07/02/2025
𝗞𝗔𝗟𝗜𝗞𝗔́𝗦𝗔𝗡, 𝗞𝗔𝗟𝗜𝗞𝗛𝗔𝗦𝗔𝗡, 𝗞𝗔𝗟𝗕𝗔𝗥𝗬𝗢 𝗦𝗔 𝗨𝗣 𝗗𝗜𝗟𝗜𝗠𝗔𝗡
DALAWANG MAGANDANG PANGYAYARI ang nasaksihan ko nitong unang linggo ng Pebrero sa Unibersidad ng Pilipinas, Diliman. 𝗕𝘂𝘄𝗮𝗻 𝗻𝗴 𝗺𝗴𝗮 𝗦𝗶𝗻𝗶𝗻𝗴 ang Pebrero sa buong Filipinas, at gayundin sa UP Diliman. Kayâ nitong Martes, Pebrero 4, binuksan ang pagdiriwang ng OICA—ang upisina para sa gawaing pangkultura ng UP at sa pangunguna ni Direktor Monica Fides Amada W. Santos—sa pamamagitan ng isang seremonya na may pamagat na 𝗞𝗮𝗹𝗶𝗸𝗵𝗮𝘀𝗮𝗻.
Kaakit-akit ang seremonya dahil sa mga bílang na may kaugnayan sa paglahok ng sining sa nagbabagong kalikásan. Una, ang “𝗞𝗮𝗶𝗯𝘂𝘁𝘂𝗿𝗮𝗻” na likha ni 𝗗𝗮𝘆𝗮𝗻𝗴 𝗬𝗿𝗮𝗼𝗹𝗮—isang instalasyong binubuo ng mga túbo na may nakapalawit na mga piraso ng seramika at patay na korales sa bawat túbo. Nakaayos ang mga ito sa tatlong hanay, kumakatawan sa labas, loob, at puso ng katauhan, at parang mga kulintang na lumilikha ng iba’t ibang tunog. May espesyal na grupo, ang 𝗞𝗮𝗶𝗯𝘂𝘁𝘂𝗿𝗮𝗻 𝗘𝗻𝘀𝗲𝗺𝗯𝗹𝗲, na bawat isa ay nakapuwesto sa isang túbo, at kinakalog ang bawat túbo para lumikha ng iba-ibang klase ng tunog, batay sa isang score na sinulat ni Dayang. Napakapino ng tunog na likha ng mga seramika’t korales. Sabi ko nga kay Dayang, parang test sa tainga ko kung nabibingi na.
Ikalawa, ang sayaw na “𝗠𝗮𝗵𝗮𝗯𝗮̀𝗻𝗴 𝗣𝗮𝗴𝗵𝗶𝗵𝗶𝗻𝘁𝗮𝘆 𝘀𝗮 𝗣𝗮𝗴𝗸𝗮𝗯𝗶𝗴𝗼” na konsepto ni 𝗞𝗮𝗿𝗹 𝗖𝗮𝘀𝘁𝗿𝗼 at choreography ni 𝗚𝗲𝗯𝗯𝘃𝗲𝗹𝗹𝗲 𝗥𝗮𝘆 𝗦𝗲𝗹𝗴𝗮. Nagtayô sila ng isang entabladong kawayan at dito sumayaw ang 𝗨𝗣 𝗗𝗮𝗻𝗰𝗲 𝗖𝗼𝗺𝗽𝗮𝗻𝘆. Ang musika ay nalilikha ng tunog ng sahig na kawayan kapag tinapakan ng mga mananayaw. May istorya ang sayaw na waring sinalakay sila ng dayuhang puwersa ngunit sa dulo ay natutuhan nilang itaboy dahil sa nagkakaisang pagkilos. Sabi ko nga kay Chancellor Vistan, parang anti-ballet ang buong koreograpiya, at parang mga zombie ang mga mananayaw sa pagkilos na pabigla-bigla at pabalu-baluktot. Nakagugulat ito para sa namihasa sa ballet ni NA Alice Reyes.
Ang ikatlong plataporma ay parang entablado na may dekorasyon mga uhay ng pandan (?) at ibang halaman. Isa-isang tinawag ang mga representante ng sektor sa UP, mula sa estudyante, kaguruan, mga admin, atbp at binigyan sila ng simbolikong arko ng bulaklak na isinasabit sa likod ng entablado. Nagtapós ang seremonya sa isang mensahe ni 𝗖𝗵𝗮𝗻𝗰𝗲𝗹𝗹𝗼𝗿 𝗘𝗱𝗴𝗮𝗿𝗱𝗼 𝗖𝗮𝗿𝗹𝗼 𝗩𝗶𝘀𝘁𝗮𝗻 𝗜𝗜. Ako naman ay napagitna kina Presidente Jijil at Chancellor Vistan sa isang bangkong kawayan, at siyempre palitan kami ng opinyon hinggil sa kakaibang karanasan at bunga ng pagsisikap na makalikha ng Sining kalahok ng kalikásan sa UP Campus.
Nito namang hapon ng Biyernes, Pebrero 7, ay inanyayahan ako ng 𝗞𝗼𝗹𝗲𝗵𝗶𝘆𝗼 𝘀𝗮 𝗔𝗿𝘁𝗲 𝗮𝘁 𝗟𝗶𝘁𝗲𝗿𝗮𝘁𝘂𝗿𝗮 (KAL) bílang dating dekano para lumahok sa 𝗣𝗮𝗿𝗮𝗱𝗮 𝗻𝗴 𝗺𝗴𝗮 𝗛𝗮𝗿𝗮𝗴𝗮𝗻. Nagrali naman ang mga g**o, kawani, at estudyante ng KAL, mula sa Palma Hall hanggang Quezon Hall. Pumulá sa tshirts na pulá ang University Oval. Sa pagkakataóng ito, hindi naman impeachment ang nasa isip ng mga taga-KAL. (Bagaman, may nakíta akong plakard tungkol sa “Impeach Sara”). Ibig nilang idaing ang matagal na niláng inaasam na sariling gusali ng kolehiyo. Noon pang 2 Abril 2016 nasunog ang 𝗙𝗖 (𝗙𝗮𝗰𝘂𝗹𝘁𝘆 𝗖𝗲𝗻𝘁𝗲𝗿) at sa loob na 𝘀𝗶𝘆𝗮𝗺 𝗻𝗮 𝘁𝗮𝗼́𝗻 ay 𝗶𝘀𝗸𝘂𝘄𝗮𝘁𝗲𝗿 𝗮𝗻𝗴 𝗞𝗔𝗟 sa Palma Hall na teritoryo ng Kolehiyo sa Agham Panlipunan at Pilosopiya. May matatapos nang kapalit ang FC at may sinimulan nang bilding para sa KAL at dapat ay naitayô na noong 2024. Ngunit sa di-malamang mga sanhi ay nakatengga ang konstruksiyon. Kayâ ang rali ng KAL ay tinawag na parada laban sa 𝗞𝗔𝗟𝗯𝗮𝗿𝘆𝗼 ng mga g**o at estudyante na walang espasyo para sa kanilang mga miting, group sessions, consultations, seminars, poetry readings, chamber theaters, atbp.
Biro mo, ang KAL ay nagdudulot ng pundasyong aralin sa wika, literatura, at mga sining ng mga estudyante ng UP. Nanggagáling dito ang mga premyadong manunulat at artist, national artists, medyor na mga artista sa pelikula, direktor, makata at fictionists ng bansa. Dito hinuhubog ang kaluluwa ng mga estudyanteng UP. Pagkatapos, walang sariling espasyo sa napakaluwang na Kampus ng Diliman!?!? May sariling science complex ang mga disiplina ng agham at may kani-kaniyang bilding ang ibang kolehiyo. Chancellor Vistan, nasaan ang inyong puso? Sana ay matapos na ang KALbaryo ng aming kolehiyo sa 2025.
𝓢𝓪𝓻𝓲̀-𝓢𝓪́𝓶𝓸𝓽
ni Virgilio S. Almario
Ferndale Homes
7 Pebrero 2025
📷 Larawan mula sa OICA at CAL FB Pages
