21/09/2026
๐ข๐ฝ๐ถ๐๐๐ฎ๐น ๐ป๐ฎ ๐ฃ๐ฎ๐ต๐ฎ๐๐ฎ๐ด ๐ป๐ด ๐จ๐ฃ๐๐ ๐ฆ๐ผ๐ฐ๐ถ๐ฒ๐๐ ๐ผ๐ณ ๐๐ต๐ฒ๐บ๐ถ๐ฐ๐ฎ๐น ๐๐ป๐ด๐ถ๐ป๐ฒ๐ฒ๐ฟ๐ถ๐ป๐ด ๐ฆ๐๐๐ฑ๐ฒ๐ป๐๐ ๐๐ฎ ๐๐ธ๐ฎ-๐ฑ๐ฐ ๐ป๐ฎ ๐๐ป๐ถ๐ฏ๐ฒ๐ฟ๐๐ฎ๐ฟ๐๐ผ ๐ป๐ด ๐๐ฎ๐๐ฎ๐ ๐ ๐ถ๐น๐ถ๐๐ฎ๐ฟ
Ang kasaysayan ay hindi lamang tala ng nakaraan. Ito ay nagsisilbing paalala sa mga pangyayaring humubog sa ating lipunan at sa kahalagahan ng pagtatanggol sa karapatang pantao, kalayaan, at demokrasya.
Ngayong Setyembre 21, ginugunita natin ang ika-54 na anibersaryo ng paglalabas ni Ferdinand E. Marcos Sr. ng Proclamation No. 1081 noong Setyembre 21, 1972, na naglagay sa buong Pilipinas sa ilalim ng Batas Militar.
Sa ilalim ng diktadura, ang kapangyarihan ng estado ay ginamit upang patahimikin ang pagtutol at supilin ang mga batayang karapatan ng mamamayan. Isinara at kinuha ng pamahalaan ang mga pribadong institusyon ng pamamahayag, ipinagbawal ang mga pagtitipon, at ipinatupad ang malawakang pagkulong sa mga kritiko at itinuturing na kalaban ng pamahalaan. Libu-libong Pilipino ang inaresto at ikinulong nang walang sapat na proseso, habang marami ang dumanas ng tortyur, sapilitang pagkawala, at pamamaslang. Tinatayang 70,000 katao ang nakulong, 34,000 ang dumanas ng tortyur, at mahigit 3,200 ang napatay sa panahon ng Martial Law at sa mga sumunod na taon ng pamumuno ni Marcos.
Higit na mabigat ang kawalang-katarungan dahil hindi lamang karahasan ang isinagawa laban sa mga biktima, kundi pati ang sistematikong pagkakait sa kanilang kalayaan, boses, at karapatang humingi ng katarungan. Kabilang sa mga tinarget ang mga mamamahayag, lider-manggagawa, human rights defenders, abogado, religious workers, at iba pang mamamayang kritikal sa pamahalaan. Iniulat din ang mga kaso ng mga taong pinatay habang nasa kustodiya ng mga ahente ng pamahalaan at mga tortyur na naganap sa mga lihim na lugar ng detensyon at mga pasilidad militar.
Hindi lamang mga bilang ang mga ito. Kinakatawan ng bawat kaso ang isang taong pinagkaitan ng kalayaan, isang pamilyang naiwan sa paghihintay, at isang sambayanang pinagkaitan ng karapatang magsalita at manindigan. Kinilala ng Human Rights Victimsโ Claims Board ang 11,103 claimant na karapat-dapat sa reparasyon, bukod pa sa 125 kasong kinilala ng Board sa sarili nitong inisyatiba.
Hindi natin ginugunita ang Batas Militar upang manatiling bihag ng nakaraan. Ginugunita natin ito upang hindi maging bulag ang kasalukuyan.
Noong Setyembre 18, nakiisa ang UPLB Society of Chemical Engineering Students sa isinagawang walkout kasama ang kapwa Iskolar ng Bayan. Sa pamamagitan ng ating pakikilahok, ipinapakita natin ang kahalagahan ng pakikilahok ng kabataan at ng akademya sa mga usaping panlipunan na may direktang epekto sa bayan.
Bilang mga Iskolar ng Bayan at bahagi ng akademya, tungkulin nating maging mapanuri sa mga impormasyon, kilalanin ang mga salaysay ng mga biktima, at patuloy na pag-aralan ang mga aral ng kasaysayan. Hindi nagtatapos sa silid-aralan ang ating pananagutan bilang mga mag-aaral. Kasama rito ang pagiging mulat at aktibong bahagi ng lipunang ating ginagalawan.
Sa paggunita ng ika-54 na anibersaryo ng Batas Militar, ating alalahanin ang mga biktima ng mga paglabag sa karapatang pantao at kilalanin ang kahalagahan ng pagpapanatili ng katotohanan sa kasaysayan.
Ang pag-alala ay bahagi ng ating pananagutan. Ang pagkatuto mula sa nakaraan ay bahagi ng ating tungkulin sa kasalukuyan.
๐ก๐ฒ๐๐ฒ๐ฟ ๐๐ด๐ฎ๐ถ๐ป. ๐ก๐ฒ๐๐ฒ๐ฟ ๐๐ผ๐ฟ๐ด๐ฒ๐.
