16/12/2025
๐๐๐ฅ๐๐ฐ๐๐ง๐ ๐๐ง๐ญ๐ข-๐๐ฒ๐ง๐๐ฌ๐ญ๐ฒ ๐๐ข๐ฅ๐ฅ, ๐๐๐ฅ๐๐ฐ๐๐ง๐ ๐๐๐ ๐ค๐๐ข๐๐๐ง๐ ๐๐๐ฒ๐ฎ๐ง๐ข๐ง
(๐๐จ๐ฎ๐ฌ๐ ๐๐ข๐ฅ๐ฅ ๐๐๐๐ ๐๐ญ ๐๐จ๐ฎ๐ฌ๐ ๐๐ข๐ฅ๐ฅ ๐๐๐๐)
Kahapon, tinalakay ang House Bill No. 6771, ang diumanoโy Anti-Political Dynasty bill na magkasanib na inihain nina Speaker Bojie Dy at Majority Leader Sandro Marcos. Ipinakilala ito bilang sagot umano sa matagal nang panawagan ng Konstitusyon laban sa political dynasties. Ngunit sa masusing pagbasa, malinaw na ang panukalang ito ay mas mukhang pagsunod kaysa tunay na reporma.
Ngayon, mahalagang ihambing ang HB 6771 sa HB 5905, ang kahalintulad na Anti-Political Dynasty Bill na nauna nang inihain ng minority lawmakers na sina Akbayan Partylist Reps. Chel Diokno, Perci Cendaรฑa, Dadah Ismula and Rep. Kaka Bag-ao, upang makita kung alin ang tapat sa diwa ng Konstitusyon at alin ang naglalaro sa salita para manatili ang kapangyarihan ng iilan.
1. Ano ang malinaw na utos ng Konstitusyon
Ayon sa 1987 Constitution:
โ๐ป๐๐ ๐บ๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐, ๐๐๐
๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐
๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐ ๐๐ ๐
๐๐๐๐๐๐
๐๐ ๐๐๐.โ
"๐ฎ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐ฌ๐๐๐๐
๐ ๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐โ๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐
๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐, ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐ ๐
๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐
๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐.โ
Ang layunin ay malinaw:
Pigilan ang pag-ipon at pamana ng kapangyarihang pampulitika sa loob ng iisang pamilya.
Kaya ang tanong ay simple:
Aling panukala ang tunay na lalansag sa political dynasties, at alin ang kunwari lamang?
2. HB 6771: Mukhang reporma, pero hindi totoo
Ang sentrong salita sa HB 6771 ay โsimultaneous holdingโ o sabay-sabay na paghawak ng posisyon.
Dito nagsisimula ang problema.
Sa ilalim ng HB 6771:
Ang ipinagbabawal ay sabay-sabay na termino, hindi pagkonsentra ng kapangyarihan
Hindi ipinagbabawal na maraming miyembro ng isang pamilya ang humawak ng ibaโt ibang posisyon sa iisang lugar
Hindi rin ipinagbabawal na kontrolin ng isang pamilya ang buong lokal na pamahalaan, bastaโt hindi sila pare-pareho ng titulo
Ibig sabihin, pinapayagan pa rin ng HB 6771 ang ganitong sitwasyon:
Mayor โ isang kapamilya
Vice Mayor โ kapamilya rin
Mga Konsehal โ puro kamag-anak
Gobernador, Vice Governor, SP members โ iisang angkan
Lahat ay sabay-sabay sa kapangyarihan.
Nagkaiba lang ng posisyon.
Hindi ito simpleng pagkukulang sa pagsulat ng batas.
Ito ay sinadyang disenyo.
Sa pagtutok sa oras ng termino sa halip na sa lawak ng kapangyarihan, nagmumukhang sumusunod ang HB 6771 habang binabalewala ang diwa ng Konstitusyon.
3. HB 5905: Diretso, malinaw, at tapat
Ibang-iba ang lapit ng HB 5905.
Hindi ito nagtatago sa teknikal na salita.
Sa HB 5905:
Ipinagbabawal ang pagkandidato o paghawak ng anumang halal na posisyon ng mga kamag-anak hanggang ika-apat na antas
Ipinatutupad ito habang may nakaupong kamag-anak
Tahasang ipinagbabawal ang agad-agad na pagpapalitan ng posisyon (โpalit-palitโ)
Isinasaalang-alang ang mga karaniwang lusot tulad ng substitution at party-list maneuvering
May mga eksepsyon? Oo, pero ang mga ito ay:
Malinaw na isinulat
Limitado
Hindi sumisira sa layunin ng batas
Hindi tulad ng HB 6771, hindi nililito ng HB 5905 ang mambabasa. Diretso nitong sinasabi kung ano ang bawal at bakit.
4. Ang tunay na pagkakaiba: ๐๐๐๐๐๐๐๐๐
Ang HB 6771 ay nagbibigay ng ilusyon ng pagbabago.
Ang HB 5905 ay nag-aalok ng tunay na pagbabago.
Ang una ay nagtatanong:
โPaano tayo magmumukhang sumunod?โ
Ang ikalawa ay nagtatanong:
โPaano natin tuluyang wawakasan ang political dynasties?โ
Kung talagang layunin ng HB 6771 ang pagbuwag sa dinastiya, hindi nito papayagan ang iisang pamilya na mangibabaw sa buong lokal na pamahalaan sa palusot na โiba-iba naman ang posisyon.โ Ang pagpayag ng ganitong kaayusan habang tinatawag ang sarili bilang reporma, ay malinaw na kakulangan sa sinseridad.
5. Pangwakas
Hindi hinihingi ng Konstitusyon ang peke o kunwaring anti-dynasty law. Hinihingi nito ang tunay at makabuluhang pagbabawal.
Tumutugon ang HB 5905 sa utos na ito.
Umiwas ang HB 6771.
๐ฒ๐๐๐๐ ๐๐๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐, ๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐
๐ ๐๐๐๐๐
๐๐๐๐, ๐๐๐๐
๐ ๐๐๐๐๐
๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐.
-CTTO๐
