20/07/2026
๐ฃ๐ฎ๐
๐ฆ๐ถ๐น๐ถ๐ฐ๐ฎ: ๐๐ถ๐ป๐ฑ๐ถ ๐๐ฎ๐บ๐ฎ๐ป๐ด ๐ฃ๐ฎ๐บ๐๐บ๐๐ต๐๐ป๐ฎ๐ป ๐ฎ๐ป๐ด ๐ฆ๐๐ธ๐ฎ๐๐ฎ๐ป ๐ป๐ด ๐๐ฎ๐๐ป๐น๐ฎ๐ฟ๐ฎ๐ป
Habang ipinakikilala ng pamahalaan ang Pax Silica bilang susi sa pagpasok ng Pilipinas sa pandaigdigang industriya ng artificial intelligence, semiconductors, at advanced manufacturing, isang mahalagang tanong ang hindi dapat malunod sa mga pangako ng pamumuhunan at trabaho:
๐ฆ๐ถ๐ป๐ผ ๐ฎ๐ป๐ด ๐๐๐ป๐ฎ๐ ๐ป๐ฎ ๐บ๐ฎ๐ธ๐ถ๐ธ๐ถ๐ป๐ฎ๐ฏ๐ฎ๐ป๐ด, ๐ฎ๐ ๐๐ถ๐ป๐ผ ๐ฎ๐ป๐ด ๐บ๐ฎ๐ด๐ฏ๐ฎ๐ฏ๐ฎ๐๐ฎ๐ฑ ๐ป๐ด ๐ต๐ฎ๐น๐ฎ๐ด๐ฎ?
Ang kasaysayan ng ating bansa ay paulit-ulit nang nagpapatunay na hindi lahat ng proyektong ipinangakong magdadala ng kaunlaran ay naging makatarungan para sa mamamayan at sa kalikasan. Madalas, ang kapalit nito ay pagkalbo ng kabundukan, pagkasira ng mga watershed, pagdumi ng mga ilog, pagkawala ng kabuhayan, at pagtaboy sa mga komunidad na matagal nang naninirahan sa kanilang lupang ninuno.
Sa usapin ng Pax Silica, hindi maaaring balewalain ang mga seryosong pangambang inilalabas ng mga environmental group, mga siyentipiko, at mga kinatawan ng mga komunidad hinggil sa posibleng epekto nito sa ating likas na yaman. Ang malawakang pagmimina ng mahahalagang mineral, napakalaking pangangailangan sa tubig at enerhiya ng semiconductor at AI industries, at paglikha ng mapanganib na industrial waste ay hindi simpleng usaping teknikal. Ito ay usapin ng kaligtasan ng ating ekosistema at ng kinabukasan ng susunod na mga salinlahi.
Hindi sapat ang pangakong "daan-daang libong trabaho" kung ang kabayaran naman ay pagkasira ng ating kagubatan, kabundukan, at mga pinagkukunan ng tubig. Hindi sapat ang bilyong dolyar na pamumuhunan kung ang mga komunidad na direktang maaapektuhan ay hindi tunay na nabibigyan ng pagkakataong makilahok sa pagpapasya tungkol sa kanilang lupa, kabuhayan, at kinabukasan.
Bilang isang organisasyong nagsusulong ng pangangalaga sa kalikasan, naninindigan ang ๐ฅ๐ง๐จ ๐๐ผ๐บ๐บ๐ถ๐๐๐ถ๐ผ๐ป ๐ผ๐ป ๐๐ป๐๐ถ๐ฟ๐ผ๐ป๐บ๐ฒ๐ป๐๐ฎ๐น ๐๐ฐ๐๐ถ๐๐ถ๐๐ถ๐ฒ๐ na ang likas na yaman ng Pilipinas ay hindi dapat ituring na simpleng hilaw na materyales para sa pandaigdigang kompetisyon sa teknolohiya. Ang ating mga mineral, kagubatan, at biodiversity ay pambansang yaman na dapat gamitin nang responsable, may pananagutan, at higit sa lahat, para sa kapakinabangan ng sambayanang Pilipino.
Hindi kami laban sa siyensya. Hindi kami laban sa teknolohiya. At hindi kami laban sa pag-unlad.
Ngunit mariin kaming naninindigan na ang anumang pag-unlad ay dapat nakabatay sa environmental justice, transparency, siyentipikong ebidensya, at tunay na pakikilahok ng mamamayan. Walang proyektong dapat maisakatuparan kung ang kapalit nito ay pagkasira ng kalikasan, paglabag sa karapatan ng mga komunidad, at pagsasaisantabi sa pambansang interes.
Nanawagan kami sa pamahalaan na tiyakin ang ganap na transparency sa lahat ng kasunduan kaugnay ng Pax Silica, magsagawa ng independiyente at komprehensibong environmental impact assessment, igalang ang karapatan ng mga katutubo at iba pang maaapektuhang sektor sa malaya at may sapat na kaalamang konsultasyon, at tiyaking ang bawat hakbang ng proyekto ay inuuna ang kapakanan ng kalikasan at ng sambayanang Pilipino.
Hindi kailanman magiging tunay na pag-unlad ang kaunlarang itinayo sa wasak na kabundukan, maruming ilog, at mga komunidad na napag-iwanan.
Kung ang presyo ng pag-unlad ay ang unti-unting pagkawala ng ating likas na yaman, hindi ito tagumpay, ito ay isang kabiguang ipagtanggol ang kinabukasan ng Pilipinas.
๐ฅ๐๐๐๐ฅ๐๐ก๐๐๐ฆ:
Beltran, S., & Beltran, S. (2026, July 17). Philippinesโ Pax Silica AI hub plan slammed for mineral โplunder.โ South China Morning Post. https://www.scmp.com/week-asia/economics/article/3360932/philippines-pax-silica-ai-hub-plan-slammed-mineral-plunder?module=perpetual_scroll_0&pgtype=article
CEDTyClea. (2026, July 15). PHL, US finalize draft for Pax Silica AI hub framework. BusinessWorld Online. https://bworldonline.com/corporate/2026/07/16/763745/phl-us-finalize-draft-for-pax-silica-ai-hub-framework/
Cordero, T. (2026, July 10). US puts PH Pax Silica AI project atop economic priorities โ Go. GMA News Online. https://www.gmanetwork.com/news/money/economy/994435/us-puts-ph-pax-silica-ai-project-atop-economic-priorities-go/story/
Manila Bulletin Newsroom. (2026, July 14). Pax Silica and the Luzon Economic Corridor: Reaping benefits of PH-US-Japan partnership. Manila Bulletin. https://mb.com.ph/2026/07/14/pax-silica-and-the-luzon-economic-corridor-reaping-benefits-of-ph-us-japan-partnership
Musรฑgi, R. (2026, July 16). Pax Silica: Why BCDA wants New Clark City to be PH Silicon Valley | ABS-CBN News. ABS-CBN. https://www.abs-cbn.com/news/business/2026/7/17/pax-silica-why-bcda-wants-new-clark-city-to-be-ph-silicon-valley-0735
Pax Silica - United States Department of State. (2026, June 26). United States Department of State. https://www.state.gov/pax-silica
Poland, U. M., & Poland, U. M. (2026, June 29). Outcomes of the second PAx Silica Summit. U.S. Embassy in Poland. https://pl.usembassy.gov/outcomes-of-the-second-pax-silica-summit/
Times, G. (n.d.). Pax Silica only makes the Philippines a sacrificial pawn in US Asia-Pacific designs. Copyright 2021 by the Global Times. https://www.globaltimes.cn/page/202607/1365956.shtml
Tulabut, N., & Tulabut, N. (2026, July 17). BDO execs see Pax Silica positive impact - Pampanga News Now. Pampanga News Now -. https://pampanganewsnow.com/bdo-execs-see-pax-silica-positive-impact/
Villanueva, J. (2026, July 10). Major PH gains expected from Pax Silica initiative. Philippine News Agency. https://www.pna.gov.ph/articles/1279223
Zapanta, L. K. M. (2026, July 16). Pax Silica deal eyed before potential Trump visit. Inquirer.Net. https://business.inquirer.net/600597/pax-silica-deal-eyed-before-potential-trump-visit
Zapanta, L. K. M. (2026, July 12). DOF chief gives Pax Silica another push. INQUIRER.net. https://newsinfo.inquirer.net/2262054/dof-chief-gives-pax-silica-another-push