13/05/2026
๐๐ถ๐ป๐ฑ๐ถ ๐๐ฎ ๐ฆ๐๐บ๐ฎ๐น๐ถ ๐ฆ๐ฎ ๐๐ผ๐บ๐ฒ๐ผ๐๐ป๐ฒ๐ฟ๐' ๐๐๐๐ผ๐ฐ. ๐ฃ๐๐ฒ๐ฑ๐ฒ ๐๐ฎ ๐ฃ๐ฎ ๐ฅ๐ถ๐ป ๐ฏ๐ฎ ๐ฆ๐ถ๐ป๐ด๐ถ๐น๐ถ๐ป ๐ป๐ด ๐๐๐ฒ๐?
May iilang homeowners ang nag-iisip: "Hindi naman ako sumali sa HOA, bakit ako magbabayad?"
Magandang tanong. Pero baka hindi nyo expected ang sagot.
๐ ๐๐ป๐ด ๐๐ฎ๐๐ฎ๐: ๐ฅ๐ ๐ต๐ต๐ฌ๐ฐ (๐ ๐ฎ๐ด๐ป๐ฎ ๐๐ฎ๐ฟ๐๐ฎ ๐ณ๐ผ๐ฟ ๐๐ผ๐บ๐ฒ๐ผ๐๐ป๐ฒ๐ฟ๐)
Ayon sa Section 22(a) ng RA 9904, hindi pwedeng pilitin ang isang homeowner na sumali sa HOA.
Kaya oo โ generally voluntary ang membership.
PERO heto ang twist. May mga exceptions. ๐๐ธ๐ฆ๐ฅ๐ฆ ka talagang ma-require sumali kung:
โ๏ธ Nakasaad sa Deed of Restrictions ng property mo
โ๏ธ Naka-annotate sa Transfer Certificate of Title (TCT) mo
โ๏ธ Bahagi ng Contract to Sell o Deed of Sale mo
โ๏ธ Nasa CMP award o katulad na tenurial arrangement
Sa maraming subdivision, nandyan na ang mga kondisyong ito bago ka pa lumipat. Kaya kahit hindi ka nag-sign ng HOA membership form, posibleng bound ka pa rin base sa nakasulat sa titulo o kontrata mo. Kaya i-check mo โ ๐ฉ๐ถ๐ธ๐ข๐จ mag-๐ข๐ด๐ด๐ถ๐ฎ๐ฆ lang.
โ ๏ธ ๐ฃ๐ฎ๐ฎ๐ป๐ผ ๐๐๐ป๐ด ๐ง๐ฎ๐น๐ฎ๐ด๐ฎ๐ป๐ด ๐๐ถ๐ป๐ฑ๐ถ ๐๐ฎ ๐ ๐ฒ๐บ๐ฏ๐ฒ๐ฟ?
Kahit na successfully na-opt out ka sa HOA membership, ๐ฉ๐ช๐ฏ๐ฅ๐ช ๐ฌ๐ข ๐ฑ๐ข ๐ณ๐ช๐ฏ completely walang pakialam. Ayon sa guidelines mismo ng DHSUD, may obligasyon pa rin ang non-member homeowner na magbayad ng fees para sa basic community services at facilities โ tulad ng kalsada, seguridad, drainage, at maintenance ng common areas โ simula sa turnover date ng lote o bahay mo.
Isipin mo: ginagamit mo ang mga kalsada, benepisyado ka sa security, at umaasa ka sa drainage system. Lahat 'yan may gastos para ma-maintain.
May legal power din ang HOA na mag-impose at mangolekta ng reasonable fees mula sa non-member residents na nakikinabang sa mga serbisyong ito.
โ
๐๐ป๐ด ๐๐ผ๐๐๐ผ๐บ ๐๐ถ๐ป๐ฒ
๐๐ธ๐ฆ๐ฅ๐ฆ mong tanggihan ang HOA membership โ pero malamang ๐ฉ๐ช๐ฏ๐ฅ๐ช mo matatanggihan ang pagbabayad para sa basic community services na pinakinabangan mo.
Bago ka lumaban sa HOA mo, gawin mo muna ito:
1. I-check ang Deed of Restrictions at TCT mo kung may membership annotations.
2. I-review ang Contract to Sell o Deed of Sale mo.
3. Kung sa tingin mo sobra ang sinisingil o may irregularidad ang HOA, mag-file ng complaint sa DHSUD (dating HLURB). Sila ang may jurisdiction sa ganitong dispute.
Hindi shortcut ang "hindi ako member" para makaiwas sa dues โ lalo na kung nakasulat na sa titulo o kontrata mo.
Alamin ang karapatan mo. Pero alamin din ang obligasyon mo.
๐ ๐ ๐ด๐ฎ ๐ฅ๐ฒ๐ณ๐ฒ๐ฟ๐ฒ๐ป๐ฐ๐ฒ:
โข Republic Act No. 9904, Sections 9, 22(a), at 22(b)
โข 2024 Revised IRR ng RA 9904
โข DHSUD HOACD FAQs (dhsud.gov.ph)
โข HLURB Resolution No. R-771, Series of 2004, Section 5(c)
๐ Follow Phil. Property Expert for more discussions like this.