Mapaso Nato

25/04/2026

46 TAON NA ANG NAKALIPAS MULA NOONG PINASLANG SI MACLI-ING DULAG. (April 24, 1980 - April 24, 2026).

Si Macli-ing Dulag ng Tribong Butbut ay isang lider-katutubo na nanguna sa pagtutol sa Chico River Dam na proyekto ng diktador na si Marcos.

Itinaguyod ni Macli-ing ang laban para pigilan ang planong itayo ang apat na dam sa Chico River na magpapalayas sa mga katutubo sa kanilang lupang ninuno. Sa harap ng karahasan mula sa gobyerno, nagtagumpay siya sa pagudyok sa kanyang mga kababayan na kontrahin ang pagpapatayo ng dam.

Noong Abril 24, 1980 pinagbabaril ng mga sundalo ang kanyang bahay at pinaslang siya. Ang pagkamatay ni Macli-ing Dulag ay nagpasiklab ng galit at lungkot sa kanyang komunidad at naging inspirasyon ng mga lider ng Cordillera na tumutol sa dam project.

----

Kung ngayon siya nabalitang pinapatay, bayani pa din kaya siyang maituturing o tatawagin din ba siyang terorista?

20/04/2026

Lagpas saro kabulan pakatapos sadi na hearing, bagan wara na kita nabati manungod sa isyu? Makabubungol na kasilensiyohan.

Nadara na ada kita sa pataod-taod nan palimot-limot?

Antabayanan ta po an resulta san miting san SB. Importante po na an mga taga Monbon, siring man an mga taga Irosin, magmangno sa isyu na ini.

Salamat po sa ato mga opisyales sa Sangguniang Bayan san Irosin sa paghatag san importansiya sa Mapaso hot springs nan sa mga tawo na apektado san pagsara san akses sa Mapaso.

15/03/2026

Antabayanan ta po an resulta san miting san SB. Importante po na an mga taga Monbon, siring man an mga taga Irosin, magmangno sa isyu na ini.

Salamat po sa ato mga opisyales sa Sangguniang Bayan san Irosin sa paghatag san importansiya sa Mapaso hot springs nan sa mga tawo na apektado san pagsara san akses sa Mapaso.

21/02/2026

Salamat po sa presente na Ama san Barangay Monbon, Kap. Carlo Balmes, sa pagmakulog asin pangunguna na mabati an agrangay san ato komunidad. Siring man kan Manoy Thinat Laguerta na naghimo san inisyatiba.

Lugod mahatahan man san paborable na simbag san LGU-Irosin sa pangunguna ni Mayor Grace Hamor.

Para sa Mapaso Nato. Para sa taga-Monbon. Dios mabalos tabi!

21/02/2026

Nano an masunod na lakdang an pwede ta mahimo manungod san ato pangapudan para sa Mapaso?

1. Magpakalat san Petisyon Para sa Pagkilala, Proteksyon, asin Pagbalik kan Pampublikong Akses sa Mapaso Hot Springs.

2. Mag-ayo danon sa ato Kapitan nan mga kagawad na maghimo san barangay resolution na makilala sa Mapaso Hot Springs bilang likas na lugar na may kultural asin pangkomunidad na kahalagahan.

3. Mangapudan para sa suporta san LGU para sa matuninong na dayalogo asin hururon kaupod an mga taga Monbon, an LGU, nan an pribado na nagsasadire san ingod.

4. Mangapudan sa Irosin-LGU na magpasa resolusyon na makilala sa Mapaso Hot Springs bilang lugar na may kultural asin pangkomunidad na importansiya susog sa Republic Act No. 10066 (National Cultural Heritage Act of 2009) na pinakusog kan RA No. 11961.

5. Mangapudan sa mga nasyunal na ahensya para sa kultural, legal, asin environmental na ebalwasyon.

Magdaranon po kita para sa ato padaba na lugar. Dios an magbalos sa ato pagmakulog!

19/02/2026

𝗠𝗔𝗣𝗔𝗦𝗢 𝗛𝗢𝗧 𝗦𝗣𝗥𝗜𝗡𝗚𝗦: 𝗠𝗢𝗥𝗘 𝗧𝗛𝗔𝗡 𝗔𝗖𝗖𝗘𝗦𝗦 — 𝗔 𝗛𝗘𝗥𝗜𝗧𝗔𝗚𝗘 & 𝗖𝗢𝗡𝗦𝗘𝗥𝗩𝗔𝗧𝗜𝗢𝗡 𝗜𝗦𝗦𝗨𝗘

For generations, Mapaso Hot Springs has been part of everyday life in Barangay Monbon — a place for bathing, rest, wellness, community bonding, and religious and spiritual practices, open to residents and visitors alike.

Recently, access to the site was blocked due to privatization. While property rights deserve respect, Philippine law also recognizes that some natural places carry cultural value that goes beyond ownership.

𝙒𝙝𝙖𝙩 𝙩𝙝𝙚 𝙡𝙖𝙬 𝙨𝙖𝙮𝙨:

• RA 10066 (National Cultural Heritage Act of 2009), as strengthened by RA 11961, recognizes natural properties of cultural significance — natural sites that communities have used and valued over generations

• These laws emphasize documentation, protection, consultation, and appropriate public access, even where private claims exist

• LGUs are mandated under the Local Government Code to protect cultural heritage, promote general welfare, and support sustainable tourism

𝗧𝗵𝗶𝘀 𝗶𝘀 𝗡𝗢𝗧 𝗷𝘂𝘀𝘁 𝗮𝗻 𝗮𝗰𝗰𝗲𝘀𝘀 𝗱𝗶𝘀𝗽𝘂𝘁𝗲.
It is a question of how we:

✅️Protect a natural site with long-standing cultural and social value

✅️Balance private rights with public interest and heritage protection

✅️Promote conservation, not uncontrolled exploitation

✅️Ensure decisions are made with community participation

𝙒𝙝𝙖𝙩 𝙩𝙝𝙚 𝙘𝙤𝙢𝙢𝙪𝙣𝙞𝙩𝙮 𝙞𝙨 𝙖𝙨𝙠𝙞𝙣𝙜 𝙛𝙤𝙧:

• 𝙍𝙚𝙘𝙤𝙜𝙣𝙞𝙩𝙞𝙤𝙣 𝙤𝙛 𝙈𝙖𝙥𝙖𝙨𝙤 𝙃𝙤𝙩 𝙎𝙥𝙧𝙞𝙣𝙜𝙨 𝙖𝙨 𝙖 𝙣𝙖𝙩𝙪𝙧𝙖𝙡 𝙥𝙧𝙤𝙥𝙚𝙧𝙩𝙮 𝙤𝙛 𝙘𝙪𝙡𝙩𝙪𝙧𝙖𝙡 𝙖𝙣𝙙 𝙘𝙤𝙢𝙢𝙪𝙣𝙞𝙩𝙮 𝙨𝙞𝙜𝙣𝙞𝙛𝙞𝙘𝙖𝙣𝙘𝙚

• 𝙍𝙚𝙖𝙨𝙤𝙣𝙖𝙗𝙡𝙚, 𝙧𝙚𝙜𝙪𝙡𝙖𝙩𝙚𝙙 𝙥𝙪𝙗𝙡𝙞𝙘 𝙖𝙘𝙘𝙚𝙨𝙨 𝙩𝙝𝙖𝙩 𝙥𝙧𝙤𝙩𝙚𝙘𝙩𝙨 𝙩𝙝𝙚 𝙚𝙣𝙫𝙞𝙧𝙤𝙣𝙢𝙚𝙣𝙩

• 𝘿𝙞𝙖𝙡𝙤𝙜𝙪𝙚 𝙖𝙣𝙙 𝙢𝙚𝙙𝙞𝙖𝙩𝙞𝙤𝙣, 𝙣𝙤𝙩 𝙘𝙤𝙣𝙛𝙧𝙤𝙣𝙩𝙖𝙩𝙞𝙤𝙣

• 𝘼 𝙘𝙤𝙢𝙢𝙪𝙣𝙞𝙩𝙮-𝙗𝙖𝙨𝙚𝙙 𝙨𝙩𝙚𝙬𝙖𝙧𝙙𝙨𝙝𝙞𝙥 𝙖𝙥𝙥𝙧𝙤𝙖𝙘𝙝 𝙩𝙝𝙖𝙩 𝙨𝙪𝙥𝙥𝙤𝙧𝙩𝙨 𝙘𝙤𝙣𝙨𝙚𝙧𝙫𝙖𝙩𝙞𝙤𝙣 𝙖𝙣𝙙 𝙨𝙪𝙨𝙩𝙖𝙞𝙣𝙖𝙗𝙞𝙡𝙞𝙩𝙮

This is about heritage, environmental care, and social justice working together — not against development, but for development that respects people, culture, and nature.

We call on LGU-Irosin led by Mayor Grace Hamor, concerned agencies, and the public to engage constructively and help find a lawful, fair, and sustainable solution for the issues surrounding the privatization of Mapaso Hot Springs.

References:

https://lawphil.net/statutes/repacts/ra2023/ra_11961_2023.html

https://lawphil.net/statutes/repacts/ra2010/ra_10066_2010.html

📸 If you have photos, stories, or fond memories of Mapaso Hot Springs, please share them. If you share our message and care for Mapaso hot springs and the residents of Barangay Monbon, kindly share this post. Community history matters.

Paawason ta an tubi san ato pangapudan hanggang makaabot sa may mga katungdan. 🙏