان مان ثابت ٿئي ٿو تہ میگھواڙ سماج جو پھنجو ھڪ فرقو ھو۔ جيڪو صدین کان جاري آھي۔ شاید گرو اُگمسي جی بھاٽي به انھي فرقي سان تعلق رکندا ھئا۔ ھي فرقو راجستان ۾ شمس پیر، میگھ کیمان رک کان ھلي رھيو آھي۔ یا ان جي وجہ ھي به ٿي سگھي ٿي تہ ميگھواڙ ھڪ قمري خاندان آھي۔

سڀ کان وڏو سوال ھي آھي تہ ٻئي تاریخ کي "بیج" ڇو چيو ويندو آھي؟ ڇا ميگھواڙن ۾ بیج جي ڪو روحاني وجہ آھي؟ ان جي ھڪ سادہ وجہ آھي تہ زمین تي( ٻج) بیج جي ابتدا میگھونش (ميگھ) ڪئي ھئي۔ ته جيئن ھو ان بیج (ٻج) مان خوراڪ پیدا ڪري سگھن۔

ھڙپہ، موھن جودڙو ۽ وادي سنڌ جي تھذیب جي کوٽاين مان ثابت ٿئي ٿو تہ آدي پرش "میگھ رشي" جي اولاد ان جي آس پاس آباد ھئي۔ انھن جو اصل پیشو زراعت ۽ جانور پالڻ ھو۔ اھي ماڻھون فطرت پرست ھئا ۽ بت پرستي وغیرہ تي یقین نہ رکندا ھئا۔ انھن ٻوٽن جي ریشن مان ڌاڳو بنایو ۽ انسان جي اگھاڙي جسم کي ڍڪڻ جي لاء ڪپڙو بنایو۔ تڏھن کان میگھواڙ برادري جي ماڻھن اڻڻ شروع ڪري ڇڏيو ۽ ماڻھن کي پھنجي جسم کي ڍڪڻ جي لاء ڪپڙو ڏنو۔ اڻائي جي ڪم جي وجہ سان بعض جاين تي ھو اڻڪر، وڻڪر، سوترڪار وغیرہ جي نالن سان به سڃاتا ويندا آھن۔ انھن جو مذھب ’’میگھ مھاڌرم‘‘ آھي۔

رک پراڻ
جي ھڪ ڀجن ۾ چيو ويو آھي -

1 - ميگھ ستلوڪ سي نڪلا، اور اپني ساٿ ایڪ پیالہ لي آیا۔
دیوتا دیوتا کي سامني آیا، محبت ڪا نذرانہ لیا اور آہ ڀري۔
رک ني ایڪ چوٿائي ڇڙی ڪي ناخن ڪو بڙھایا، اعضاء ڪو چیرا
عضو ڪو توڙ ڪر دو حصي بنائي گئي، مرد خاتون ایو نام پڪڙا گیا۔
اعضاء ڪي ٽوٽني ڪي لیئي اوچر ڪا علاج، گانٺ ڪي پاني ڪي ساٿ زعفراني رنگ۔
امیر زعفران ڪا جوھر، جس سي دنیا ني جنم لیا۔
2 -عاد-جگاد ھمیشہ سیدھا رھا ھئي، جوگو جگ اگلوان ھو گیا ھئي۔
امر جوت رکون گھر سوئي، سات ھئي لیڪن نشاط نھین۔

میگھ مھا ڌرم
۾ چندروال بیج جي روحاني اھمیت

اھو سچ آھي تہ رک ٻج (بیج) پیدا ڪيو آھي۔ بیج مھیما ۽ تخلیق پرمان ۾ تمام وضاحتون ڏنيون ويون آھن۔ ۔
"رکو بیج ڀجو ڀگونت ني، سڪل ڪلا ۾ موٽو ڪرتار۔
دسوین نڪلنڪ جسم اوتار، بیج پیار دین رورو ور۔
مطلب- بیج( ٻج )کي محفوظ رکو، ان کي غیر ضروري طور تي تلف نہ ڪريو ۔ الک جي پوجا ڪريو، ڇو ته مجموعي فن ۾ نصب العین ڪیرتار (برھم) آھي۔ بیج (ٻج) پنپندو آھي ۽ نائين مھیني ۾ نڪرندو آھي۔ بیج (ٻج )پوکڻ وقت محبت جي ضرورت ھوندي آھي۔ محبت جي بغیر بیج ( ٻج ) برباد آھي۔ ان لاء ان کي ان ڏينھن جي طور تي درج ڪيو آھي جڏھن بیج (ٻج) پوکيو ويو ھو ۔ رورو وار جو مطلب آھي سٺو موقعو۔

راڻي روپاڏي جي پھنجي ور راؤ مالدیو کي به بیج (ٻج)کي صحیح جگہ تي استعمال ڪرڻ لاء چيو ھو -
"بیج (ٻج) ڪو بنجر کيت مين مت بوئو ، ھاسل ھاٿ نھین آوي یا راؤ مال۔ ایڪ سنت بنو، اپني جسم ڪو بھتر ڪرو۔"

انھي لحاظ کان چئي سگھجي ٿو تہ رک ڌرم یا میگھ مھا ڌرم ۾ بیج( ٻج) جي روحاني اھمیت تمام گھري آھي۔ سنت روایت جي مطابق اھو به چيو ويندو آھي تہ بیج (ٻج) ھڪ فرقو آھي۔ جيڪو ست پنٿ، نجار پنٿ، مارگي پنٿ وغیرہ سان ملندڙ جلندڙ آھي۔ اھو به ٿي سگھي ٿو تہ گرو اُگمسي جي ڀاٽي ان فرقي جي بنیاد رکي ھجي۔ جيڪو سنت ڪبیر جي نرگنا نظريئي تي مبني آھي ۽ ڇوت ڇات ۽ امتیازي سلوڪ کان پاڪ آھي۔

چندراولي بیج
جي پاٽ اسٿاپنا وڌھي۔
چندراولي بیج جي ڏينھن پاٽ جي اسٿاپنا جو طریقو-
دوج پوجا جي سڀ کان اھم ڳالھ اھا آھي تہ بیج یا دوجتي جي ڏينھن شام جو جوش و خروش سان گڏ ستسنگ یا جمہ جو اھتمام ڪيو ويندو آھي ۽ ان ۾ قدرت کي گواہ سمجھي ھڪ مخصوص جگہ تي پاڻي جي ڇنڊڪار ڪئي ويندي آھي۔ چار ماڻھن کي سکیا (گواہ) بنایو ويندو آھي ۽ لڪڙي جي ھڪ صندل تي ٻه سرخ ۽ سفید ڪپڙا وڇايا ويندا آھن۔ جنھن جي چئني ڪنڊن تي گھي جا چار چراغ روشن ڪيا ويندا آھن جيڪي ھر طرف روشني جي علامت آھن۔

وچ ۾ ٻه پير (پگ) اناج یا ڌان (چاول) سان ٺاھيا ويندا آھن، جيڪو مھاتما ٻڌ / الک جي علامت آھن۔ ان جي علاوہ سج، چنڊ ۽ سواستیڪا جي نقش به ٺاھيا ويندا آھن جيڪو شائستگي ۽ علم جي علامت آھن۔ ڪمڀ ڪلش کي تري پر نصب ڪيو ويندو آھي جيڪو خوشي ۽ خوشحالي ۽ رک/میگھ مھاڌرم جي علامت آھي۔ پوءجوتي (جوت) روشن ڪئي ويندي آھي جيڪو الکھ، نرنجن، آھي, شعلو، برھما، پرماتما جي علامت آھي۔ ھر ڪو ان بناوت کي ڏسي ٿو۔

اھو طریقو قدیم زماني ۾ پردي اندر استعمال ٿيندو ھو۔ ڇو ته ان ستسنگ ۾ صرف سنت یا انھن جھڙن نظرین جا ماڻھون ئي حصو وٺي سگھندا ھئا۔ پوء گرو مھاراج جي حڪم جي مطابق ڪم ٿيو، جنھن ۾ ساڌ گرو کي فوقیت حاصل ھئي۔ جاپ، سادگي، مراقبہ، ساڌنا، سماڌي جو گھرائي سان مطالعو ڪيو ويو ۔ سچائي، عدم تشدد ۽ انسان دوستي جو سبق پڙھایو ويو ۔

لوڪ ڪھاڻين، داستانن، ڀجنن ۾ چيو ويو آھي تہ جنھن ڏينھن گرو مھاراج اُگمسي جي ڀاٽي میوه نگر ۾ سنت شرومني میگھ رک ڌارو جي مھاراج جي جھوپڙي جو دورو ڪيو اھو، ڏينھن شنيوار وڪرم سموت 1439 ھو۔ میوه نگر جا راول مالدیو جي ان فرقي جا پیروڪار نہ ھئا، لیڪن ان جي پتني راڻي روپا ڏي جي ان فرقي جي پیروڪار ھئي ۔ ھو ۽ میگھ ڌارو رک ٻئي گرو ڀاء ڀين ھئا۔ انھن جو گرو اُگمسي جي ڀاٽي ھو ۔ جيڪو اصل ۾ جیسلمیر جو رھڻ وارو ھو ۔ ان ڏينھن راول مالدیو جي تڪبر جي وجہ سان ھڪ اھڙو واقعو پیش آیو جنھن کي اڄ به یاد ڪيو ويندو آھي۔

آخر ۾ گرو مھاراج جي حڪم تي سنت شرومني میگھ ڌارو جي مھاراج جي پتني, راول مالدیو جي جي سر تي ھٿ رکيو ۽ ان کي گرو دڪشا ڏني۔ ڪن ۾ سوراخ ڪري ڪنڊلي وڌي وئي ۽ راؤ مالدیو مان ماليناٿ بنائي ڇڏيو ۔ گرو جو اپدیش وٺڻ کان پوء راول مالدیو جي محل، تخت وغیرہ ڇڏي خالص ساڌو جو چولو ڍڪيو۔

میگھواڙ سماج جي پیاري لوڪ دیوتا بابا رام دیو جي کي به ان فرقي جا پیروڪار مڃيندا آھن، انھن به پدم برھم تي زور ڏنو ۽ مھاتما بڌ جي پنچشیل کي اپنایو۔ ان انھي وقت ھڪ مساوي معاشري جي تعمیر ۾ تمام اھم ڪردار ادا ڪيو آھي۔

ان کي ھندو مسلم فرقہ وارانہ ھم آھنگي به سمجھيو ويندو آھي ۔ جيڪو امن، اتحاد، ھم آھنگي جي مثال آھي۔ لیڪن ستم ظریفي اھا آھي تہ بابا رام دیو جي کي ڪڏھن اوتار جو نشانو بنایو ويو ؟ یا ان تي اوتار جو پردو ڇو ۽ ڪنھن وڌو؟ ان تي مورخ اڃان تائين خاموش آھن، حالانڪہ آزاد صحافي ۽ ادیب ڀنور میگھونشي پھنجي ڪتاب ۾ ڪافي حد تائين ان تي لکيو آھي۔

بابا رام دیو جي خیراتي ڪمن ۽ بي لوث خدمت جو علم بردار ھو۔

لیڪن ميگھ ان جي لفظن کي سڃاڻي نہ سگھيا۔ جنھن زماني ۾ مظلوم طبقي تي ظلم، اڇوت، امتیازي سلوڪ عروج تي ھو، ان وقت ھو بي بس ھئا، یعني خاموشي سان ناانصافي ۽ ظلمن کي برداشت ڪري رھيا ھئا، ناخواندگي ئي ان جي بنیادي وجہ ھئي۔ پنگلن پھنجا پير ڏنا، یعني جيڪو معاشرو صدین کان سماجي ناھموارین جي ڪري ٽنگون رکڻ جي باوجود ڪجھ نہ ڪري سگھيو، ان معاشري جي سمت جو تعین ڪرڻ، بیداري پکيڙڻ جي تحریڪ ڏني۔ بي اولاد کي پٽ ڏنا، یعني پٽ ھئڻ جي باوجود جبري مشقت جي ڪري خود کي بي بس محسوس ڪيو، انھن کي پھنجو ڪرم ڪرڻ جي ترغیب ڏني۔

شنواري دوج جي ڌرمي اھمیت
ان وقت ستسنگ ۾ ڪنھن به قسم جي نشي تي مڪمل پابندي ھئي۔ ان ۾ مرد ۽ عورتون برابر جي جذبي سان شریڪ ٿيندا ھئا۔ اگر ان کي سڌا سمپردایہ یا ناٿ سمپردایہ سان گڏ ملائي چيو وڃي ته ڪو مبالغہ آرائي نہ ٿيندي۔ ان جي تفصیل بیج پرمان ۾ موجود آھي۔ بابا رام دیو جي جي سماڌي رونیچہ (جیسلمیر) ۾ آھي، جتي پنچ شیل جي علامت جي طور تي پچرانگ نیجا (پرچم) لھرائي رھيو آھي۔ ان قبرستان جي جگہ کي دیوڙا چيو ويندو آھي جتي ٻن پگلن (پيرن) جي پوجا ڪئي ويندي آھي۔
لکت جو نچوڙ Epilogue
- ميگھ رک / ميگھ ونش /ميگھواڙ سماج جي صدین کان پھنجي الڳ شناخت رھي آھي ۔ انھن جو فن، ثقافت، فطرت سان محبت ڪندڙ، ماحولیاتي تحفظ، مراقبہ، ساڌنا، منتر، ساده , ۽ انسان دوست آھن۔ ھو علم جي راستي ۽ نرگونا فرقي جا علم بردار رھيا آھن۔ میگھ مھاڌرم جو بنيادي اصول مھاتما ٻڌ تي مبني آھي۔
جنھن کي بعد ۾ سنت ڪبیر، سنت شرومني رويداس، شمس پیر، میگھ کیمن رک، سنت شرومني میگھ رک ڌارو جی مھاراج، بابا رام دیو جی، ٻال تپسویڻي ڀگتا شرومني دالي ٻائي وغیرہ جھڙن عظیم سنتن ۽ سماج سڌارڪن اڳتي وڌايو آھي۔ جنھن جي بنیاد سچائي، عدم تشدد ۽ عمل جي اولین آھي۔ اڪثر اولیاء ڪرامن سیارن جي زندگي جي پیروي ڪندي عام ماڻھن کي علم ۽ عقیدت جو راستو ڏيکاريو۔ دراصل انھن سنت مھاتمائن عقیدت سان گڏ ميگھ سماج جي آزادي جي تحریڪ شروع ڪئي ھئي۔
صدين جي غلامي ۾ ميگھ ۽ ان سان منسلڪ ذاتين کي مذھب جي آڙ ۾ طبقاتي نظام جي سيڙھي جي آخري ڏاڪي تي ڌڪيو ويو. انھن کان انھن جي شناخت ۽ اصل مذھب کسيو ويو. نئين مذھب جي مشھوري لاء فرضي ڪھاڻيون ۽ داستان لکيا ويا.انھن جي سور وير حڪمرانن کي دوکي, فريب ۽ سازشن سان قتل ڪري , انھن نيڪ حڪمرانن کي ديو, راڪشش ۽ شيطان قرار ڏئي , ڪيل Cold blooded murders کي بدي تي نيڪي جي فتح ڏيکاريو ويو . قتل جي ڪھاڻين کي رنگ ڏئي مذھبي ڏينھن جي نالي تي انھن بھادرن ۽ نيڪ انسانن جي قتل جا جشن ملھايا ويا . ميگھ ۽ لاڳاپيل ذاتيون جيڪي اڳي ئي پھنجو ماضي فراموش ڪري چڪيون ھيون اھي شعور جي ڪمي ۽ ناخواندگي جي ڪري انھي فريب کي سچ سمجھي ويٺا ۽ پھنجن ئي ديوتا حڪمرانن جي قتل جا جشن مذھبي ڏھاڙن جي صورت ۾ ملھائڻ لڳا.
ھاڻي جديد دور آھي ھر شئي عام آشڪار آھي. ڪجھ سوچيو ته صدين جي غلامي , انسانيت سوز ظلم , پستي۽ نفرت کان اڄ ڏينھن تائين ڪنھن به ڪنھن ديوي ديوتا انھن کي نه بچائي سگھيا ۽ ڪا به مدد نه ڪئي , ته پوء اھا پوجا ڪم جي نه آھي . ميگھ جي آزادي تڏھن ممڪن آھي جڏھن ھو پھنجو اصل ڌرم اختيار ڪندا جيڪو سچائي ۽ صرف سچائي جي راه آھي.

Megh samaj

03/05/2022

03/05/2022

03/05/2022

03/05/2022

03/05/2022

03/05/2022

03/05/2022

Address

Telephone

Website

Alerts

Contact The Organization

Shortcuts

Share

Category