21/09/2026
๐๐๐๐ฉ๐ฎ-๐๐ค๐ช๐ง ๐ฎ๐๐๐ง๐จ ๐ก๐๐ฉ๐๐ง, ๐ฌ๐ ๐ง๐๐ข๐๐ข๐๐๐ง ๐ฃ๐ค๐ฉ ๐จ๐๐ข๐ฅ๐ก๐ฎ ๐๐๐๐๐ช๐จ๐ ๐ฉ๐๐ ๐ฅ๐๐จ๐ฉ ๐๐๐จ๐๐ง๐ซ๐๐จ ๐ฉ๐ค ๐๐ ๐ง๐๐ข๐๐ข๐๐๐ง๐๐, ๐๐ช๐ฉ ๐๐๐๐๐ช๐จ๐ ๐ฉ๐๐ ๐๐ช๐ฉ๐ช๐ง๐ ๐๐๐จ๐๐ง๐ซ๐๐จ ๐ฉ๐ค ๐ก๐๐๐ง๐ฃ ๐๐ง๐ค๐ข ๐๐ฉ
Ngayong ๐ถ๐ธ๐ฎ-๐ฎ๐ญ ๐ป๐ด ๐ฆ๐ฒ๐๐๐ฒ๐บ๐ฏ๐ฟ๐ฒ, ginugunita natin ang ๐ฑ๐ฐ ๐๐ฎ๐ผ๐ป mula nang lagdaan ang Proclamation No. 1081 noong 1972 na nagdeklara ng Martial Law sa buong Pilipinas. Sa panahong ito, naitala ang malulubhang paglabag sa karapatang pantao at iba pang karanasan na nag-iwan ng malalim na marka sa kasaysayan ng bansa.
Ngunit para sa atin ngayon, ang paggunita nito ay hindi lamang tungkol sa pagbabalik sa isang madilim na kabanata ng nakaraan. Isa rin itong pagkakataon upang tanungin ang ating sariliโ๐ธ๐๐ป๐ด ๐ฎ๐ป๐ผ ๐ฎ๐ป๐ด ๐ด๐ฎ๐ด๐ฎ๐๐ถ๐ป ๐ป๐ฎ๐๐ถ๐ป ๐๐ฎ ๐บ๐ด๐ฎ ๐ฎ๐ฟ๐ฎ๐น ๐ป๐ด ๐ธ๐ฎ๐๐ฎ๐๐๐ฎ๐๐ฎ๐ป?
Bilang mga ๐๐๐ธ๐ผ๐น๐ฎ๐ฟ ๐ป๐ด ๐๐ฎ๐๐ฎ๐ป at mga kabataang naghahanda para sa larangan ng ๐๐น๐ฒ๐ฐ๐๐ฟ๐ถ๐ฐ๐ฎ๐น ๐๐ป๐ด๐ถ๐ป๐ฒ๐ฒ๐ฟ๐ถ๐ป๐ด, bawat linya ng kuryente, sistema ng komunikasyon, kagamitan, gusali, at teknolohiyang ating matututuhang likhain ay may epekto sa buhay ng mga tao. At ang pagiging isang inhinyero ay hindi lamang dapat sukatin sa kung ๐ด๐ฎ๐ฎ๐ป๐ผ ๐ธ๐ฎ๐๐ฎ๐น๐ถ๐ป๐ผ ๐ฎ๐ป๐ด ๐ฎ๐๐ถ๐ป๐ด ๐๐ฒ๐ธ๐ป๐ถ๐ธ๐ฎ๐น ๐ป๐ฎ ๐ธ๐ฎ๐ฎ๐น๐ฎ๐บ๐ฎ๐ป, kundi kung paano natin ito ginagamit para sa kapakanan ng lipunan. Dahil kailangan munang matutong maging mga taong may ๐ถ๐ป๐๐ฒ๐ด๐ฟ๐ถ๐ฑ๐ฎ๐ฑ, ๐ฝ๐ฎ๐ป๐ฎ๐ป๐ฎ๐ด๐๐๐ฎ๐ป, ๐ฎ๐ ๐บ๐ฎ๐น๐ฎ๐๐ฎ๐ธ๐ถ๐ ๐๐ฎ ๐ฏ๐ฎ๐๐ฎ๐ป.
Lalo naโt ang pagiging ๐๐๐ธ๐ผ๐น๐ฎ๐ฟ ๐ป๐ด ๐๐ฎ๐๐ฎ๐ป ay hindi lamang pribilehiyong makapag-aral. ๐๐๐ผ ๐ฎ๐ ๐ฝ๐ฎ๐ป๐ฎ๐ป๐ฎ๐ด๐๐๐ฎ๐ป๐ด ๐บ๐ฎ๐ด๐ถ๐ป๐ด ๐บ๐ฎ๐ฝ๐ฎ๐ป๐๐ฟ๐ถ, ๐บ๐ฎ๐ด๐๐ฎ๐ป๐ด๐ด๐ผ๐น ๐๐ฎ ๐ธ๐ฎ๐ฟ๐ฎ๐ฝ๐ฎ๐๐ฎ๐ป, ๐ฎ๐ ๐ด๐ฎ๐บ๐ถ๐๐ถ๐ป ๐ฎ๐ป๐ด ๐ธ๐ฎ๐ฎ๐น๐ฎ๐บ๐ฎ๐ป ๐ฝ๐ฎ๐ฟ๐ฎ ๐๐ฎ ๐ธ๐ฎ๐ฝ๐๐ฎโ๐ ๐๐ฎ๐บ๐ฏ๐ฎ๐๐ฎ๐ป๐ฎ๐ป.
At lalo itong mahalaga sa kasalukuyan, kung kailan nananatiling bahagi at malaking sakit ng ating lipunan ang korapsyon, pang-aabuso sa kapangyarihan, at ibaโt ibang anyo ng kawalang-pananagutan. Bilang mga ๐๐๐๐ธ๐ผ๐น๐ฎ๐ฟ, hindi dapat natin hayaan na maging panibagong bahagi lamang tayo ng bulok na sistemang itoโhindi hahayaang maging mga propesyunal na matututo lamang na manahimik o makisangkot sa mga gawaing alam nating mali.
Sa halip, dala natin ang pananagutang gamitin ang edukasyong ipinagkaloob sa atin upang maging bahagi ng pagbabago. Ang maging tapat sa ating trabaho, mapanuri sa ating mga desisyon, at may tapang na manindigan. Sapagkat balang araw, hindi lamang mga proyekto at sistema ang mahahawakan natin saโting mga kamay, kundi bahagi rin ang kinabukasan ng mga taong pinag-ugatan at pinagkautangan natin ng ating edukasyon.
๐๐ถ๐ด๐ถ๐ ๐๐ฎ ๐น๐ฎ๐ต๐ฎ๐, ๐ต๐ถ๐ป๐ฑ๐ถ ๐ฑ๐ฎ๐ฝ๐ฎ๐ ๐ป๐ฎ๐๐ฎ๐๐ฎ๐ฝ๐ผ๐ ๐๐ฎ ๐ฝ๐ฎ๐ด-๐ฎ๐น๐ฎ๐น๐ฎ ๐ฎ๐ป๐ด ๐ฎ๐๐ถ๐ป๐ด ๐ฝ๐ฎ๐ป๐ถ๐ป๐ถ๐ป๐ฑ๐ถ๐ด๐ฎ๐ป. Ang bawat may napatunayang pananagutan, anumang pangalan, posisyon, o impluwensiya, ay hindi dapat makaiwas sa hustisya dahil lamang lumipas na ang panahon. Ang mga paglabag sa karapatan at pang-aabuso sa kapangyarihan ay dapat kilalanin, alalahanin, at panagutin sa paraang naaayon sa batas.
๐๐ข๐ต๐ถ๐ต๐ฐ ๐ต๐ข๐บ๐ฐ ๐ด๐ข ๐ฏ๐ข๐ฌ๐ข๐ณ๐ข๐ข๐ฏ, ๐ต๐ถ๐ฎ๐ช๐ฏ๐ฅ๐ช๐จ ๐ฑ๐ข๐ณ๐ข ๐ด๐ข ๐ฌ๐ข๐ด๐ข๐ญ๐ถ๐ฌ๐ถ๐บ๐ข๐ฏ.
๐๐๐ฎ๐๐ ๐๐ฃ๐ ๐๐ฃ๐ ๐ ๐๐๐ก๐๐ข๐๐ฃ๐ ๐๐ฅ๐๐ฃ๐๐๐ ๐๐ฉ๐๐ฌ๐๐ก๐ ๐จ๐ ๐๐ฉ๐๐ฃ ๐๐ฎ ๐๐๐๐๐ข๐๐ฉ๐๐ฃ ๐ช๐ฅ๐๐ฃ๐ ๐๐ฉ๐๐๐ช๐ฎ๐ค๐ ๐๐ฃ๐ ๐๐จ๐๐ฃ๐ ๐๐๐ฎ๐๐ฃ๐ ๐ข๐๐ฎ ๐๐ฃ๐ฉ๐๐๐ง๐๐๐๐, ๐ฅ๐๐ฃ๐๐ฃ๐๐๐ช๐ฉ๐๐ฃ, ๐๐ฉ ๐๐ช๐จ๐ฉ๐๐จ๐ฎ๐.
๐ฑ๐ฐ ๐ฌ๐๐๐ฅ๐ฆ ๐๐๐ง๐๐ฅ, ๐ง๐๐ ๐ฃ๐๐ฆ๐ง ๐ฆ๐ง๐๐๐ ๐๐๐ฆ ๐ ๐ฉ๐ข๐๐๐.
On September 21, 1972, Ferdinand Marcos Sr. signed Proclamation No. 1081, declaring Martial Law in the Philippines. In the years that followed, thousands of Filipinos became victims of human rights violations, including imprisonment, torture, killings, and enforced disappearances.
Fifty-four years later, the photographs may have faded and the witnesses may have grown older, but the history remains.
Not simply to commemorate.
๐๐ฐ ๐ณ๐ฆ๐ฎ๐ฆ๐ฎ๐ฃ๐ฆ๐ณ. ๐๐ฐ ๐ถ๐ฏ๐ฅ๐ฆ๐ณ๐ด๐ต๐ข๐ฏ๐ฅ. ๐๐ฐ ๐ฏ๐ฆ๐ท๐ฆ๐ณ ๐ง๐ฐ๐ณ๐จ๐ฆ๐ต.